Avrupa Bankacılık Otoritesi (EBA), ulusal yetkili otoritelerin SEPA düzenlemesi kapsamındaki raporlama süreçlerini uyumlaştıran bir karar yayımladı. Bu adım, Avrupa Birliği genelinde euro ödemelerinin denetimini güçlendirmede önemli bir aşamayı temsil ediyor.
Söz konusu karar, Avrupa Komisyonu'nun uygulama yönetmeliğini tamamlayıcı nitelik taşıyor. Yönetmelik, tüm ödeme hizmeti sağlayıcılarının havale ücretleri ve ödeme hesaplarına ilişkin verileri raporlamasını zorunlu kılıyor. Ayrıca AB yaptırımları nedeniyle reddedilen işlemlerin oranının da bildirilmesi gerekiyor.
Karar, raporlama sürecinin ikinci aşamasını düzenliyor ve ulusal otoritelerden hem EBA'ya hem de Avrupa Komisyonu'na bilgi akışını yönetiyor.
EBA üzerinden tek bir raporlama kanalı oluşturulmasıyla ulusal otoritelerin idari yükü azalıyor. Böylece her iki kurumun da tutarlı ve yüksek kaliteli verilere erişimi güvence altına alınıyor.
Bu düzenleme, Komisyon'un tüketicilerin AB genelinde anlık havale hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığını ve bu havalelerin standart havalelerden daha pahalı olup olmadığını izleme çalışmalarını destekliyor.
Yeni çerçeveye göre ulusal otoriteler verileri yalnızca EBA'ya raporlayacak, EBA da bu verileri Avrupa Komisyonu'nun erişimine sunacak.
Karar ayrıca, otoritelerin gerekli verilerin bir kısmını zaten elinde bulundurduğu durumlarda bu verilerin doğruluğunu ve eksiksizliğini sağlaması gerektiğini, ödeme hizmeti sağlayıcılarından tekrar talep etmemesi gerektiğini açıkça belirtiyor.
Bunun yanı sıra karar, yeni raporlama gereksinimini dahil etmek üzere EBA'nın EUCLID Kararı ekini de değiştiriyor.
EBA, kararın derhal yürürlüğe girdiğini ve Avrupa'nın entegre ödeme sisteminin altyapısını güçlendirdiğini açıkladı.
Bu adımın yasal dayanağını SEPA Düzenlemesi'nin 15(3). maddesi oluşturuyor. Bu madde, ödeme hizmeti sağlayıcılarının havale ücretleri, anlık havaleler ve ödeme hesaplarına ilişkin yıllık raporlama yapmasını zorunlu kılıyor. Ayrıca hedefli mali kısıtlayıcı tedbirler nedeniyle reddedilen işlemlerin oranının da bildirilmesi gerekiyor.
15(4). madde ise yetkili otoritelerin bu bilgileri Komisyon ve EBA ile paylaşmasını öngörüyor. Paylaşılması gereken veriler arasında bir önceki takvim yılında gerçekleştirilen anlık euro havalelerinin hacmi ve değeri de yer alıyor.
Ayrıca EBA düzenlemesinin 53. maddesi, yıllık çalışma programının uygulanması ve idari talimatların benimsenmesi dahil olmak üzere EBA icra direktörünün sorumluluklarını belirliyor.
Kıbrıs, geçen yıl uygulamaya konulan Tek Euro Ödeme Alanı (SEPA) reformlarının temel unsurlarına çoktan uyum sağlamış durumda. Bu uyum sayesinde bankacılık sistemine daha hızlı ve güvenli işlemler entegre edildi.
9 Ekim 2025 itibarıyla Kıbrıs'ta ve AB genelinde faaliyet gösteren tüm bankalar, haftanın yedi günü 24 saat kesintisiz ödeme işlemi gerçekleştirmeye başladı. Böylece para transferleri saniyeler içinde tamamlanıyor.
Bu değişiklik, Avrupa Ödeme Konseyi tarafından geliştirilen SEPA çerçevesi üzerine inşa edilen ve Nisan 2024'te kabul edilen AB Anlık Ödemeler Düzenlemesi'nden kaynaklanıyor.
Reformun amacı ödemelerin hesaba geçiş süresindeki gecikmeleri ortadan kaldırmak ve bireylerin ile işletmelerin, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin fonlarına anında erişmesini sağlamaktı.
Reform ayrıca dijital işlemlere güveni artırmak için daha sıkı güvenlik önlemleri de getiriyor.
Bankalar Ocak 2025'ten bu yana anlık ödeme almakla yükümlüyken, anlık ödeme gönderme zorunluluğu 9 Ekim 2025 itibarıyla başladı.
Yeni kurallara göre yurt içi veya sınır ötesi tüm SEPA transferleri, günün saatinden bağımsız olarak on saniye içinde alıcının hesabına ulaşmak zorunda.
AB genelinde transfer tutarlarına bir üst sınır bulunmasa da bankalar, ortak düzenleyici çerçeve dahilinde kendi işlem limitlerini belirleyebiliyor.
Aynı dönemde Kıbrıs, elektronik ödemelere ek bir güvenlik katmanı ekleyen Alıcı Doğrulama (Verification of Payee) hizmetinin uygulamaya geçirilmesi için hazırlıklarını tamamladı.
Kıbrıs Bankalar Birliği, bu sistemin ödemeleri birleştirme ve güvence altına almaya yönelik daha geniş bir Avrupa stratejisinin parçası olduğunu açıkladı. Sistem, ödeme hizmeti sağlayıcılarının transferi gerçekleştirmeden önce alıcının adının IBAN ile eşleşip eşleşmediğini doğrulamasını gerektiriyor.
Bu mekanizma, hem bireylerin hem de işletmelerin fonları doğru alıcıya gönderdiğinden daha yüksek güvenle emin olmasını sağlıyor.
Avrupa Ödeme Konseyi, sistemi geliştirmede ve bankalara, işletmelere ve kamuoyuna rehberlik sağlamada merkezi bir rol üstlendi.
