Kıbrıs-Yunanistan Büyük Deniz Bağlantı Projesi (GSI) stratejik bir öncelik olmaya devam ediyor ve askıya alınmadı. Enerji Bakanı Michalis Damianos, hükümetin yıl sonuna kadar elde edilecek güncellenmiş ekonomik verilere dayanarak kararlar alacağını vurguladı.
Omega'ya konuşan Damianos, GSI'nin Kıbrıs'ın enerji güvenliği ve elektrik temini için önemli olduğunu, özellikle adanın başka bir ülkeyle elektrik bağlantısı olmayan tek AB üyesi devlet olduğunu söyledi.
'Şu anda GSI sistemin yeterliliği için çok önemli' diyen Bakan, komşu ülkelerle elektrik bağlantısının Kıbrıs'ın gerektiğinde enerjiye erişimini sağlayacağını kaydetti.
Bakan, proje yürütücüsü tarafından görevlendirilen ve Avrupa Komisyonu'na sunulan durum tespit çalışmasının (due diligence) yıl sonundan önce tamamlanmasının beklendiğini söyledi.
Çalışma, projenin gerçek maliyetini belirlemeyi ve ekonomik fizibilitesine ilişkin güncel veriler sağlamayı amaçlıyor.
Damianos, projenin başlangıçta 1,9 milyar avro olarak tahmin edildiğini ve 658 milyon avro AB fonu desteklendiğini söyledi.
Kalan 1,25 milyar avronun Kıbrıs ve Yunanistan arasında paylaşılacağını, Kıbrıs'ın maliyetin yüzde 63'ünü üstlenmesinin beklendiğini, çünkü Kıbrıs'ın bağlantıdan en büyük faydayı sağlayacağını belirtti.
Bakan, mali yükün on yıllar boyunca nihai olarak elektrik faturalarına yansıyacağı uyarısında bulundu ve bazı önemli soruların yanıtsız kaldığını söyledi.
'Ortaya çıkan soru, GSI'nin gerçekten sadece 1,9 milyar avroya mal olup olmayacağı ve elektrik fiyatının ne kadar artacağını da bilmemiz gerektiğidir' dedi.
Damianos, yeni bir değerlendirme yapılması kararının Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ile Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis arasındaki görüşmelerin ardından alındığını açıkladı.
Bulgular elde edildikten sonra hükümetin ek finansman ihtiyaçlarının nasıl karşılanacağını belirlemesi gerekecek.
Bakan, maliyetlerin doğrudan tüketicilere yansıtılmasının tercih edilen bir seçenek olmadığını belirterek, nihai kararın 'akılcı ve ekonomik verilere dayanarak' alınması gerektiğini savundu.
Damianos'un açıklamaları, eski Enerji Bakanı ve mevcut Enerji Düzenleme Kurumu Başkanı George Papanastasiou'nun bağlantıyı ticari bir yatırımdan ziyade bir enerji güvenliği projesi olarak tanımlamasının ardından geldi.
Sigma'ya konuşan Papanastasiou, Kıbrıs'ın enerji alanında izole kalamayacağını savunarak tartışmanın yalnızca mali sürdürülebilirliğe odaklanmaması gerektiğini söyledi.
'Bu bir projenin sürdürülebilir olması meselesi değil. Bir Avrupa Birliği üyesi devletin enerji hayatta kalma ve özerkliği meselesidir' dedi.
AB ile kararlaştırılan bazı enerji taahhütlerinin bağlantının tamamlanmasına bağlı olduğunu ekleyen Papanastasiou, bu hedeflere proje olmadan 2029 yılına kadar ulaşılıp ulaşılamayacağını sorguladı.