Kıbrıs'ta son üç yılda dışarıda yemek yemek önemli ölçüde pahalandı. Cuma günü açıklanan verilere göre 2023'te 100 euro olan bir yemek şimdi ortalama 126 euroya mal oluyor; bu da yüzde 26 artış anlamına geliyor.
Konaklama mekanları derneği Pasika'nın genel sekreteri Fanos Leventis, artan maliyetleri enerji ve alkol fiyatlarındaki yükselişe bağladı.
"Artışların olduğu tartışılmaz. Artışların haklı olduğu da tartışılmaz" dedi.
Leventis'e göre pandemi sonrası ham madde fiyatları arttı, jeopolitik gerilimler de enerji fiyatlarında keskin yükselişe katkıda bulundu. Bazı ürünlerdeki sıfır KDV uygulamasının iş dünyasına yardımcı olmadığı görüşünü de dile getirdi.
Aynı zamanda alkollü içeceklerde önemli artışlar kaydedildiğini belirtti. Bu durumun dışarıda yemek yiyenlerin kişi başına harcamasını ciddi şekilde yükselttiğini söyledi.
Hizmetlerdeki enflasyonun ekonominin geri kalanında normale dönmesine rağmen yüksek kalması sorulduğunda Leventis, enerjinin çok yüksek maliyetinin rol oynadığını söyledi.
"Geçmişte bir işletme yaptığı hesaplamalarda enerjiyi yiyecek ve içecek maliyetine dahil etmiyordu, çünkü bu durum garanti kabul ediliyordu. Bugün ise bunu hesaba katmazsanız çok ciddi bir sapma olur" dedi.
Leventis, bazı fiyat artışlarının haklı olmayabileceğini kabul etti ve aynı zamanda fiyat indirimleri ve kampanyaların da olduğunu belirtti.
Harcama gücü ve kâr arasında denge gerekiyor
Girişimcilerin uygulanabilir fiyatlar belirlerken halkın satın alma gücünü ciddiye alması gerektiğini söyledi.
"Bu zor bir denklem, doğru yönetme lüksüne sahip olan çok az kişi var" dedi.
Yiyecek işletmeleri için ortalama kâr marjı sorulduğunda Leventis, sağlıklı bir işletmenin yaklaşık yüzde 10 net kâr marjına sahip olması gerektiğini söyledi.
"Bu dönemde birçok işletme bu seviyeye ulaşmıyor ve önemli sayıda işletme müşteri trafiğine rağmen sürdürülebilirlik için mücadele ediyor" dedi.
Uyumlaştırılmış tüketici fiyat endeksine göre, yiyecek-içecek hizmetleri ve konaklama kategorisinde fiyatlar 2026'da 2020'ye kıyasla yüzde 45,6, 2023'e kıyasla yüzde 26 ve geçen yıla kıyasla yüzde 13 arttı.
Yiyecek-içecek işletmelerinin işletme maliyetleri artmış olsa da, yiyecek ve içeceklerdeki artışlar ile elektrik, yakıt, kira ve su artışları çok daha sınırlı kaldı.
Ağustos 2026'da yiyecek ve içecek fiyatları 2020'ye göre yüzde 29 artış kaydetti, ancak 2023'ten bu yana sadece yüzde 4,7 arttı.
Bu arada konut, su, elektrik, doğal gaz ve diğer yakıtlar kategorisi sırasıyla yüzde 36 ve yüzde 2,7 artış kaydetti.
