Avrupa Parlamentosu, AB hükümetleri ve Avrupa Komisyonu arasında dijital euroya ilişkin kurallar için müzakereler Pazartesi günü başladı. Yasa teklifi ilk olarak üç yıl önce sunulmuştu.
Müzakerelerin, yıl sonuna kadar nihai bir yasa çıkarılması ve Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) 1 Ocak 2027'de dijital euroyu resmen onaylamasının önünü açması hedefleniyor. Bu tarih, euro banknot ve madeni paralarının dolaşıma girmesinden tam 25 yıl sonrasına denk geliyor.
Dijital para biriminin, gelecek yıl yaklaşık 40 banka ve ödeme şirketinin katılımıyla başlaması planlanan pilot uygulamanın ardından 2029'da kullanıma sunulması bekleniyor.
DİJİTAL EURO NEDİR?
Dijital euro, ECB tarafından çıkarılan elektronik bir nakit versiyonu olacak. Bu, halkın doğrudan dijital biçimde erişebileceği tek merkez bankası parası türü olacak.
ECB, nakit parayı süresiz olarak dolaşımda tutma sözü verdi ancak fiziksel para kullanımı giderek azalıyor. Aynı zamanda, çoğunlukla ABD dolarına sabitlenmiş stablecoin'ler de dahil olmak üzere kripto paraların popülaritesi artıyor.
ECB, merkez bankası parasının finansal sistem için bir güven çapası görevi gördüğünü savunuyor. Dijital euro, ECB'ye doğrudan bir hak talebi olurken, tüketicilerin halihazırda sahip olduğu dijital para aslında bir ticari bankaya karşı hak talebi niteliği taşıyor.
Destekçiler ayrıca dijital euronun euro bölgesinin Visa, Mastercard ve PayPal gibi ABD'li ödeme firmalarına olan bağımlılığını azaltacağını ve giderek dijitalleşen ekonomide bloğun parasal egemenliğini korumaya yardımcı olacağını öne sürüyor.
ECB ayrıca stablecoin'lerin, bankalardan mevduat çekebilecekleri ve her zaman istikrarlı bir değer koruyamadıkları için finansal istikrar ve para politikası açısından risk oluşturabileceği uyarısında bulundu.
MALİYETLERİ KİM KARŞILAYACAK?
Tüketiciler, özel bir uygulama veya mobil bankacılık uygulamaları aracılığıyla dijital euroyu ücretsiz kullanabilecek.
Akıllı telefon kullanamayan kişiler için ödeme kartı seçeneği sunulacak.
Perakendecilerin, yasal ödeme aracı statüsü nedeniyle genel olarak dijital euro ödemelerini kabul etmeleri gerekecek. Bankaların ve ödeme sağlayıcılarının tüccarlardan alabileceği ücretler yasayla sınırlandırılacak.
Ancak bankalar, sistemlerini dijital euro ödemelerini işleyecek şekilde yükseltmenin maliyetinin karşılanması gerektiğini savunuyor.
ECB, projenin arkasındaki altyapı ve ödeme standartlarını oluşturmak için ödeme uzmanlarıyla çalışıyor ve Visa veya Mastercard'ın aksine bunları bankalara ücretsiz sağlamayı planlıyor.
TÜM BİRİKİMLERİMİ DİJİTAL EURO OLARAK TUTABİLİR MİYİM?
Yasa, bireylerin ne kadar dijital euro tutabileceğine bir sınır getirecek. Bu, banka hesaplarından büyük çaplı para çekilmesini önlemek için tasarlanmış bir güvence önlemi.
Kişi başına 3.000 euro tavanı üzerinde görüşmeler yapıldı. Kullanıcılar bu miktarın bir kısmını harcadıktan sonra bakiyelerini yenileyebilecek. Ancak bu durum, bankalar arasında geleneksel bankacılık sisteminden mevduatların kademeli olarak kayması endişesine yol açıyor. Bu endişeleri gidermek için dijital euro bakiyeleri faiz getirmeyecek.
YA MAHREMİYET?
ECB, kullanıcıların ödeme detaylarını göremeyeceğini söylüyor.
Bankacılık uygulamaları üzerinden yapılan ödemelerde, ticari bankalar bugün diğer dijital ödemelerde olduğu gibi işlem verilerini görebilecek.
Dijital euro ayrıca internet bağlantısı olmadan ödeme yapılmasına olanak tanıyan çevrimdışı bir moda da sahip olacak. Bu durumlarda işlem detayları kaydedilmeyecek, yalnızca hesap bakiyelerindeki değişiklikler görülebilecek.
