Muhalefet partisi AKEL'in lideri Stefanos Stefanou, Perşembe günü yayımlanan bir mektupla Büyük Deniz Bağlantısı (GSI) projesinin maliyetlerine ve fizibilitesine ilişkin Maliye Bakanı'na sekiz soru yöneltti. Kabine, projeyle ilgili düzenleyici değişiklikleri daha önce onaylamıştı.
Sorular, Fransız varlık yönetim şirketi Meridiam'ın geçen ay GSI projesinin arkasındaki Yunan holding şirketinde yüzde 66 hisse alması ve Yunanistan'ın bağımsız elektrik iletim operatörü Admie'nin yüzde 33'lük hissesini koruması bağlamında geliyor. Stefanou, "Yeni bir yatırımcının girişi elbette önemli bir gelişme. Ancak bu durum tek başına projenin toplam maliyeti, fizibilitesi, finansmanı veya Kıbrıs ve tüketiciler üzerindeki maliyetine ilişkin kritik soruları yanıtlamıyor" dedi.
Maliye Bakanı'na, bundan sadece bir yıl önce projenin fizibil olmadığını bulan iki çalışma olduğunu söylediğini hatırlatan Stefanou, Admie ve Meridiam arasındaki anlaşmanın tam içeriğinin biliniip bilinmediğini, proje varlıklarının artık kime ait olduğunu ve inşaat ile işletmede söz sahibi olanın kim olduğunu sordu. Stefanou, "Yeni durum ışığında hükümet, Kıbrıs'ın GSI hissedarlık yapısına katılımını inceliyor mu?" diye ekledi.
Hükümet, kapsamlı bir durum tespiti ve maliyet-fayda analizi yapıldıktan sonra nihai yatırım kararını vereceği bağlantı projesine 100 milyon avroluk bir özsermaye yatırımı yapmayı değerlendiriyor. Bunun yanı sıra Kıbrıs, inşaat aşamasında tüketici maliyetlerini karşılamak için yılda 25 milyon avro (toplam 125 milyon avro tavanlı) olmak üzere beş yıllık siyasi ve finansal destek paketini taahhüt etmiş durumda. Stefanou, Admie-Meridiam anlaşmasının Kıbrıs'ın üstlendiği finansal veya diğer taahhütlerde "bir şeyi değiştirip değiştirmediğini" sorguladı.
AKEL lideri, projenin artık fizibil olduğunu gösteren yeni veya güncellenmiş çalışmalar yapılıp yapılmadığını, bağlantının Kıbrıs'taki elektrik fiyatlarını düşüreceğine ve eğer düşürecekse ne ölçüde olacağına dair herhangi bir çalışma bulunup bulunmadığını merak ediyor. Stefanou ayrıca projenin mevcut tahmini toplam maliyetini, tahmini tamamlanma tarihini, finansman açığının nasıl kapatılacağını ve bu açığın ne kadarının Kıbrıs tarafından karşılanacağını sordu. Medyada yer alan son maliyet tahminleri, Yunanistan'ı Kıbrıs'a bağlayan deniz altı elektrik kablosu bölümü için 1,9 milyar avro, Kıbrıs ve İsrail'i de içeren çok aşamalı proje için ise 2,4 milyar avro seviyesinde.
Stefanou, "Elektrik bağlantısının Kıbrıs'ın enerji izolasyonunu sona erdirmesi açısından stratejik önemini kabul ediyoruz. Ancak uygulamanın, yeni bağımlılıklar yaratmadan enerji güvenliğini sağlaması, kamu maliyelerinin sürdürülebilirliğini koruması ve mümkün olduğunca ucuz elektrik sağlanması şartlarıyla yapılması gerekiyor" ifadelerini kullandı. Öte yandan projeye Avrupa Birliği 657 milyon avro hibe taahhüdünde bulundu.
