Avrupa Parlamentosu, 13 yıl süren müzakerelerin ardından AB havayolu yolcu hakları kurallarının reformunu Strazburg'da ezici bir çoğunlukla onayladı. Salı günü yapılan oylamada, 2004'ten bu yana yürürlükte olan mevcut çerçevede kapsamlı değişiklikler içeren düzenleme 646 kabul, 12 ret ve 3 çekimser oyla geçti.
Yeni kurallar, bazı üye ülkelerin eşiği yükseltme baskısına rağmen, üç saatten uzun gecikmeler için tazminat hakkını koruyor. Tazminat muafiyeti yalnızca doğal afetler, savaşlar, olumsuz hava koşulları, asi yolcular veya havalimanı ile hava trafik hizmetlerindeki grevler gibi havayolunun kontrolü dışındaki olağanüstü durumlarda geçerli olacak.
Yolcular için neler değişiyor
Yolcular, 1.500 km'ye kadar uçuşlarda 250 avro, 1.500 km üzeri AB içi uçuşlar ile 1.500-3.500 km arası rotalarda 400 avro, daha uzun mesafeli uçuşlarda ise 600 avro tazminat almaya hak kazanacak. Çok uzun rotalarda, yalnızca yeniden yönlendirme sunulması ve varış gecikmesinin dört saati aşmaması halinde tazminat yüzde 50 oranında azaltılacak.
Havayolları, iptal veya uzun süreli gecikme durumunda alternatif ulaşım sağlamakla yükümlü olacak. Gecikmenin nedeni ne olursa olsun, havayolları mahsur kalan yolculara ikram, yemek ve gerektiğinde üç geceye kadar konaklama sağlamak zorunda olacak. Havayolu üç saat içinde çözüm sunmazsa yolcular kendi ulaşımlarını ayarlama ve orijinal bilet ücretinin dört katına kadar geri ödeme talep etme hakkına sahip olacak. İade süreçleri basitleştirilecek; yeniden yönlendirme yerine iadeyi tercih edenler için otomatik ödeme yapılacak.
14 yaşına kadar olan çocuklar, yanlarındaki yetişkinin yanında ücretsiz koltuk hakkına sahip olacak. Aynı hak engelliler, hareket kısıtlılığı bulunan kişiler ve hamile kadınlar için de geçerli olacak. Yolcular ayrıca ücretsiz olarak bir adet kişisel kabin bagajı taşıyabilecek. Ayrıca yolcular, gidiş biletini kullanmasalar bile dönüş uçuşunu kullanma hakkına sahip olacak.
Reform ayrıca bilet fiyatlandırmasında daha fazla şeffaflık sağlıyor. Kabin bagajı ücretinin fiyata önceden yansıtılması gerekecek, böylece yolcular havayolları ve rezervasyon platformlarının tekliflerini daha kolay karşılaştırabilecek. Bununla birlikte havayolları, kabin bagajı olmadan seyahat eden yolcular için daha ucuz bilet sunmaya devam edebilecek.
Aynı zamanda, yolcunun adındaki küçük yazım hataları veya check-in sonrası biniş kartı çıktısı için alınan ek ücretler kaldırılacak. Havayolları, hesap oluşturma veya belirli bir uygulama kullanma zorunluluğu olmaksızın dijital biniş kartı sağlamakla yükümlü olacak.
Engelli veya hareket kısıtlılığı bulunan yolcular, havalimanı yardımındaki bir aksaklık nedeniyle uçağı kaçırmaları halinde tazminat ve yeniden yönlendirme hakkını kaybetmeyecek.
Tazminat ve şikayetler için süreler
Yolcular, seyahatten sonra dokuz aya kadar tazminat talebinde bulunabilecek. Havayolları, 30 gün içinde yanıt vermek ve tazminatı ödemek veya talebi olağanüstü durum gerekçesiyle reddetme nedenini sunmak zorunda olacak.
İptal veya seyahat aksaması durumunda, yolculara seyahatin tamamlanmasından itibaren dört gün içinde tazminat süreci hakkında bilgi verilecek.
Avrupa Parlamentosu Raportörü Andrey Novakov anlaşmayı "yolcular ve Avrupa havacılığı için bir kazanım" olarak nitelendirerek, reformun üç saat eşiğini koruduğunu ve havayollarının yolcuları aktif olarak bilgilendirme yükümlülüğünü güçlendirdiğini belirtti. Ulaştırma ve Turizm Komitesi Başkan Yardımcısı Virginijus Sinkevičius ise "Uçağa binen herkes için iyi haberlerimiz var; yolcuların mevcut haklarını kaybetmemesini sağlamak için çok çalıştık, aynı zamanda aileler, hareket kısıtlılığı olan bireyler ve buna en çok ihtiyaç duyan diğer kişiler için daha iyi koruma sağladık" dedi.
Sürdürülebilir Ulaştırma ve Turizm Komiseri Apostolos Tzitzikostas, bunun yirmi yılı aşkın süredir havayolu yolcu haklarında yapılan ilk kapsamlı revizyon olduğunu söyledi.
Avrupa Parlamentosu'nun onayının ardından, AB Konseyi'nin nihai onayı gerekiyor ve bunun Ağustos 2026 başında yapılması bekleniyor. Yeni kurallar, AB Resmi Gazetesi'nde yayımlandıktan 20 gün sonra yürürlüğe girecek, üye ülkeler ve havayollarına uyum için bir yıl süre tanınacak.
