Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ve İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, Perşembe günü düzenledikleri ortak basın toplantısında, Ukrayna'nın 20 yeni Gripen savaş uçağı satın alacağını ve İsveç'in gelecek yıl 16 eski model uçağı bağışlayacağını açıkladı.
İki lider, geçen yıl İsveç'in Ukrayna'ya 150 adede kadar Saab Gripen E modeli savaş uçağı satmasının yolunu açan bir niyet mektubu imzalamıştı. Ancak yeni modelin teslimatlarına henüz birkaç yıl var.
Bu uçaklar Ukrayna'nın savaş uçağı filosu için öncelik taşıyor. Ülkenin savunma bakanı Mayıs ayında, Avrupa Birliği'nin Ukrayna için 90 milyar euroluk kredi onaylamasının ardından Gripen E anlaşmasının "birkaç ay içinde" imzalanabileceğini söylemişti.
Kristersson, iki Gripen uçağının sergilendiği Uppsala hava üssündeki basın toplantısında Zelenski'nin yanında konuşurken şunları söyledi: "Gripen, Ukrayna için en iyi ve en uygun seçim. Bu yüzden bugün ortak yolculuğumuzda büyük bir adım daha atıyoruz."
Zelenski ise "Bu uçaklara ihtiyacımız var ve bu bizim için Ukrayna adına gerçekten yeni bir sayfa" dedi. Ülkesinin niyet mektubunda belirtilen 150 uçağın tamamını satın almayı planladığını ekledi ve "Tanrı yardımcımız olsun, bunun için yeterli finansmanımız olacak" diye konuştu.
Eski C/D model uçakların transferi, bu süre zarfında Ukrayna'nın hava savunması için geçici bir çözüm sağlıyor.
Zelenski, Ukrayna'nın 90 milyar euroluk AB kredi paketinden 2,5 milyar euroyu uçaklar için ayırdığını belirtti. Yeni modelin teslimatlarının 2030'dan itibaren Ukrayna'ya ulaşması bekleniyor.
Saab hisseleri GMT 11.41 itibarıyla yüzde 4,4 yükseldi ve Avrupa'da en çok kazandıran hisse oldu.
İsveç, Ukrayna'ya en fazla katkı sağlayan ülkelerden biri konumunda. Şimdiye kadar 128 milyar İsveç kronu (13,75 milyar dolar) değerinde askeri ve sivil yardım gönderdi. Ayrıca bu yıl ve gelecek yıl için 80 milyar kron yardım ayırdı.
Ukrayna hava kuvvetleri, Sovyet yapımı ve Batılı uçaklardan oluşan karma bir yapıya sahip. Gripen, daha gelişmiş Amerikan F-35 gibi savaş uçaklarına kıyasla maliyet açısından verimli bir alternatif olarak görülüyor. Bakımı kolay ve hızlı yapılabiliyor, sıradan yollar gibi dağınık hava üslerinden de operasyon yapabiliyor.
İsveç açısından ise anlaşma, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden bu yana talebi artan büyük savunma sanayisini değerlendirme fırsatı sunuyor.
