Uluslararası bir araştırma ekibi, Çin'in Chang'e-5 ve Chang'e-6 görevlerinden getirilen Ay toprağında çok sayıda azot içeren organik bileşik tespit etti. China Science Daily'nin haberine göre bulgular, erken güneş sisteminde organik maddenin nasıl evrildiğine dair yeni ipuçları sunuyor.
Çin Bilimler Akademisi Jeoloji ve Jeofizik Enstitüsü'nün öncülük ettiği ve ABD ile Çin'den ortakların katıldığı çalışma, Ay toprağı taneciklerinin yüzeyinde bu tür bileşiklerin ilk kez sistematik olarak tanımlanmasını temsil ediyor.
Araştırmacılar, bulguların Ay'ın asteroit ve kuyruklu yıldızlar tarafından taşınan organik maddenin kanıtlarını koruduğunu ortaya koyduğunu belirtti. Ayrıca bu maddelerin atmosfersiz bir gök cisminde çarpma ve radyasyon etkisiyle nasıl değişime uğradığını da gösterdiler. Dünya'daki jeolojik ve biyolojik süreçler erken dönem kayıtlarının çoğunu sildiği için Ay, çok daha kararlı bir arşiv görevi görüyor.
Ekip, çeşitli mikroskobik ve spektroskopik teknikler kullanarak Chang'e görevlerinden elde edilen tanecikleri analiz etti. Ay organiklerindeki hidrojen, karbon ve azot izotoplarının karbonlu kondrit meteoritlerdekine kıyasla genel olarak daha hafif olduğunu tespit etti. Bu izotop imzaları, çarpma olaylarının neden olduğu buharlaşma, yoğunlaşma ve yeniden birikme süreçlerine işaret ediyor.
Çalışma ayrıca Ay organiklerinde ilk kez güneş rüzgârı implantasyon izlerini de ortaya koydu. Tanecik yüzeylerindeki hidrojen izotop farklılıkları ve H/C oranlarındaki değişimler, uzun süreli güneş rüzgârı ışınımına maruz kalmayı düşündürüyor. Sorumlu yazar Hao Jialong, bu imzaların dünyasal kontaminasyonu dışlamaya yardımcı olduğunu söyledi.
Araştırmacılar, çalışmanın Tianwen-2 de dahil olmak üzere gelecekteki derin uzay numune toplama görevleri için teknik ve bilimsel destek sağladığını ifade etti. Çalışma, mikro ölçekli organik maddeyi incelemek için analitik bir çerçeve oluşturuyor.
Bulgular, Ay organikleri için bir evrimsel sıralama ortaya koyuyor: çarpma yoluyla taşınmadan yeniden yapılanma ve uzay aşınmasına kadar uzanan bu süreç, erken güneş sistemindeki organik maddenin tarihine yeni bir bakış açısı kazandırıyor.
Çalışma perşembe günü Science Advances dergisinde yayımlandı.
