Kıbrıs'ta AB destekli bir girişimcilik programı, adanın uyum politikası kaynaklarını iş geliştirme, araştırma, ulaşım ve kentsel projelere kanalize etmeye devam etmesiyle birlikte yaklaşık 800 yeni işletmenin kurulmasını ve 1.600'den fazla istihdam yaratılmasını desteklemesi bekleniyor.
Rakamları, Avrupa Komisyonu Bölgesel ve Kentsel Politika Genel Müdürlüğü Genel Müdürü Themis Christophidou, Lefkoşa'da düzenlenen Kıbrıs Forumu 2026 sırasında vurguladı.
Resmi fon verileri, öngörülen 800 işletme ve 1.600 istihdamın yalnızca 30 milyon euroluk tahsise değil, tam 50 milyon euroluk Yeni Girişimcilik Faaliyetleri Programı'na ilişkin olduğunu gösteriyor.
Resmi THALIA 2021-2027 programına göre program iki çağrıya bölündü: 2021'de başlatılan 30 milyon euro ve 2024'te eklenen 20 milyon euro. Program, birleşik fonlamanın 800 yeni işletme ve 1.600'den fazla iş yaratacağını tahmin ediyor.
Program AB uyum fonları ve Kıbrıs Cumhuriyeti tarafından eş finanse ediliyor ve özellikle gençler ve kadınlar üzerinde durularak yeni, sürdürülebilir ve rekabetçi işletmelerin teşvik edilmesini amaçlıyor. Fon, ekipman, iş yeri, tadilat ve tanıtım gibi harcamaları kapsayabiliyor.
Christophidou, Kıbrıs'ta şu anda uygulanan kohesyon politikası yatırımlarından daha geniş bir yelpazeyi de açıkladı; bunlara Kıbrıs Üniversitesi'ndeki mühendislik araştırma laboratuvar tesisleri için 13 milyon euro da dahil.
Diğer fonlamalar arasında Limasol'daki üç tarihi belediye binasının restorasyonu için yaklaşık 3 milyon euro, Larnaka'daki Salina Belediye Parkı için 2 milyon euro ve toplu yolcu taşımacılığı altyapısı ile elektrikli mobiliteye geçiş için 44 milyon euro yer alıyor.
Belediyelerin sunduğu dijital hizmetlerin genişletilmesi amacıyla tasarlanan Evagoras entegre bilgi sistemi için de yaklaşık 2 milyon euro yatırım yapıldı. AB fonları portalı, projenin toplam bütçesini 2,9 milyon euro olarak gösteriyor ve AB katkısı yüzde 60.
Christophidou ayrıca Avrupa Komisyonu'nun geliştirilmekte olan "Right to Stay" stratejisine de değindi. Bu strateji, özellikle genç ve nitelikli çalışanların kırsal, uzak ve gerileyen bölgelerden ayrılmasını tetikleyen ekonomik ve demografik baskıları ele etmeyi amaçlıyor.
Girişim, insanların kendi bölgelerinde kalmaları için gerekli koşullara odaklanıyor; iş, konut, eğitim, kamu hizmetleri, ulaşım ve dijital bağlantıya erişimin iyileştirilmesi hedefleniyor. Christophidou daha önce bunu, bazı Avrupalıların başka yere taşınmaktan başka seçeneği kalmadığı hissini yaratan bölgesel eşitsizliklere bir yanıt olarak tanımlamıştı.
Konu, Kıbrıs'ın AB Konseyi başkanlığı sırasında da ön plana çıktı. Maliye Bakanı Makis Keravnos, bu yıl başında 60 milyondan fazla AB vatandaşının 2023'te kişi başına gayrisafi yurtiçi hasılası 2000 seviyesinin altında kalan bölgelerde yaşadığını söyledi ve kohesyon politikasının bölgesel eşitsizliklerin artmasının önüne geçmede merkezi olmaya devam edeceğini savundu.
Komisyon'un stratejisinin, 2028-2034 dönemi için AB'nin bir sonraki uzun vadeli bütçesi tartışmasına katkı sağlaması bekleniyor. Kohesyon fonlaması giderek rekabet gücü, istihdam, bağlantı ve bölgelerin insan ve yatırımı elde tutma kapasitesiyle ilişkilendiriliyor.
