Enerji Bakanı Mihalis Damianos, Kıbrıs'ta şu anda havacılık yakıtı sıkıntısı yaşanmadığını, ancak yetkililerin durumu yakından izlediğini söyledi.
Bu, hükümetin bu hafta jet yakıtıyla ilgili bir sorun olduğunu ikinci kez yalanlaması oldu. Ulaştırma bakanı da salı günü benzer güvence vermişti.
Enerji Bakanlığı'nın Kıbrıs'ın Avrupa Birliği Konseyi dönem başkanlığı sırasındaki çalışmalarını değerlendirdiği basın toplantısında konuşan Damianos, hükümetin gelişmeleri yakından takip ettiğini ancak yakıt arzında aksama beklemediğini ifade etti.
“Yeterli yakıt stokları konusunda bir sorun olduğunu düşünmüyoruz” diyen Bakan, “Havacılık yakıtı söz konusu olduğunda ilerleyen süreçte bir sorun olabilir... ancak şu anda durum yönetilebilir görünüyor, endişelenecek bir durum yok” şeklinde konuştu.
Küresel petrolün yaklaşık yüzde 20'si, şubat sonunda çatışmaların başlamasıyla neredeyse tamamen kapanan stratejik Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor.
Kıbrıs, yakıtını iki ana kaynaktan ithal ediyor: Hayfa'daki rafineri ve Yunanistan'ın Aspropyrgos kentindeki rafineri.
Reuters haber ajansının geçtiğimiz günlerde bildirdiğine göre, Avrupa'nın bir aydan az jet yakıtı stoğu kaldı. Stoklar haziran başında 38 milyon varil seviyesindeyken, ABD'de bu rakam 99 milyon varildi. Reuters hesaplamalarına göre bu, Avrupa'nın 30 günden az talep karşılama kapasitesi olduğu anlamına geliyor ki bu, büyük jet yakıtı piyasaları arasındaki en dar stok seviyesi.
Avrupa Komisyonu da durumun kötüleşebileceğini kabul etti.
AB Enerji Komiseri Dan Jorgensen, haziran ayında yaptığı açıklamada, yaz tatili sezonunun sonuna doğru blokta jet yakıtı stoklarının daralacağını ve Brüksel'in gerektiğinde ulusal rezervlerin kullanıma sunulmasını koordine edeceğini söyledi.
Akaryakıt fiyatlarına ilişkin Damianos, ateşkes görüşmelerinin ardından fiyatların düştüğünü, ancak gelecekteki hareketlerin Kıbrıs'ın kontrolü dışındaki jeopolitik gelişmelere bağlı olacağını belirtti.
“Kontrol edebileceğimiz şey akaryakıt vergilendirmesi” diyen Bakan, hükümetin akaryakıt üzerindeki indirimli özel tüketim vergisinin eylül ortasına kadar uzatıldığını hatırlattı.
Elektrik konusunda ise Bakan, İletim Sistemi Operatörü'nün (TSO), talebin geleneksel olarak yıllık zirveye ulaştığı yaz aylarında elektrik arzında sorun beklemediğini söyledi. TSO'nun ocak 2027'de 120 megavatlık batarya depolama kapasitesi almasının beklendiğini ve bataryaların yaz öncesinde kurulacağını ekledi.
“Uzun vadede yeterlilik açısından iyi bir konumda olmamızı sağlayacak bir takvim var” diyen Damianos, gelecekteki enerji güvenliğinin aynı zamanda Kıbrıs Elektrik Kurumu'nun yeni üretim ünitelerine ve doğal gazın gelmesine bağlı olacağını ifade etti.
Kıbrıs'ın altı aylık AB dönem başkanlığını değerlendiren Damianos, bunun ülkeye ticaret, rekabetçilik, enerji, tüketicinin korunması ve tek pazar konularında Avrupa politikasının şekillendirilmesine katkıda bulunma fırsatı verdiğini söyledi.
Dönem başkanlığının ticari başarıları arasında Damianos, AB-ABD Ortak Bildirgesi'ni uygulayan yasama paketi müzakerelerinin tamamlanmasını vurguladı. Bunun, dünyanın en büyük iki ekonomisi arasında daha istikrarlı ve öngörülebilir ticari ilişkiler sağlayacağını belirtti.
Ayrıca, stratejik sektörleri koruyarak ve üye devletler arasındaki işbirliğini geliştirerek Avrupa'nın ekonomik güvenliğini güçlendirmeyi amaçlayan revize edilmiş Yabancı Yatırım Tarama Yönetmeliği müzakerelerinin sonuçlandırılmasına da dikkat çekti.
