Onlarca yıldır yüzlerce işletme sahibi, yönetici ve hissedar, aylık maaşını 500 euro olarak bildiriyor. Bu sayede Sosyal Sigortalar Fonu'na (TKA) düşük prim ödüyorlar.
Aynı sırada bu kişiler, aldıkları temettülerle gelirlerini artırıyordu. Vergi reformunun uygulanmasından önce bu temettüler yüzde 17 oranında vergilendiriliyordu.
Bir not düşmek gerekir: Bu kişiler bugün temettüleri için Sosyal Sigortalar Fonu'na hiçbir prim ödemiyor.
Üstelik düşük maaş bildirdikleri için vergi muafiyeti sınırının altında kalıyorlar, yani vergi ödemiyorlardı. İleride bazıları sosyal emekli maaşı ve düşük gelirli emeklilere verilen ödemeden (düşük emekli yardımı) yararlanabilir hale gelebilirdi.
Bütün bunlar yasalara uygun yapılıyordu, çünkü mevzuat buna izin veriyordu. Vergi reformu 2026 yılının 1'inden itibaren uygulamaya girdiğinde temettülerin vergilendirilmesi yüzde 5'e düşüyor. Bu nedenle bu grup, devletin aleyhine olacak şekilde gelirlerini daha da artırabilecek.
Düşük maaş bildiriyorlar
Emeklilik reformu kapsamında bu uygulamaya son verilecek. Belirlenen bir formül sayesinde yöneticiler, sahipler ve hissedarlar, belirli bir tavana kadar temettüleri üzerinden Sosyal Sigortalar Fonu'na prim ödeyecek.
Yasa tasarısının taslağında, çalıştığı şirketin aynı zamanda hissedarı olan ücretliler için 'kazanç' tanımına, çalıştıkları şirketten aldıkları temettüler de dahil ediliyor.
Phileleftheros gazetesinin bilgilerine göre, en fazla üç kişilik şirketlerde 2.990 sahip, yönetici ve hissedar, Sosyal Sigortalar'a aylık 500 eurodan düşük maaş bildiriyor. Bu kişiler aynı anda temettü geliri de elde ediyor.
Çalışma Bakanlığı'nın elindeki verilere göre ise 11.500 işletme sahibi, yönetici ve hissedar devlete aylık 2 bin euroya kadar kazanç bildiriyor. Bunların yüzde 26'sı (2.990 kişi), yani yaklaşık dört kişiden biri, ayda 500 eurodan az maaş bildiriyor.
Uygulanacak formül
Çalışma Bakanlığı'nın hedefi, temettü geliri de alan çalışanların, iki sigorta birimine denk gelen 22.960 euroya kadar prim ödemesini sağlamak.
Yani Sosyal Sigortalar'a maaş bildiren sahip, yönetici ve hissedarlar için hazırlanan yasal düzenleme kapsamında aradaki fark hesaplanacak ve temettüleri üzerinden ek prim ödemeleri sağlanacak.
Bakanlığın formülüne göre, bir yönetici, sahip ya da hissedar aylık 500 euro maaş bildiriyorsa, yani yılda 6 bin euro, yetkili kurum bu tutar üzerinden Sosyal Sigortalar Fonu'na ödenecek primleri hesaplayacak.
Ardından temettüler üzerinden de Fona prim ödenecek. Bu ödeme, temel yıllık sigortalanabilir kazancın iki katına ulaşılana kadar sürecek.
Geçen yıl ve bu yıl temel yıllık sigortalanabilir kazanç 11.480 euro olarak belirlendi. Yani yılda 22.960 euroya kadar olan kısım için orantılı prim ödenecek.
Devlet gelirleri artacak
Bu formülün uygulanmasıyla Sosyal Sigortalar Fonu'na prim ödeyen kişi sayısı artacak ve buna bağlı olarak devletin gelirleri de yükselecek. Çalışma Bakanı, düşük maaş bildiren ama aynı zamanda temettü geliri de alan kişilerin bulunduğuna dikkat çekti.
Bakanın vurguladığı gibi amaç, emekli maaşının her sigortalının ödediği primleri yansıtması ve böylece sosyal yardımlara duyulan ihtiyacın azalmasıdır.
Çalışma Bakanı'na göre, yıllık 15 bin euro maaş ve 30 bin euro temettü alan biri için primler, maaşı üzerinden ve temettülerin 8 bin euroluk kısmı üzerinden hesaplanacak. Böylece toplam 23 bin euroluk sınır tamamlanmış olacak. Bu tutar iki sigorta birimine karşılık geliyor.
Bu düzenlemenin yanı sıra emeklilik reformu tasarısında, Sosyal Sigortalar Fonu'nda yeni bir prim ödeyen grubunun oluşturulması da öngörülüyor. Bu grup, 'rantiyeler' olarak adlandırılan kişileri kapsayacak.
Bu kapsamda görevlerden elde edilen gelirler, temettüler, faizler, kiralar, fikri mülkiyet ya da patent haklarından doğan kazançlar, ücretler ve mülkiyetten elde edilen diğer kazançlar dikkate alınacak.
