Hükümetin başlatacağı programla, bir hemşire, bir sosyal hizmet uzmanı ve bir bakıcıdan oluşan ücretsiz mobil birimler yaşlıları evlerinde ziyaret edecek. Program 1 Ocak 2027'de başlayacak ve ilk olarak Limasol'un dağ köylerinde pilot uygulama olarak hayata geçecek. Plan neredeyse hazır ve Kıbrıs'ın nüfusu yaşlanırken gündeme geldi.
Nüfusun neredeyse beşte biri şu anda 65 yaşın üzerinde. Yaklaşık 30 bin yaşlı ise sağlık sorunları nedeniyle günlük yaşamda ciddi sınırlamalarla karşı karşıya. Yaşam beklentisi 82 yılı aşıyor, ancak sağlıklı yaşam beklentisi ortalama 66 yıl.
Sosyal Refah Bakan Yardımcısı Tina Pavlou, planın tam olarak bu ihtiyaçlara göre tasarlandığını Phileleftheros gazetesine söyledi. Pavlou, “Amacımız: ‘Kimse yalnız kalmasın’” dedi. Yalnız kalan birinin elinden tutmanın ve ona nazik bir söz söylemenin de herkesin ihtiyacı olduğunu belirtti. “Duygusal sağlık, açmamız gereken ihmal edilmiş bir alan” diye vurguladı.
Pilot uygulamayı, yaşlı bakımı alanında uzun yıllardır çalışan ve gerekli personele ile altyapıya zaten sahip olan Estia Merkezi yürütecek. Limasol'un dağlık bölgesinin seçilmesi, kuruluşun bu bölgede daha önce belirlediği ihtiyaçları yansıtıyor.
Sosyal hizmet uzmanları programda merkezi bir rol oynayacak. Her kişinin ihtiyacını değerlendirecek ve ihtiyaç duyduğu hizmetlere yönlendirecekler. Uygulamada onlar, evde çalışan bir tür Vatandaş Hizmet Merkezi (KEP) gibi davranacak. Sakinleri ilgili hizmetlerle buluşturacak, hatta onlar adına başvuru ve resmi formları dolduracaklar. Böylece hareket etmekte zorlanan kişilerin temel işlemler için yardım istemesi gerekmeyecek. Ailelere de nereye başvurmaları gerektiği ve hangi desteklerin mevcut olduğu konusunda danışmanlık yapılacak.
Hemşirelik ve pratik bakım
Hemşireler, tedavi eden doktorla istişare içinde, her kişinin sağlık durumuna göre ziyaret edip bakım sağlayacak. Plan, gerektiğinde kişisel doktorlar ve uzman hekimlerle bağlantı kurulmasını da öngörüyor. Hemşirelik bakımının kapsamı, her kişinin gerçekte neye ihtiyaç duyduğuna bağlı olacak ve standart bir ziyaretle sınırlı kalmayacak.
Bakıcılar, evin bakımı, yemek hazırlanması ve sakinlerin tek başına yapamadığı diğer günlük işlerle ilgilenecek. Program ayrıca sağlık kuruluşlarına gitmekte zorlanan kişiler için bu kuruluşlara gidiş gelişte ulaşım desteği de sağlayacak. Yemek hazırlanması gibi sürekli ihtiyaç duyulan hizmetler ise doğrudan ya da başka kuruluşlarla iş birliği yoluyla verilecek.
Birimlerin personeli, yaşlılarına evde bakan ve hâlihazırda bu işi yapan aile bakıcılarını kendi uzmanlık alanlarında eğitebilecek.
İlk değerlendirme üç ay sonra yapılacak. Sonuçlar, programın genişletilmesi ve ilk planda yer almayan hizmetlerin eklenmesi konusunda karar alınmasını sağlayacak. Ayrıca hangi ihtiyaçların mevcut hizmetlerle karşılanabileceği, hangilerinin ise ek adım gerektirdiği de ortaya çıkacak.
Doktorlar pilot uygulamanın dışında tutuldu. Ancak daha sonraki bir aşamada daha kapsamlı bakım sunmanın yolu olarak doktorların mobil birimlere dahil edilmesi inceleniyor.
Program, yaşlı akrabalarına bakan aileleri, bugün tek başlarına yürüttükleri bazı işlerden kurtararak rahatlatmayı da amaçlıyor. Uygulama yaşlılarla başlasa da uzun vadeli hedef, hareket güçlüğü yaşayan herkese, yaşı ne olursa olsun, evde hizmet götürmek.
