Enerji Bakanı Michael Damianos, Doğu Akdeniz'in iklim kriziyle mücadelede ve bölgenin yeni enerji haritasını şekillendirmede öncü rol oynayabileceğini söyledi.
Bakan Damianos, Lefkoşa'daki uluslararası iklim konferansında Kıbrıs'ın enerji stratejisini sundu ve ülkenin kırılganlıklarının reform sürecinin itici gücüne dönüştürülebileceğini savundu.
AB Konseyi Kıbrıs Dönem Başkanlığı çerçevesinde düzenlenen ve Kıbrıs Enstitüsü ile Araştırma, İnovasyon ve Dijital Politikalar Bakanlığı'nın birlikte organize ettiği konferansta konuşan Damianos, Kıbrıs'ın karşı karşıya olduğu sorunun boyutuna dikkat çekti.
Bakan, ülkenin başka bir ülkeyle elektrik bağlantısı olmayan tek AB üyesi devleti olmaya devam ettiğini belirtti. Bu yapısal zayıflığın Avrupa'nın en yüksek elektrik fiyatlarına katkıda bulunduğunu vurguladı.
Damianos aynı zamanda hanelerin yüzde 15'inin, yani 50.000 ailenin enerji yoksulluğuyla karşı karşıya olduğunu ve adil bir yeşil dönüşümün zorunlu hale geldiğini kaydetti.
Bakan, hükümetin stratejisini dört ana sütun üzerinden açıkladı. Birinci sütun olarak doğalgaz kullanımına geçişi öne çıkardı.
Damianos, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin ETYFA Prometheus adlı FSRU gemisini satın aldığını ve gerekli dönüşüm çalışmalarını tamamladığını belirtti. Vasiliko'daki LNG ithalat terminali projesi CyprusGas2EU'nun ise ilerlediğini ve ihalenin önümüzdeki aylarda başlatılmasının beklendiğini ekledi.
LNG kullanımının enerji üretimindeki emisyonları yüzde 20 ila 30 oranında azaltacağını ve Kıbrıs'taki her elektrik faturasını etkileyen AB emisyon izin maliyetlerini düşüreceğini söyledi.
Ardından yenilenebilir enerji ve enerji depolamaya değinen Bakan, toplam kapasitesi 300 megavatı aşan batarya depolama sistemlerinin birden fazla sahada kurulmakta olduğunu açıkladı.
Bununla eş zamanlı olarak yaklaşık 1,2 gigavat ve 3,45 gigavat-saat kapasiteli projelerin değerlendirme aşamasında olduğunu belirtti.
Damianos, enerji depolamanın yenilenebilir enerji üretimindeki kesintileri giderdiğini ve şebekede yenilenebilir enerjinin payını önemli ölçüde artırdığını söyledi.
Bakan, yenilenebilir enerjinin şu anda elektrik üretiminin yüzde 14,5'ini ve toplam enerji tüketiminin yüzde 21'ini oluşturduğunu ekledi.
Üçüncü sütun olarak Avrupa enerji ağlarıyla ara bağlantıyı gösteren Damianos, Kıbrıs'ın enerji güvenliğini artırmak ve izolasyonu azaltmak amacıyla Avrupa enerji şebekesiyle fiziksel bağlantıyı stratejik olarak takip ettiğini belirtti.
Bakan ayrıca enerji piyasasının modernizasyonuna değindi ve Kıbrıs'ın 1 Ekim 2025'te AB Hedef Modeli'ne uygun rekabetçi bir elektrik piyasası başlattığını kaydetti. Bu adımın fiyat sinyallerini iyileştirdiğini ve yenilenebilir enerjinin entegrasyonunu kolaylaştırdığını söyledi.
Bunun yanı sıra akıllı sayaç kurulumunun 273.000'e ulaştığını ve 2026 yılına kadar 700.000 sayaca çıkmasının beklendiğini belirtti.
Geleceğe yönelik hedefleri sıralayan Damianos, Kıbrıs'ın 2030 yılına kadar yüzde 33,17 yenilenebilir enerji oranına ulaşmayı hedeflediğini, bunun yanı sıra enerji tasarrufunda önemli adımlar atılacağını ve sıfır emisyonlu binalara geçiş yapılacağını söyledi.
Aynı zamanda sanayi sektörünün yeşil dönüşümünün rekabet gücü, inovasyon ve yeşil hidrojen kullanımına odaklı politikalarla desteklendiğini ve işletmelerin hedefli girişimlerle desteklendiğini belirtti.
Uluslararası ortaklıkların stratejik önemini de vurgulayan Bakan, Mısır ile yapılan anlaşmalara ve büyük uluslararası enerji şirketleriyle sürdürülen iş birliklerine atıfta bulundu.
Bu girişimlerin Kıbrıs'ın güvenilir bir enerji merkezi ve bölgede istikrar unsuru konumunu güçlendirdiğini söyledi.
Damianos, tüm zorluklara rağmen Kıbrıs'ın enerji alanındaki kırılganlığını reformlar ve yatırımlar için bir katalizör olarak kullandığını vurguladı.
"Atılan her adım ülkeyi dirençli ve sürdürülebilir bir enerji geleceğine yaklaştırıyor" diyen Bakan, Doğu Akdeniz'in iş birliği ve inovasyon yoluyla iklim eyleminde liderlik rolü üstlenebileceği mesajını yineledi.