Dönem başkanlığı ayrıca, Avrupa'nın çelik endüstrisini küresel piyasa bozulmalarından korumak için yeni bir çerçeve üzerinde anlaşma sağladı ve AB'nin temel ticaret politikası araçlarından biri olan Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi'nin revizyonunu tamamladı.
Damianos, Kıbrıs'ın AB'nin küresel ticaret gündemini ilerletmesine katkıda bulunduğunu, buna Meksika ve Mercosur bloğuyla anlaşmalar, Hindistan ve Avustralya ile müzakerelerin tamamlanması ve diğer birçok uluslararası ortakla devam eden görüşmelerin dahil olduğunu söyledi.
Kıbrıs'ın, Dünya Ticaret Örgütü'nün 14. Bakanlar Konferansı öncesinde ortak bir Avrupa pozisyonunun hazırlanmasına yardımcı olduğunu da ekledi.
Rekabetçilik konusunda Damianos, Kıbrıs'ın önerilen Endüstriyel Karbonsuzlaştırma Hızlandırma Yasası'nda önemli ilerleme kaydettiğini ve yasama üzerine ilk kapsamlı uzlaşma metnini hazırladığını söyledi. Teklif, Avrupa endüstrisini güçlendirmeyi, yeşil dönüşümü hızlandırmayı ve çelik, çimento, alüminyum, otomotiv imalatı ve temiz teknolojiler dahil sektörlerde stratejik bağımlılıkları azaltmayı amaçlıyor.
Ayrıca AB'nin kritik hammaddeler stratejisindeki ilerlemeyi vurgulayan Damianos, Kıbrıs'ın üye devletler arasında Avrupa'nın stratejik özerkliğini ve arz güvenliğini güçlendirmek için ortak bir pozisyon oluşturulmasına yardımcı olduğunu söyledi.
Bir diğer dönüm noktasının, geçici olarak görevlendirilen işçiler için elektronik bildirim sistemi üzerinde varılan anlaşma olduğunu belirten Damianos, bunun bürokrasiyi azaltmasının ve işletmeler ile çalışanların tek pazarda faaliyet göstermesini kolaylaştırmasının beklendiğini ifade etti.
Dönem başkanlığı ayrıca, özellikle çocuklar olmak üzere savunmasız tüketicilerin dijital ortamda korunmasına odaklanan Tüketici Gündemi 2030 hakkında Konsey sonuçlarını kabul ettirirken, yenilikçi şirketler ve start-up'lar için önerilen “EU Inc.” çerçevesi üzerindeki tartışmalar ilerletildi.
Enerji sektöründe Damianos, yeni Avrupa Enerji Şebekeleri paketi için Konsey'in müzakere yetkisinin alınmasını dönem başkanlığının en önemli başarılarından biri olarak nitelendirdi. Paketin, stratejik enerji altyapı projelerini hızlandırması, izin prosedürlerini basitleştirmesi ve AB'nin enerji güvenliği ile rekabetçiliğini güçlendirmesi bekleniyor.
Kıbrıs'ın ayrıca Orta Doğu krizinin Avrupa enerji piyasalarına etkisi konusundaki tartışmaları koordine ettiğini ve Avrupa'nın 2030 sonrası enerji stratejisi üzerine daha geniş tartışmaların başlatılmasına yardımcı olduğunu ekledi. Bu tartışmalar arasında uygun fiyatlı enerji, karbonsuzlaştırma, yatırım ve stratejik özerklik yer alıyor.
Damianos ayrıca fikri mülkiyet alanındaki ilerlemeyi vurgulayarak, Kıbrıs'ın yıllarca süren çıkmazın ardından ilaç ve bitki koruma ürünleri için tamamlayıcı koruma sertifikaları konusundaki müzakereleri yeniden başlatmayı başardığını söyledi. Ayrıca, coğrafi işaretler ve korunan menşe adlarını düzenleyen kuralların güncellenmesi için Avrupa Parlamentosu ile müzakerelere başlanması konusunda oybirliğiyle anlaşmaya varıldı.
Sözlerini tamamlarken, dönem başkanlığının Kıbrıs'ın Avrupa politikası yapımına anlamlı katkıda bulunma yeteneğini gösterdiğini ifade etti.
“Bakanlığın hedefi pratik ve etkili olmak, Avrupa önceliklerini net etkisi olan somut sonuçlara dönüştürmekti” dedi.
