AB liderleri Kıbrıs'taki toplantıda Avrupa savunma iş birliğinin güçlendirilmesi, enerji bağımsızlığının hızlandırılması ve Orta Doğu ile daha yakın ilişki kurulması çağrısında bulundu. Bölgedeki istikrarsızlık Avrupa'nın güvenliğini ve ekonomisini etkilemeye devam ediyor.
Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, devlet ve hükümet başkanlarının gayri resmi toplantısının ardından yaptığı açıklamada Kıbrıs'ın zirveye ev sahipliği yapmasının "önemli bir sembolizm" taşıdığını belirtti. Costa, bunun AB'nin Orta Doğu'daki çatışmalardan en çok etkilenen üye devletlere verdiği desteği gösterdiğini söyledi.
Costa, "Kıbrıs bölgede iş birliği ve Avrupa angajmanının hayati bir çıpasıdır" dedi.
Costa, AB'nin çatışmanın tarafı olmadığını ancak diplomasi, gerilimin azaltılması ve seyrüsefer özgürlüğüne destek vererek "çözümün parçası" olacağını ifade etti. Son ateşkeslerin memnuniyet verici olduğunu belirtirken tüm tarafların artık iyi niyetle müzakerelere katılması gerektiği uyarısında bulundu.
Cumhurbaşkanı Nikos Hristodoulidis, zirvenin Kıbrıs için tarihi bir an olduğunu söyledi. Kıbrıs'ın AB liderlerinin gayri resmi toplantısına ilk kez ev sahipliği yaptığını vurguladı.
Hristodoulidis, Kıbrıs'ın işgal deneyiminin "daha fazla Avrupa entegrasyonu ve stratejik olarak daha özerk bir birlik" inancını güçlendirdiğini belirtti.
Hristodoulidis, görüşmelerin Ukrayna, Orta Doğu, enerji fiyatları, AB'nin uzun vadeli bütçesi ve karşılıklı savunma maddesi olan 42.7'nin pratikte işler hale getirilmesi konularına odaklandığını açıkladı.
"Bir üye devletin egemenliği tehdit altına girdiğinde verilecek yanıt, 'verilip verilmeyeceği' değil, 'ne kadar hızlı verileceği' meselesidir" dedi.
Hristodoulidis, AB'nin geçici düzenlemelerin ötesine geçmesi ve 42.7. maddenin nasıl işleyeceğine dair net bir kılavuz oluşturması gerektiğini ekledi.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, savaşın Avrupa'nın enerji maliyetleri üzerindeki etkisinin çoktan görünür olduğunu belirterek çatışmanın başlangıcından bu yana AB'nin fosil yakıt ithalat faturasının 25 milyar avrodan fazla arttığına dikkat çekti. Von der Leyen, Avrupa'nın ithal fosil yakıtlara bağımlılığını azaltması ve yenilenebilir enerji ile nükleer enerji dahil yerli temiz enerji kullanımını hızlandırması gerektiğini söyledi.
Von der Leyen ayrıca Komisyon'un yaz aylarına kadar Avrupa'nın enerji güvenliğini ve bağımsızlığını güçlendirme çabaları kapsamında bir elektrifikasyon eylem planı sunacağını duyurdu.
Liderler aynı zamanda tek pazarın 2027 sonuna kadar tamamlanmasını hedefleyen "Bir Avrupa, Bir Pazar" yol haritasını imzaladı. Von der Leyen, yol haritasının kuralların sadeleştirilmesi, sınır ötesi ticaretin önündeki engellerin kaldırılması, ticaretin güçlendirilmesi, enerji fiyatlarının düşürülmesi ile dijital ve yapay zekâ dönüşümünün hızlandırılmasına odaklanacağını belirtti.
AB bütçesi konusunda liderler, rekabet gücü, savunma, güvenlik, enerji ve NextGenerationEU borçlarının geri ödenmesi dahil Avrupa'nın önceliklerini finanse etmek için yeni "öz kaynakların" gerekli olacağını ifade etti.
