ABD Başkanı Donald Trump, İran hükümetinin talebi üzerine enerji tesislerine yönelik saldırıları 10 gün süreyle durdurduğunu açıkladı. Trump, son tarihi 6 Nisan 2026 olarak belirledi ve İran'ın bu süre zarfında anlaşmaya varması gerektiğini, aksi takdirde enerji tesislerinin yıkımıyla karşı karşıya kalacağını söyledi.
Dört haftadır süren savaş Orta Doğu geneline yayıldı, binlerce kişinin ölümüne yol açtı ve enerji fiyatlarındaki artışla küresel ekonomiyi derinden etkiledi. Artan fiyatlar dünya genelinde enflasyon korkularını körükledi.
ABD ve İsrail, Tahran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından 28 Şubat'ta İran'a saldırı başlattı.
Trump, Beyaz Saray'daki kabine toplantısında İran'ın anlaşmaya varmaması halinde baskıyı artıracağını söyledi. Ardından sosyal medya hesabından enerji tesislerine yönelik saldırıları 6 Nisan 2026 saat 20:00'ye (EDT) kadar durdurduğunu duyurdu.
Trump, Truth Social paylaşımında "Görüşmeler devam ediyor ve sahte medyanın aksine çok iyi gidiyor" ifadesini kullandı.
İran ise Washington ile görüşme yürütmediğini açıkladı. Trump da ABD'nin İran'da kiminle müzakere ettiğini belirtmedi; savaşta birçok üst düzey İranlı yetkili hayatını kaybetti.
Trump, 23 Mart'ta enerji altyapısına yönelik saldırıları beş günlüğüne durdurmuştu; şimdi bu süreyi 10 güne uzattı. Ancak Wall Street Journal'a göre arabulucular, İran'ın böyle bir duraklama talep etmediğini belirtti.
Trump, Fox News'in "The Five" programında İranlıların yedi günlük bir duraklama istediğini söyledi. Tahran'dan herhangi bir tepki gelmedi.
İran, Trump'ın tehdidini yerine getirmesi halinde Körfez bölgesindeki enerji tesislerine karşılık vereceğini açıkladı.
Karşılıklı enerji altyapısı saldırıları olasılığı, küresel piyasaları daha da sarsabilir ve bölgede elektrik ile temiz suya bağımlı milyonlarca sivilin yaşamını tehdit edebilir.
Deniz Ulaşımı ve Enerji Fiyatları
Savaş deniz taşımacılığını büyük ölçüde sekteye uğrattı. Ham petrol fiyatları yaklaşık yüzde 40, sıvılaştırılmış doğalgaz fiyatları hızla yükseldi ve gıda üretimi için kritik olan azot bazlı gübre fiyatları yaklaşık yüzde 50 arttı.
Perşembe günü borsa endeksleri sert düştü; Nasdaq yüzde 2'den fazla gerileyerek düzeltme bölgesine girdi. Savaşın kısa sürede sona ereceğine dair umutların azalmasıyla Brent petrol varil başına 105 doları aştı.
Trump'ın iyimser değerlendirmesine rağmen İran, ABD ve İsrail saldırılarına karşılık vermeye devam etti. İran ayrıca Körfez ülkelerini vurdu ve küresel petrol ile sıvılaştırılmış doğalgazın yaklaşık yüzde 20'sinin taşındığı Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattı.
Trump, İran'dan iyi niyet göstergesi olarak 10 petrol tankerinin boğazdan geçmesine izin vermesini istedi.
Trump, İran'ın ABD taleplerini karşılamaması halinde ülkenin "en kötü kabusu" olacağını söyledi. ABD'nin talepleri arasında Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran'ın nükleer programını sonlandırması yer alıyor. Trump, İran'ın petrolünü kontrol altına almayı bir seçenek olarak değerlendirdiğini belirtti ancak ayrıntı vermedi.
Wall Street Journal'ın haberine göre Pentagon, Orta Doğu'ya 10.000'e kadar ek kara birliği göndermeyi değerlendiriyor. Pentagon, Reuters'ın yorum talebine yanıt vermedi.
ABD, İran'a yönelik operasyonlarında insansız drone sürat teknelerini devriye için kullandığını doğruladı. Bu, Washington'un aktif bir çatışmada bu tür araçları kullandığını ilk kez teyit etmesi oldu.
İran, ABD'nin 15 Maddelik Planını Reddetti
İranlı bir yetkili Reuters'a yaptığı açıklamada, Pakistan aracılığıyla iletilen 15 maddelik ABD teklifinin çarşamba günü üst düzey İranlı yetkililer ve dini liderin temsilcisi tarafından detaylı şekilde incelendiğini söyledi. İranlı yetkililer teklifin yalnızca ABD ve İsrail çıkarlarına hizmet ettiğini değerlendirdi.
Ancak yetkili, diplomasinin sona ermediğini belirtti.
Teklif, İran'ın nükleer programının ortadan kaldırılmasından füzelerinin sınırlandırılmasına ve Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolün fiilen devredilmesine kadar uzanan talepler içeriyordu.
Pakistan Dışişleri Bakanı, ABD ile İran arasında İslamabad üzerinden mesajlarla "dolaylı görüşmelerin" sürdüğünü, Türkiye ve Mısır dahil diğer ülkelerin de arabuluculuk çabalarını desteklediğini açıkladı.
İranlı kaynaklar, İran'ın savaşın başlamasından bu yana tutumunu sertleştirdiğini ve gelecekteki askeri eylemlere karşı garanti, kayıplar için tazminat ve boğaz üzerinde resmi kontrol talep ettiğini belirtti.
İran ayrıca arabuluculara Lübnan'ın da herhangi bir ateşkes anlaşmasına dahil edilmesi gerektiğini iletti.
Perşembe günü İran, İsrail'e birden fazla dalga halinde füze saldırısı düzenledi. Tel Aviv, Hayfa ve İsrail'in merkezindeki bir Filistin kasabası dahil birçok bölge vuruldu. İsrail ordusuna göre en az bir balistik füze Tel Aviv'e isabet etti; diğerleri küçük patlayıcılar saçan misket füzeleriydi ve evlere ile araçlara hasar verdi.
İsrail ambulans servisi, Hizbullah'ın kuzey şehri Nahariya'ya roket saldırısında bir kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.
İran'da ise güneydeki Bandar Abbas şehri ve Şiraz'ın dışındaki bir köy vuruldu. İsfahan'da bir üniversite binasının isabet aldığı bildirildi. Yarı resmi Fars haber ajansına göre orta İran'daki Kum şehrinde üç konut binasının hasar görmesi sonucu en az altı kişi hayatını kaybetti.
