İran ile barış anlaşması umutları Salı günü iyice azaldı. Donald Trump, Tahran'ın çatışmayı sona erdirmeye yönelik ABD önerisini reddetmesinin ardından ateşkesin 'yaşam destek ünitesinde' olduğunu açıkladı. ABD Başkanı, İran'ın taleplerini içeren listeyi 'çöp' olarak nitelendirdi.
İran, ABD müttefiki İsrail'in İran destekli Hizbullah militanlarıyla çatıştığı Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın sona ermesini istedi. Tahran ayrıca Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğini vurguladı, savaş hasarı için tazminat ve ABD deniz ablukasının kaldırılmasını talep etti.
Trump, İran'ın yanıtının 7 Nisan'da başlayan ateşkesin statüsünü tehdit ettiğini söyledi.
Ateşkesi sona erdirmekle defalarca tehdit eden Trump, gazetecilere şu açıklamayı yaptı: 'Bize gönderdikleri o çöp parçasını okuduktan sonra şu an en zayıf hali olarak tanımlardım. Okumayı bile bitirmedim.'
ABD, İran'ın nükleer programı dahil daha tartışmalı konularda görüşmelere başlamadan önce çatışmaların durdurulmasını önermişti.
Brent ham petrol vadeli işlemleri Salı günü Asya seansının başında kazançlarını artırdı ve varil başına 104,50 doların üzerine çıktı. Çıkmaz, Hürmüz Boğazı'nı büyük ölçüde kapalı tuttu. 28 Şubat'ta savaş başlamadan önce bu dar su yolu, dünyanın petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatlarının beşte birini taşıyordu. Boğaz şimdi çatışmanın merkezi baskı noktası haline geldi.
Boğazın neredeyse kapanmasının yarattığı aksaklık, petrol üreticilerini ihracatı kısmaya zorladı. Reuters anketine göre OPEC petrol üretimi Nisan ayında iki on yılı aşkın sürenin en düşük seviyesine geriledi.
Amerika Birleşik Devletleri Pazartesi günü, İran'ın Çin'e petrol göndermesine yardım ettiğini öne sürdüğü kişi ve şirketlere yeni yaptırımlar uyguladı. Bu adım, Tahran'ın askeri ve nükleer programlarına yönelik finansmanı kesme çabalarının bir parçası. ABD ayrıca bankaları mevcut kısıtlamaları aşma girişimleri konusunda uyardı.
Trump'ın Çarşamba günü Pekin'e ulaşması bekleniyor. İran'ın, Çin Cumhurbaşkanı Şi Cinping ile yapılacak görüşmelerin gündem maddeleri arasında yer alacağı bildiriliyor.
HÜRMÜZ'DEN AZALAN GEMİ TRAFİĞİ
Hürmüz Boğazı'ndaki trafik, savaş öncesine kıyasla çok düşük seviyede. Kpler ve LSEG'in gemi takip verileri, geçen hafta ham petrol yüklü üç tankerin İran saldırısından kaçınmak için takip cihazları kapalı şekilde su yolundan çıktığını gösterdi.
Veriler ayrıca ikinci bir Katar LNG tankerinin boğazdan geçmeye çalıştığını ortaya koydu. Bu gelişme, ilk böyle bir kargonun İran ve Pakistan'ın dahil olduğu bir düzenleme kapsamında geçişinden günler sonra yaşandı.
ABD'de yapılan anketler, savaşın seçmenler arasında popüler olmadığını gösteriyor. Seçmenler yakıta daha fazla ödüyor. Altı aydan kısa süre sonra yapılacak ülke çapındaki seçimler, Trump'ın Cumhuriyetçi Partisi'nin Kongre'deki kontrolünü koruyup korumayacağını belirleyecek.
Pazartesi günü tamamlanan Reuters/Ipsos anketine göre Amerikalıların üçte ikisi Trump'ın ülkenin neden savaşa girdiğini açık şekilde anlatmadığını düşünüyor. Bu görüşü Cumhuriyetçilerin üçte biri ve neredeyse tüm Demokratlar paylaşıyor. Ankete katılanların yüzde 61'i ABD askeri saldırılarını onaylamıyor.
Washington uluslararası destek toplamakta da zorlandı. NATO müttefikleri, tam bir barış anlaşması ve uluslararası yetkilendirilmiş bir misyon olmadan su yolunu yeniden açmak için gemi göndermeyi reddetti.
Pazartesi günü yapılan ayrı açıklamalarda Dışişleri Bakanlığı, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Avustralyalı ve İngiliz mevkidaşlarıyla 'Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünü yeniden tesis etmeye yönelik süregelen çabaları' görüşmek üzere ayrı telefon görüşmeleri yaptığını bildirdi. Detay verilmedi.
Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Salı günü Katar'da görüşmeler yapacak. Türk diplomatik kaynağı, görüşmelerin çatışma ve boğazda seyrüsefer güvenliğinin sağlanması üzerine olacağını belirtti. Türkiye, savaşın başından beri ABD, İran ve arabulucu Pakistan ile yakın temas halinde.
