Enerji maliyetleri, hanehalklarının ve işletmelerin cebini yakıyor. Elektriğe ve petrol ürünlerine yapılan zamlar, bir ailenin geçim masraflarını artırırken araçlarla yapılan taşımacılığın giderlerini de yükseltiyor. Bu durum yurttaşların gelirlerini baskı altına alıyor. İstatistik Servisi’nin verilerine göre bir yılda elektrik fiyatları yüzde 11,2, akaryakıt fiyatları ise yüzde 25,8 arttı. Bu artışlar tüketicilerin cüzdanında özellikle hissedildi.
Fiyat artışları o kadar hızlı ilerliyor ki, hükümetin aldığı destek tedbirlerini bile eritiyor. Hükümetin son tedbirlerinin toplam tutarı 70 milyon euro. Bu tedbirler arasında elektrik sübvansiyonu, ısınma ve araç yakıtlarında tüketim vergisinde indirim, fotovoltaik sistemlerde KDV indirimi ve belirli ürünlerde sıfır KDV uygulamasının sürdürülmesi yer alıyor.
Artık yurttaşlar enerji maliyeti çıkmazından çıkma umudunu Avrupa Komisyonu’na bağlıyor. Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis de Avrupa Konseyi’nde, enerji maliyetine karşı ulusal tedbir alma konusunda daha fazla esneklik talebini iletti. Hristodulidis, Emisyon Ticaret Sistemi’nin uygulanmasının askıya alınmasını da istedi.
Maliye Bakanı Makis Keravnos ise ECOFIN’in son toplantısında elektrikteki KDV’nin kaldırılmasını gündeme getirdi. Keravnos, ısınma yakıtı olan mazotta tüketim vergisinin litre başına 2,1 sentin altına daha da indirilmesini de önerdi. Bu konuda Meclis’te bekleyen bir yasa tasarısı bulunuyor. Bakan ayrıca Yunanistan ve İtalya Başbakanlarının, üye devletlerin enerji maliyetiyle mücadelede yurttaşları destekleyebilmesi için esneklik talebini destekledi.
Akla takılan bir nokta var: Kıbrıs makamları neden akaryakıtta tüketim vergisinin en aza indirilmesini talep etmiyor? Oysa her ailenin 2-3 otomobili var. Bunun nedeni ise yetersiz kamu toplu taşıması.
Geçen ay AB Konseyi, Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmeler ve enerji fiyatlarındaki artışlar nedeniyle İspanya’ya özel bir muafiyet tanıdı. Bu muafiyet sayesinde İspanya, tüketim vergisini AB’nin asgari vergilendirme sınırlarının altına indirebiliyor. Yani kurşunsuz benzinde özel tüketim vergisi litre başına 0,273 sent, motorinde ise 0,179 sent.
Kıbrıs ise tüketim vergisinde litre başına 8,22 sentlik bir indirim uyguluyor. Buna göre benzinin özel tüketim vergisi litre başına 0,429 euro’dan 0,359 euro’ya düşürülmüş. Motorinde ise vergi litre başına 0,40 euro’dan 0,33 euro’ya indirilmiş durumda.
İspanya’nın geçici bir muafiyetle vergiyi AB asgari sınırının altına indirmesi, diğer üye devletler için emsal oluşturuyor. Bu nedenle Kıbrıs makamlarının da benzer bir muafiyet talep etmesi mümkün. Böylece akaryakıttaki tüketim vergisi AB’nin asgari vergilendirme sınırının altına inebilir.
Destek tedbirlerinin yanı sıra ülkenin enerji altyapısı gibi çözümlere de ilerlemesi gerekiyor. Ne yazık ki hanehalklarının ve işletmelerin ödediği akaryakıt ve elektrik faturası çok yüksek. Bu nedenle yurttaşların rahatlaması için kararların hemen alınması şart. Asıl hedef yalnızca tüketicileri rahatlatmak değil, pahalılığın her destek tedbirini boşa çıkarmasını durdurmak.
