Türkiye'yi Kuzey Kıbrıs'a bağlayacak doğal gaz boru hattı 2028 yılında faaliyete geçecek. Kuzey Kıbrıs 'bayındırlık bakanı' Erhan Arıklı, Salı günü Kıbrıs Türk meclisinde bu açıklamayı yaptı.
Arıklı, projenin yaklaşık 97 kilometre uzunluğunda boru hatları ile hayata geçirileceğini söyledi. Hat Alanya'dan başlayacak ve Teknecik elektrik santraline ya da KKTC'deki başka bir bölgeye ulaşacak. Alanya Türkiye'nin güney sahilinde yer alan bir şehir, Teknecik elektrik santrali ise Girne'nin doğusunda bulunuyor.
Alanya şu anda doğal gaz boru hattına bağlı değil. Ancak şehri Mersin'e bağlama çalışmaları sürüyor. Mersin'e Azerbaycan'dan Gürcistan üzerinden ve Türkmenistan'dan İran üzerinden doğal gaz akışı sağlanıyor.
Arıklı, mühendislik çalışmalarının bu yılın sonuna kadar tamamlanacağını ve projenin fizibilite çalışmasının "belirli bir noktaya ulaştığını" belirtti.
"2028'de faaliyete geçecek. Proje yaklaşık 700 milyon dolara, yani 601 milyon avroya mal olacak" dedi.
Arıklı, kablonun tamamlanmasının ardından "Doğu Akdeniz'de bulunabilecek gazın Türkiye üzerinden Avrupa'ya ikinci bir boru hattıyla taşınma olasılığının ortaya çıkacağını" da sözlerine ekledi.
"Doğal gaz projesi bir barış köprüsü olabilir" diye konuştu.
Bakan ayrıca Türkiye ile Kuzey Kıbrıs'ı bir elektrik kablosuyla bağlama planlarından da bahsetti. Avrupa elektrik iletim sistemi operatörleri ağı Entso-E'den konuyla ilgili "resmi bir yanıt alınmadığını" söyledi.
Entso-E daha önce, kıta çapındaki on yıllık kalkınma planına kablo planlarını dahil edebileceği yönündeki önerileri reddetmişti. Kurum, tamamlanması halinde Kıbrıs, Yunanistan ve İsrail'in elektrik şebekelerini birbirine bağlayacak olan Büyük Deniz Bağlantısı'nın (Great Sea Interconnector) planlarındaki "Kıbrıs Cumhuriyeti'ne bağlanan tek bağlantı projesi" olduğunu belirtmişti.
Arıklı, ayrıca Kuzey Kıbrıs'ın "güneş enerjisi potansiyelinden yeterince yararlanmadığını" ifade etti. Bunun başlıca nedeninin "enerji iletim altyapısındaki eksiklikler" olduğunu söyledi.
Bu sorunun giderilmesi için 30 milyon dolar (26 milyon avro) ile 50 milyon dolar (43 milyon avro) arasında bir bütçe gerektiğini belirtti.
Bakan, kablo ve doğal gaz boru hattı inşa etme çabalarının arkasındaki gerekçenin "elektrik üretiminde kullanılan fosil yakıtların hem maliyetli hem de çevresel açıdan sorunlu olması" olduğunu açıkladı.
Arıklı, kuzeyin elektrik kurumu Kıb-Tek'in Teknecik'i çalıştırmak için ithal ettiği görece düşük kükürt içerikli "özel yakıtın" pahalı olduğunu söyledi. Avrupa Birliği'nin bu tür yakıtın aşamalı olarak kullanımdan kaldırılması için 2030 hedefi belirlediğini hatırlattı ve "fosil yakıtın geleceği yok" dedi.
Bu iddia muhalefette bazı kesimlerin tepkisini çekti. CTP'li Salahi Şahiner, 'başbakan' Ünal Üstel'in mecliste konuya değinmesinin ardından, "doğal gaz yenilenebilir bir enerji kaynağı değil, fosil yakıttır" diye hatırlattı.
Şahiner, "Beni asıl kızdıran, başbakanın doğal gazın gelişini medyadan öğrenmiş olmasıdır" dedi. Bu açıklamayı Türkiye Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar'ın Mayıs ayında planları, görünüşe göre Kıbrıs'taki herhangi biriyle istişare etmeden duyurmasına atıfta bulunarak yaptı.
