Son sekiz aydır yüksek fiyatlar anlaşılır bir şekilde kamuoyunun başlıca meselesi oldu. İnsanlar harcanabilir gelirleri enflasyon nedeniyle eridiği için yaşam standartları sürekli düşerken mutlu olmuyor. Halk arasında buna “pahallık” deniyor. Dünya petrol fiyatları İran’daki savaş ve Rusya’daki petrol rafinerilerine yönelik insansız hava aracı saldırıları nedeniyle arzın daralması sonucu yükselmeye devam ettiği için fiyatların yakın zamanda istikrara kavuşacağı da görünmüyor.
Siyasi partiler bir süredir hükümetten harekete geçmesini istiyor. Akel aylarca “pahallık”la mücadele için devlet müdahalesi çağrısı yaparken Disy de sürece dahil oldu. Disy çarşamba günü “Yüksek fiyatlarla mücadele” başlıklı bir açıklama yayımladı ve “enflasyonun yerleşmesi daha genel fiyat artışlarıyla zincirleme etkiler yaratacak ve kötü durumu daha da kötüleştirecek” dedi.
Hareket etmek hükümetin sorumluluğundaydı. Disy şu uyarıyı yaptı: “Hükümet harekete geçmeyi ne kadar geciktirirse enflasyonu dizginlemek o kadar zorlaşır. Piyasanın sürekli denetlenmesi ve sıkı takibi zorunludur.” Parti ayrıca “en çok etkilenen ve daha fazla ihtiyacı olan vatandaşlarımız için kısa ve orta vadeli, hedefli ve orantılı rahatlatma önlemlerini içeren kapsamlı bir plana ihtiyaç var” diye ekledi.
Bunlar Akel’in de dile getirdiği görüşler. Sol görüşlü parti de piyasanın sıkı denetlenmesini ve enflasyonun dizginlenmesi için önlemler istiyor, ancak bu tür önlemlerin hane halkı ve işletmeler için daha sancılı olacağı biliniyor. Kıbrıs’ta partiler enflasyonun benzin ve elektrikte vergi indirimi ile temel mallarda KDV indirimiyle dizginlenebileceği yanılgısında. Hükümet bunu son bir yıldır uyguladı ve enflasyon oranı ikiye katlanarak 4,5’e ulaştı.
Kabul etmek gerekir ki artan maliyetler ithal. Ancak işte hükümetin buna bir şey yapamamasının nedeni de bu. Dizel fiyatı fırladı, jet yakıtının fiyatı da yükseldi ve hükümet ne kadar sıkı denetlese de bu fiyat artışları yansıyacak. Enflasyonla mücadele yakıt ve temel mallarda vergileri azaltmakla değil, faiz oranlarını yükseltmek ve krediyi kısıtlamakla, böylece tüketimi azaltmakla mümkün. Partilerin hükümetten istediği önlemler düşük gelirli ailelere yardımcı olabilir ama enflasyon oranını dizginlemeyecek; aksine rahatlatma önlemleri fiyatları yukarı itebilir.
Hükümet konuyu cumhurbaşkanının New York’tan döneceği gelecek çarşamba günkü bakanlar kurulu toplantısında görüşeceğini söyledi. Önümüzdeki birkaç gün içinde harekete geçme yönündeki siyasi baskı artacak, ancak hükümetin enflasyonist baskıyı artıracak yeni önlemlerden kaçınacak gücü gösterip göstermeyeceği henüz belli değil.
