Avrupa, yeni bir sıcak hava dalgası yaklaşırken yıkıcı orman yangınlarını kontrol altına almakta zorlanıyor. Uzmanlar, bu hafta sıcaklıkların daha da artmasının yangınla mücadeleyi zorlaştırabileceği uyarısında bulunuyor. Avrupa, dünyanın en hızlı ısınan kıtası olarak bu yıl rekor kıran sıcak hava dalgaları yaşarken, bilim insanları insan kaynaklı iklim değişikliğinin yangınları daha yıkıcı hale getirdiğini vurguluyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ülkenin güneybatısındaki yangınları II. Dünya Savaşı'ndan bu yana ülkenin 'en zor durumu' olarak tanımlarken, İspanya bir orman yangını nedeniyle ilk kez ulusal acil durum ilan etti.
Avrupa Komisyonu Pazartesi günü yaptığı açıklamada, bu sezon Fransa ve İspanya'yı kasıp kavuran tarihi yangınlar nedeniyle 300 binden fazla kişinin tahliye edildiğini duyurdu. İspanya'da Salı günü itibarıyla 73 binden fazla kişi tahliye edilirken, yaklaşık 66 bin kişi evlerinde kalmaya devam ediyor.
FRANSA: GIRONDE KUŞATMA ALTINDA
Fransız yetkililer Pazar günü yaptığı açıklamada, ülke genelinde yaklaşık 115 bin hektar alanın orman yangınlarında kül olduğunu ve bunun 2006'dan bu yana en yüksek seviye olduğunu belirtti.
Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, Cumartesi günü düzenlediği basın toplantısında, başta Gironde, Landes ve Var bölgeleri olmak üzere ülke genelinde birçok yangının hâlâ kontrol altına alınamadığını söyledi.
Korkunç bir hızla yayılan yangın, dört günden kısa sürede 420 kilometrekareden fazla orman ve tarım alanını küle çevirdi. Bu alan, kabaca Paris'in dört katı büyüklüğünde. Alevler şarap başkenti Bordeaux'nun sadece 15 kilometre güneyine kadar yaklaştı.
Acil durum, güneybatı Fransa'da büyük çaplı tahliyelere yol açtı. Bu yaz 250 binden fazla kişi tahliye edilirken, bunların 220 bini güneybatıdaki Gironde bölgesinde yaşıyor.
Gironde bölgesinde yangınla mücadele için büyük bir seferberlik başlatıldı. BBC'ye göre kurtarma çalışmalarında 2 bin 500 itfaiyeci, bin 500 askeri personel ve bin 200 polis ile jandarma görev alıyor. Bu birleşik güçler, büyük çaplı tahliyeleri yönetiyor ve yangından zarar gören bölgeleri güvence altına alıyor.
Bu arada Avrupa Birliği (AB) Sivil Koruma Mekanizması kapsamında Çekya, Hırvatistan, Almanya, Portekiz, Slovakya, İsveç ve Türkiye'den yedi uçak ve dört helikopter Fransa'ya gönderildi.
Kurtarma çalışmalarını daha da zorlaştıran bir diğer faktör ise Fransa'da daha önce hiç görülmemiş bir 'yangın bulutu' (pirokümülonimbus) fenomeni. Yoğun sıcaklığın tetiklediği bu fırtınalar, yağmur getirmeden şimşek ve düzensiz rüzgarlar oluşturarak alevleri körüklüyor. Yerel yetkililer, bu tür bulutların hafta sonu Gironde bölgesinde birden fazla yeni yangına yol açtığını ve acil durum ekiplerini daha da zor durumda bıraktığını doğruladı.
Gironde yangını Salı günü itibarıyla kontrol altına alındı. Cephe hattını ziyaret eden Macron, ekiplere 'güçlü kalmaları' çağrısında bulundu ancak 'önümüzdeki haftaların zor geçeceği' uyarısını yaparak 'sağlam durmalıyız' dedi. Bordeaux yakınlarındaki Atlantik kıyısında yer alan Lacanau'daki kamp alanları ve turistik tesislerin tahliyesi Salı günü de devam etti.
Yangından kaçanlar arasında yer alan 63 yaşındaki danışman Sylvie Michel, bir tahliye merkezinde kamp yatağında oturup kedisini severken yetkilileri övdü: "Fransa'da genellikle çok eleştirel olma eğilimindeyiz. Açıkçası, olaya dahil olan herkesi takdir ediyorum."
İSPANYA: TARİHİ ULUSAL ACİL DURUM
Sınırın ötesinde İspanya, son yılların en yıkıcı orman yangını sezonlarından birini yaşıyor. İspanya Ekoloji Geçiş Bakanlığı'nın resmi verilerine göre, 24 Temmuz itibarıyla orman yangınları ülke genelinde 172 bin hektardan fazla alanı yok etti. Bu, 2025'in aynı döneminde yanan alanın altı katı.
Yangınlar İspanya genelinde binlerce hektarı kül ederken, hükümet ulusal acil durum ilan etti.
En son resmi rakamlara göre Madrid bölgesi, Avila ve Toledo en çok etkilenen bölgeler oldu. Toledo'da 11 kasabadan 9'una Salı günü itibarıyla dönüş izni verilirken, Madrid ve çevre illerde yangınlar hâlâ kontrol altına alınamadı. 46 belediyede yaklaşık 100 bin kişi tahliye edildi ya da evlerinde kalmaları istendi. Avila'daki yangın, İspanya tarihinin en büyük orman yangını olarak kayıtlara geçti ve yaklaşık 50 bin hektar alanı küle çevirdi. Bu alan, kabaca Barcelona'nın beş katı büyüklüğünde.
Etkilenen bölgelere binlerce itfaiyeci, asker, polis ve sivil savunma personeli sevk edildi. Askeri Acil Durum Birliği, toplulukları ve kritik altyapıyı korumada başrol oynarken, bölgesel itfaiye ekiplerini de destekliyor.
İspanya da AB Sivil Koruma Mekanizması'nı devreye soktu. Bu kapsamda Yunanistan, İtalya ve Türkiye ikişer yangın söndürme uçağı gönderdi. Portekiz ise yangınla mücadeleyi güçlendirmek için 134 itfaiyeci ve acil durum personeli ile itfaiye araçları, komuta araçları, buldozerler ve ambulanslar dahil 41 araç sevk etti.
Önümüzdeki günlerde orta ve güney İspanya'da sıcaklıkların 40 santigrat dereceye ulaşması beklenirken, Devlet Meteoroloji Ajansı orman yangını riskinin neredeyse tüm ülkede çok yüksek veya aşırı seviyelere çıkacağı uyarısında bulundu. Fransa'da ise Meteoroloji Ofisi, sıcaklıkların Çarşamba günü zirve yapacağını ve Paris'te 38 dereceye ulaşabileceğini tahmin ediyor. İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Pazartesi ve Salı günlerinin yangınla mücadele için 'kesinlikle kritik günler' olduğunu söyledi.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ise bu yangınların 'bir dizi izole olay' değil, 'iklim acil durumunun en acı ifadesi' olduğu uyarısında bulundu.
Yangının yolunda yakalananlardan biri olan 53 yaşındaki Jose Miguel Encinas, doğu İspanya'daki La Vall d'Uixo'da yaşananları 'tam bir kaos' olarak nitelendirdi: "Filmlerde cehennemin yeri yardığı gibiydi, kırmızı cehennemi gördünüz." ■
