Kourion Belediye Başkanı Pantelis Georgiou, Salı günü İngiliz Ağrotur üssü bölgesindeki iletişim antenlerinin kanser riskini artırdığına inandığını vurguladı. İngiltere bu hafta başında üsse 32 yeni anten kurma planını açıklamıştı.
Georgiou, Alpha televizyonuna yaptığı açıklamada, "Ağrotur'da açıkça söylenen şu: artık her hanede kanser olan ya da yakın çevresinde kanser hastası bulunan biri var. Bu durum son yıllarda çarpıcı biçimde arttı" dedi. Georgiou, 2001 yılında üsse büyük 'Pluto' anteninin kurulmasının büyük ses getirdiğini hatırlattı.
Georgiou, o dönemde İngiltere'nin Kıbrıs Cumhuriyeti ile elektromanyetik radyasyonun kanser üzerindeki etkilerine ilişkin on yılda bir epidemiyolojik çalışma yapılması konusunda anlaşma imzaladığını söyledi.
"Bu çalışma 2009'da yapıldı ve o zamandan bu yana bir daha yapılmadı" dedi.
Georgiou ayrıca 2018'de İngiltere'nin Akrotiri köy konseyine üs bölgesine toplam 18 geçici anten kurulacağını ve bunların 2025'te kaldırılacağını bildirdiğini, ancak 2025 gelip geçmesine rağmen antenlerin hâlâ yerinde durduğunu belirtti.
"Yeni antenlerin kurulması talebiyle konu yeniden gündeme geldiğinde ve daha önce kurulan antenlerin kaldırılmadığını vurguladığımızda, bize eskilerin kaldırılması için yenilerinin kurulması gerektiği söylendi" dedi.
Georgiou, yeni antenlerin kurulması planlanan arazinin Akrotiri sakinlerine ait olduğuna dikkat çekerek, bu nedenle kendisi, Akrotiri Belediye Başkan Yardımcısı George Konstantinou ve merkezi hükümet temsilcilerinden oluşan bir komitenin kamulaştırma planlarını incelemek üzere kurulduğunu belirtti.
Georgiou, komiteye başlangıçta 18 geçici antenin 20 yeni antenle değiştirileceğinin bildirildiğini, ancak "Cuma günü bu sayının birden 32'ye çıktığını" söyledi.
"Bize kaldırma işleminin 2028'de başlayıp 2034'te tamamlanacak ikinci bir aşamada gerçekleşeceğini söylediler. Ardından bizi bilgilendirmedikleri, sistemin başka bir bölümünü ilgilendiren üçüncü bir aşama daha var" dedi.
Bu nedenle belediyenin İngiltere'nin yeni anten planlarını incelemek üzere bir anayasa hukukçusu ile çalışmaya başladığını açıkladı.
Hukukçunun yeni antenler için kullanılması planlanan arazinin "hangi rejim altında" kamulaştırılabileceğini inceleyeceğini belirterek, bu sürecin Akrotiri'nin geleceği için hayati önem taşıdığını vurguladı.
"Çünkü yarın sabah İngiliz ordusunun herhangi bir alanı talep edebilmesi, bütün köyümü otomatik olarak alabilecekleri anlamına gelir" dedi.
Avrupa Konseyi'nin 2003'te yayımladığı bir belgeye göre, 2001'de 'Pluto' anteninin kurulmasının ardından France Telecom, Kıbrıs Cumhuriyeti İletişim Bakanlığı ve Kıbrıs Telekomünikasyon Kurumu (Cyta) tarafından yapılan bağımsız testler, bölgedeki radyasyon emisyonlarının "Avrupa Birliği'nin belirlediği sınırların en az 76 kat altında" olduğunu ortaya koymuştu.
Belgede ayrıca Kıbrıs'ın diğer bölgelerindeki ticari yayın antenlerinin çevresinde "benzer veya daha yüksek emisyon seviyelerinin bulunabileceği" ve "2001 testlerinde Akrotiri köyünde kaydedilen en güçlü emisyonların İngiliz anteninden değil, bir Kıbrıs radyo istasyonunun yayınlarından geldiği" belirtildi.
Ancak antenlerin yerleştirildiği alandan geçen ve Akrotiri'ye giriş-çıkışı sağlayan tek yol üzerine sürücüleri durmamaya uyaran büyük tabelalar yerleştirildi.
Antenlerle ilgili endişe, Kıbrıs hükümetinin 2 Mart'ta Akrotiri hava üssünün İran yapımı bir insansız hava aracı tarafından vurulmasının ardından İngiliz üslerinin statüsünü yeniden müzakere etme niyetini açıklamasıyla eş zamanlı geldi.
Hükümet sözcüsü Konstantinos Letymbiotis, hükümetin bu müzakereler için "her düzeyde" hazırlık yaptığını söylerken, yardımcısı Yiannis Antoniou da hükümetin üsleri kuran antlaşma hakkında hukuki görüş aldığını açıkladı.
Kıbrıs Cumhuriyeti Kuruluş Antlaşması, dönemin Rum ve Türk toplum liderleri Başpiskopos Makarios III ve Dr. Fazıl Küçük tarafından imzalanarak 1960'ta yürürlüğe girdi. İkili cumhuriyetin ilk cumhurbaşkanı ve cumhurbaşkanı yardımcısı oldu.
Antlaşmanın birinci maddesi, "Kıbrıs Cumhuriyeti'nin topraklarının, kıyılarındaki adalarla birlikte Kıbrıs adasını kapsayacağını, ancak Birleşik Krallık egemenliğinde kalacak iki bölgenin bunun dışında tutulacağını" belirtiyor — bu bölgeler Ağrotur ve Dikelya üs alanlarıdır.
Antlaşmanın bir sonraki maddesi ise "Birleşik Krallık yetkililerinin, diğer hava araçlarının güvenliğine ve Kıbrıs Cumhuriyeti'ndeki can ve mal güvenliğine gereken özeni göstermeleri dışında, Kıbrıs Cumhuriyeti toprakları üzerindeki hava sahasında kısıtlama olmaksızın uçma hakkına sahip olduğunu" belirtiyor.
Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides daha önce Avrupa Konseyi zirvesine gelişinde, üslerin geleceği konusunda "İngiliz hükümetiyle açık ve samimi bir görüşme yapacaklarını" söylemişti.
Zirve, Avrupa Konseyi'nin üslerin geleceğine ilişkin görüşmelerde Kıbrıs hükümetine "yardım etmeye hazır olduğunu" ve "Kıbrıs'ın İngiltere ile görüşme başlatma niyetini kabul ettiğini" açıklamasıyla sona erdi.
Christodoulides daha önce üsleri "sömürge kalıntısı" olarak nitelendirmişti; ancak İngiliz hükümeti şu ana kadar üslerin geleceğinde herhangi bir değişikliği görüşme niyetinde görünmüyor.
İngiltere Silahlı Kuvvetler Müsteşarı Al Carns daha önce Avam Kamarası'nda üslerin geleceğinin "tartışma konusu olmadığını" söylemiş ve Savunma Bakanı John Healey'nin adayı ziyaretinde "Kıbrıs ulusal muhafızlarının ilişkilerinin her zamankinden daha yakın olduğunu teyit ettiğini" eklemişti.
