Donald Trump, Çarşamba günü NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'yi Beyaz Saray'da iki saatten uzun süre ağırlamasının ardından, NATO'nun İran savaşındaki rolüne yönelik yeni bir saldırı başlattı.
Trump, görüşmenin ardından Truth Social'da yaptığı paylaşımda "Onlara ihtiyaç duyduğumuzda NATO orada yoktu, tekrar ihtiyaç duyarsak yine olmayacaklar" dedi. Aynı paylaşımda Grönland konusundaki şikayetlerini de yineleyen Trump, "Grönland'ı unutmayın, o koca, kötü yönetilen buz parçasını!" ifadelerini kullandı.
Rutte, görüşmeyi CNN'e "çok samimi" ve "çok açık" olarak nitelendirdi. Ancak iki taraf arasındaki görüş ayrılıkları açıkça ortadaydı. Beyaz Saray görüşmenin ayrıntılarını açıklamadı; Trump ile Rutte'nin iki saatlik ziyaret içinde ne kadar süre baş başa görüştüğü de bilinmiyor.
Trump, görüşme öncesinde birçok NATO üyesinin Hürmüz Boğazı'nı yeniden açma ve yükselen küresel petrol fiyatlarını düşürme çağrılarına direndiğini öne sürerek transatlantik ittifaktan çekilme fikrini gündeme getirmişti. Son haftalarda ise 32 üyeli ittifaktan tamamen çekilmekle tehdit etti.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump'a atıfta bulunarak Çarşamba günü yaptığı açıklamada NATO'nun "sınandığını ve başarısız olduğunu" söyledi. Leavitt, üye ülkelerin savunmalarını finanse eden Amerikan halkına "sırtlarını döndüğünü" ve Trump'ın NATO şefi ile "çok samimi ve açık bir görüşme" yapacağını belirtti.
Trump, haberlere göre ittifaka ve Epic Fury Operasyonu öncesinde ve sırasında ABD'ye yeterli destek vermediğine inandığı üye ülkelere karşı derin kuşkularını hâlâ sürdürüyor.
Rutte bu nitelendirmeye karşı çıkarak CNN'e "Avrupa ülkelerinin büyük çoğunluğu üs sağlama, lojistik ve uçuş geçiş izinleri konularında yardımcı oldu" dedi ve ekledi: "Bu nedenle tablo oldukça nüanslı." Rutte'nin Trump'a ilettiği mesajın büyük bölümü, birçok Avrupa ülkesinin ABD operasyonlarının önüne geçmediği argümanına odaklandı.
Dünyanın savaş öncesine göre daha güvenli olup olmadığı sorusuna Rutte, "kesinlikle" yanıtını vererek Trump'ın İran'ın nükleer kapasitesini zayıflatmadaki "liderliğini" övdü. NATO üyelerinin İran'daki savaşı yasadışı görmediğini ve çoğunun İran'ın nükleer tehdidini azaltmanın önemli olduğu konusunda hemfikir olduğunu da sözlerine ekledi.
Ancak Rutte'nin argümanlarının ve Trump ile arasındaki sıcak kişisel ilişkinin ABD başkanını ikna etmeye yetip yetmediği, görüşmenin ardından belirsizliğini korudu.
ABD Kongresi'nin 2023 sonunda çıkardığı yasaya göre hiçbir başkan, Senato'nun üçte iki çoğunluğunun onayı veya Kongre kararı olmadan NATO'dan tek taraflı olarak çekilemez.
Trump yönetimi ile NATO arasındaki ilişkiler, İran çatışmasından önce de büyük ölçüde Trump'ın Grönland üzerindeki emelleri nedeniyle gergin seyrediyordu. Ancak savaş bu gerginlikleri daha da keskinleştirerek birçok uzmana göre ittifakın tarihinde karşılaştığı en ciddi krize dönüştürdü.
