Eski DİSİ lideri Averof Neophytou, cuma günü Ukrayna'daki savaş sürmesine rağmen, Kıbrıs'ta ve Avrupa Birliği genelinde enerji fiyatlarının yükselmesi nedeniyle AB'nin Rusya'ya uyguladığı enerji yaptırımlarının kaldırılması çağrısında bulundu. Yaptırımların getirilmesine yol açan savaş ise hâlâ sürüyor.
Neophytou şunları söyledi: “Halkımızı korumak için cesur kararlar almamız gereken zamanlar vardır. Bugün böyle bir anın içindeyiz. Son uluslararası gelişmeler yeni bir gerçeklik yarattı. Amerika Birleşik Devletleri, Rus dizelinin tedarikine ilişkin bazı yaptırımları gevşetti. Bu durum, Avrupa'nın da kendi politikasını yeniden gözden geçirmesini gerektiriyor.”
Neophytou, bu nedenle 2028 cumhurbaşkanlığı seçiminde Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis'e meydan okumayı planladığını belirtti. Hristodulidis'e bu hafta süren Avrupa Konseyi zirvesinde “Rusya'ya yönelik enerji yaptırımlarının gözden geçirilmesi ve kaldırılması için ısrar etmesi” çağrısında bulunmak istediğini ekledi.
Neophytou ayrıca şöyle konuştu: “ABD'nin kendi pazarını korumak için enerji yaptırımlarını gevşetmesi, Avrupa'nın ise politikasını yeniden değerlendirmeyi bile reddetmesi savunulamaz. Ukrayna'da adil ve sürdürülebilir bir barış sağlamak, Avrupalı vatandaşları koruma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.”
Neophytou, “kendi ayağımıza sıkmaya devam edemeyeceğimizi” ve “Avrupa'nın siyasi gerçekçilik göstermesi, Kıbrıs'ın da inisiyatifi ele alması gerektiğini” de sözlerine ekledi.
ABD Başkanı Donald Trump daha önce Rusya ile bir anlaşma yaptığını açıklamıştı. Anlaşmaya göre, bu ayın sonuna kadar Rusya'dan 300 bin ton dizel ithal edilecek, gelecek ay ise 500 bin ton dizel ithalatı yapılacaktı. Rusya'nın Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak'ın söylediğine göre, bu miktar zamanla ayda üç milyon tona kadar çıkabilir.
Rus gazetesi Moscow Times, perşembe günü ülkenin Baltık limanı Primorsk'tan dizel ihracat yüklemelerine yeniden başlandığını duyurdu. Gazeteye göre 40 bin ton taşıyan bir tanker “salı günü yüklendi” ve “Fas'a doğru yola çıktı”.
Ancak gazete, 300 bin tonun ABD'nin bir günlük dizel tüketiminden bile az olduğuna dikkat çekti.
Küresel liderler Trump'ın Rus dizel anlaşmasını eleştirdi
Diğer dünya liderleri de anlaşmayı sert biçimde eleştirdi. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, anlaşmanın “Moskova'ya, bombaları Ukrayna şehirlerine düşmeye devam ederken meşruiyet kazandırdığını, savaşı finanse etmek için yeni bir gelir yarattığını ve yaptırımların etkinliğini dolaylı olarak zayıflattığını” belirtti.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ise anlaşmayı “bitirilmesi gereken bir savaşa yapılan yatırım” olarak niteledi. Finlandiya Dışişleri Bakanı Elina Valtonen de Reuters'a yaptığı açıklamada anlaşmanın “iyi bir fikir olmadığını” söyledi.
Valtonen şunları ifade etti: “Dünyanın geri kalanı kurbanın yanında olmalı, özellikle de özgürlük fikri için hâlâ güçlü kalmak isteyen ülkelerin yanında olmalı.”
AB Dış Politika Şefi Kaja Kallas da anlaşmayı eleştirdi. İrlanda Dışişleri Bakanı Helen McEntee bu anlaşmayı “endişe verici” olarak nitelendirdi. İsveç Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard ise ABD'de ne olursa olsun AB ülkelerinin sakin kalması, işlerine devam etmesi ve Ukrayna'ya verilen desteği artırması gerektiğini söyledi.
Yine de anlaşmaya Avrupa'da yöneltilen kınamalar ortak bir tutum olmadı. Bulgaristan Cumhurbaşkanı Rumen Radev, diğerlerinden ayrılarak anlaşmaya destek verdi.
Radev, “Avrupa'da şu anda asıl sorunumuzun ne olduğunu biliyor musunuz? Yüksek yakıt fiyatları. Yakıt fiyatlarını düşürmeye ve rekabet gücümüzü garanti altına almaya yönelik her adımı takdir ediyoruz” dedi.
