İngiltere Dışişleri Bakanlığı'nın eski üst düzey yetkilisi, Başbakan Keir Starmer'ın ofisinden ABD büyükelçisi adayının atanmasını hızlandırmak için "sürekli baskı" gördüğünü salı günü açıkladı. Bu ifade, İngiliz lideri tehdit eden tartışmayı daha da derinleştirdi.
İşçi Partisi'nin deneyimli ismi Peter Mandelson'ın, ABD'li seks suçlusu Jeffrey Epstein ile bilinen bağlantılarına rağmen İngiltere'nin en üst düzey diplomatik görevine atanmasının sorumlusunun kim olduğuna dair süren tartışma, Starmer üzerindeki baskıyı artırdı ve istifa çağrılarına yol açtı.
Starmer, Mandelson'ı bu göreve atamanın "yanlış" olduğunu söyledi ve pişmanlığını dile getirdi. Ancak pazartesi günü suçu doğrudan Dışişleri Bakanlığı yetkililerine yöneltti. Güvenlik denetim biriminin atamaya karşı tavsiye verdiğini kendisine bildirmediklerini ileri sürdü.
Salı günü ise sıra Olly Robbins'a geldi. Robbins, Dışişleri Bakanlığı'nın eski üst düzey yetkilisiydi ve Starmer ile Dışişleri Bakanı Yvette Cooper'ın kendisine güvenlerini kaybettiklerini açıklamasının ardından perşembe akşamı görevden alınmıştı.
Robbins'ın ifadesinin büyük bölümü, Starmer'ın Mandelson'a güvenlik onayı verildiği yönünde bilgilendirildiği iddiasını destekledi. Ancak Robbins, sürecin hızlandırılması için "sürekli baskı" yapıldığını ve atama işleminin neredeyse kesinleşmiş bir olgu gibi değerlendirildiğini belirtti.
Robbins, parlamento komisyonuna zaman zaman gözle görülür şekilde üzgün bir ifadeyle şöyle dedi: "Göreve başladığımda, Mandelson'ın bir an önce göreve başlaması ve mümkün olan en kısa sürede Amerika'da olması gerektiğine dair çok güçlü bir beklenti vardı."
Robbins, kendisini bir noktada "günah keçisi" olarak tanımladı ve şöyle devam etti: "Ocak 2025 boyunca ofisim ve Dışişleri Bakanı'nın ofisi sürekli baskı altındaydı. Sürekli bir takip atmosferi vardı." Starmer'ın özel ofisinden gelen "çok sık telefon çağrıları" olduğunu da sözlerine ekledi.
Robbins'ın ifadesi, Starmer üzerindeki baskıyı artırması bekleniyor. Starmer, 2024 genel seçimlerinde İşçi Partisi'ne modern tarihin en büyük çoğunluğunu kazandırmıştı, ancak şimdi aylardır süren bu skandal nedeniyle yeniden istifa çağrılarıyla karşı karşıya.
İşçi Partili milletvekilleri, Starmer'ı görevden almak için acil bir girişim olmayacağını belirtti. Partinin 7 Mayıs'taki İngiltere yerel seçimleri ile Galler ve İskoçya bölgesel oylamalarında büyük kayıplar yaşaması bekleniyor.
Starmer'ın eleştirmenleri, siyasi sezgi eksikliği ve kapalı kapılar ardında karar alma zihniyetine ilişkin endişelerini defalarca dile getirdi.
Bazı İşçi Partili milletvekilleri, Robbins'ın bir başka önemli açıklamasına dikkat çekti: Başbakanlık, Starmer'ın eski kıdemli iletişim direktörü Matthew Doyle için de bir büyükelçilik görevi talep etmişti. Doyle, hüküm giymiş bir cinsel suçluyla bağlantıları nedeniyle İşçi Partisi'nden ihraç edilmişti ve eylemlerinden dolayı özür dilemişti. Bir milletvekili, Başbakanlığın Doyle'a iş bulmaya çalışmasını "son derece vahim" olarak nitelendirdi.
Robbins, 20 Ocak 2025'te göreve başladığında Mandelson'ın atamasının zaten duyurulduğunu, Kral Charles tarafından onaylandığını, ABD hükümeti tarafından kabul edildiğini ve Mandelson'a olay bazında çok gizli brifinglere erişim izni verildiğini söyledi.
Dışişleri Bakanlığı'nın bu aşamada atamayı engellemesinin ABD ile ilişkilere zarar vereceğini ifade eden Robbins, o dönemde bildikleri bilgiler ışığında Mandelson'ın güvenlik denetimini geçtiğini söyleyerek onay verdiğini belirtti.
Robbins, Başbakanlığın Dışişleri Bakanlığı'nın "geliştirilmiş güvenlik denetimi" sürecini tamamlamasını gerçekten isteyip istemediğini sorguladı. Bu denetim, bireylere çok gizli bilgilere erişim izni veren bir statüdür.
Robbins, bu süreci tamamlama sorumluluğunun Dışişleri Bakanlığı'na ait olduğunu söyledi. Yetkililer, İngiliz Güvenlik Denetim Birimi'nin raporlarının aday gizliliğini korumak amacıyla bakanlarla hiçbir zaman paylaşılmadığı bir sisteme bağlı kalmıştı.
Ancak Robbins, güvenlik denetim biriminin atamayı sınırda bir vaka olarak değerlendirdiğini ve onay vermeme eğiliminde olduğunu da kabul etti. Starmer ise bu mesajı hiçbir zaman almadığını söylüyor.
Robbins'ın savunması, İran savaşındaki İngiltere'nin rolünü sınırlandırarak eleştirmenlerinden kısa süreli bir nefes alma imkânı bulan Starmer üzerindeki baskıyı yeniden artırıyor.
Bazı kıdemli bakanlar bile Mandelson kararı konusunda Starmer'dan mesafelerini koymaya başladı. Enerji Bakanı Ed Miliband, Sky News'a atama hakkında ne düşündüğü sorulduğunda şu yanıtı verdi: "Bunun patlayabileceğini, ters gidebileceğini düşündüm."
