Araştırma, İnovasyon ve Dijital Politika Bakan Yardımcısı Nicodemos Damianou, pazartesi günü denizin Kıbrıs'ın günlük yaşamı, ekonomisi ve geleceğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu belirtti.
Damianou, Ayia Napa'da düzenlenen "Deniz biliminden politika yapımına, okyanus araştırma ve geliştirmesinden pazara" başlıklı konferansta konuşurken, Akdeniz'in karşı karşıya olduğu zorlukların aciliyetine dikkat çekti.
Bakan Yardımcısı, "Akdeniz'de bizler için bu zorluklar özellikle acil ve görünür durumda. Bölgemiz, gezegenin diğer birçok bölgesinden çok daha hızlı ısınan bir iklim değişikliği sıcak noktası olarak tanınıyor" dedi.
Damianou, etkilerin toplumlar ve ekonomiler genelinde halihazırda hissedildiğini ekledi. Daha sık görülen deniz sıcak hava dalgalarına, kıyı erozyonuna, su stresine ve hassas deniz ekosistemlerinin bozulmasına işaret etti.
"Bu zorluklar yalnızca çevresel değil; aynı zamanda ekonomik, jeopolitik ve sosyal sorunlardır" diyen Bakan Yardımcısı, bu sorunlarla başa çıkmanın acil eylem, işbirliği ve uzun vadeli bir perspektif gerektirdiğini vurguladı.
Damianou, AB'nin bu konulardaki çabalarına da değindi. Avrupa Komisyonu tarafından Haziran 2025'te duyurulan Okyanuslar Paktı ve okyanus sektöründe araştırma ve inovasyona yönelik yakında açıklanacak stratejiden söz etti.
Bakan Yardımcısı, Horizon Europe gibi programların hedefleri eyleme dönüştürmede kilit araçlar olmaya devam ettiğini söyledi. Bu programların, AB'nin okyanusları ve suları eski haline getirme misyonu ile Kıbrıs'ın aktif katılım gösterdiği sürdürülebilir mavi ekonomi ortaklığı gibi girişimleri desteklediğini ifade etti.
Kıbrıs'ın AB Konseyi başkanlığı döneminde müzakere edilen bir sonraki AB çerçeve programının, yeni nesil okyanus gözlem teknolojileri ve altyapısının geliştirilmesi yoluyla okyanusla ilgili politikaların desteklenmesinde kritik bir rol oynamasının beklendiğini ekledi.
Damianou ayrıca Kıbrıs'ın "Avrupa, Orta Doğu ve Kuzey Afrika'nın kavşağındaki" stratejik konumunu vurguladı. Ülkenin Avrupa Birliği Konseyi başkanlığı kapsamındaki önceliklerinin, toplumun geleceği ile denizlerin sağlığı arasındaki yakın bağı yansıttığını söyledi.
Bakan Yardımcısı, deniz alanı planı ve Doğu Akdeniz ve Orta Doğu İklim Değişikliği Girişimi gibi ulusal girişimlerin, Kıbrıs'ın Avrupa önceliklerini bölgesel eyleme dönüştürme taahhüdünü gösterdiğini belirtti.
Kıbrıs'ın ayrıca, deniz ve kıyı ekosistemleri, su dayanıklılığı ve iklim alanlarındaki ortak zorluklara yönelik araştırma ve inovasyon projelerini destekleyen Prima'ya katılımı yoluyla bölgesel işbirliğini güçlendirdiğini de ekledi.
Kıbrıs, Araştırma ve İnovasyon Vakfı'nın finansman programları aracılığıyla deniz ekosistemleri, su ürünleri yetiştiriciliği, çevresel sürdürülebilirlik ve iklim dayanıklılığı dahil olmak üzere okyanusla ilgili araştırmaları destekliyor.
Damianou, Kıbrıs Deniz ve Denizcilik Enstitüsü'nün enerji verimli gemiler ve deniz gözlem teknolojileri dahil sürdürülebilir denizcilikte inovasyonu ilerletmedeki rolünü de öne çıkardı.
Bakan Yardımcısı, "Avrupa için ve özellikle Kıbrıs için deniz uzak bir mesele değildir. Günlük yaşamımızın, ekonomimizin ve geleceğimizin bir parçasıdır" dedi. Kıbrıslıların yaklaşık yüzde 60'ının ve Avrupalıların yaklaşık yüzde 40'ının kıyı bölgelerine yakın yaşadığını belirtti.
Damianou, "Okyanus bizi birbirine bağlıyor, ama aynı zamanda birlikte, kararlılıkla ve toplu olarak hareket etmemizi de gerektiriyor" diye ekledi.
