Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ile Mahmud Abbas bugün, Hristodulidis'in göreve gelmesinden bu yana üçüncü kez bir araya geliyor. Abbas'ın adaya yapacağı üçüncü ziyaret, uluslararası gelişmelerin yoğunlaştığı bir dönemde gerçekleşiyor ve bölge açısından ayrı bir önem taşıyor.
Lefkoşa açısından Filistin Devlet Başkanı'nın bugünkü ziyareti iki yöne mesaj taşıyor.
Bölgesel düzeyde Abbas'ın adadaki varlığı hem Türkiye'ye hem de daha geniş Arap dünyasına yönelik. Türkiye, kendisini Filistinlilerin mücadelesinin başlıca sözcüsü olarak gösteriyor.
İç politikada ise hükümet, Kıbrıs'ın bölgedeki rolüne ilişkin sol muhalefetin eleştirilerine yanıt veriyor. Muhalefet, Hristodulidis hükümetini İsrail yanlısı tek taraflı bir politika izlemekle suçluyor ve Filistinlileri göz ardı ettiğini savunuyor.
Bugünkü görüşmeyle hükümet, bölgede ve daha geniş çevrede herkesle konuşabildiğini, bunun da bir sorun yaratmadığını gösteriyor.
Görüşme ve çalışma yemeği
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, 29–30 Ekim tarihlerinde Kıbrıs'ta çalışma ziyareti yapıyor ve Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ile görüşecek. Hükümet Sözcüsü Konstantinos Letimbiotis bunu yazılı bir açıklamayla duyurdu.
Sözcünün açıklamasına göre iki lider bu sabah Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda baş başa görüşecek, ardından bir çalışma yemeğinde bir araya gelecek.
İki liderin önceki görüşmesi 2025 yılı mayısında Filistin'de yapıldı.
Görüşmede Kıbrıs ile Filistin arasındaki ikili ilişkiler, bölgedeki durum ve Kıbrıs'ın üstlendiği insani rol ele alınacak. Bu rol arasında Gazze'ye yönelik «Amalthea» insani yardım koridoru da yer alıyor. Ayrıca AB–Filistin ilişkileri ve Kıbrıs sorunundaki son gelişmeler de gündeme gelecek.
Letimbiotis, açıklamasında şunları kaydetti: «Kıbrıs ve Filistin, hem siyasi düzeyde hem de diğer alanlarda, iki halk arasındaki iş birliğinde köklü ve uzun soluklu tarihi ilişkilerle ve sıkı bağlarla birbirine bağlı.»
Ziyaret, temas ve adımların kronolojisi
Mahmud Abbas'ın Kıbrıs'a ilk resmi ziyareti 2009 yılı temmuzunda, Cumhurbaşkanı Dimitris Hristofyas döneminde gerçekleşti. İkinci ziyaret ise on üç yıl sonra, 2022 yılı haziranında, Cumhurbaşkanı Nikos Anastasiadis döneminde yapıldı.
2023'ten bugüne, Hristodulidis hükümeti döneminde Kıbrıs ile Filistin arasındaki ilişkilerde şu gelişmeler yaşandı:
2 Ağustos – Ramallah
Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis resmi ziyaret gerçekleştirdi. 2015'ten bu yana Filistin'e giden ilk Kıbrıs Cumhurbaşkanı oldu. Mahmud Abbas ile görüştü ve Kıbrıs–Yunanistan–Filistin üçlü zirvesi konusunda anlaşma sağlandı. Yaser Arafat'ın mezarına çelenk bırakıldı.
Kasım – Paris
Gazze'ye yönelik insani yardım konferansında Hristodulidis, Kıbrıs'tan bir deniz koridoru önerdi. Bu öneriden «Amalthea» girişimi doğdu.
Hristodulidis ile Abbas arasında telefon görüşmesi yapıldı.
14 Şubat – Lefkoşa
Filistin Dışişleri Bakanı Riyad el-Maliki, Dışişleri Bakanı Konstantinos Kombos'un davetiyle çalışma ziyareti yaptı. Cumhurbaşkanı Hristodulidis de kendisini kabul etti. Görüşmede Orta Doğu, ikili ilişkiler ve Kıbrıs sorunu ele alındı.
8 Mart – Larnaka
Ursula von der Leyen, «Amalthea» koridorunun pilot bir misyonla başladığını açıkladı. Koridorun ortakları Avrupa Komisyonu, Kıbrıs, Birleşik Arap Emirlikleri, ABD ve Birleşik Krallık. İlk gemi aynı ay içinde yola çıkacak.
Kombos, Mısır ziyareti öncesinde Al-Ahram gazetesine verdiği demeçte, iki devletli çözümün tek sürdürülebilir seçenek olduğunu ve Kıbrıs'ın Filistinlilerin yerinden edilmesine karşı çıktığını söyledi.
Filistin Başbakanı Muhammed Mustafa, Kombos ile telefonda görüştü.
22–23 Aralık – İsrail ve Batı Şeria
Kombos, çalışma ziyareti kapsamında Batı Şeria'da Başbakan Muhammed Mustafa ile görüştü. Ramallah'taki Ein Qiniya'da toplum sağlık merkezini açtı. 230.000 euroluk bu proje, tamamen «Cyprus Aid» programı aracılığıyla finanse edildi. Kombos ayrıca Kudüs Patriği Theofilos III ile görüştü.
4 Mayıs – Kudüs ve Ramallah
Hristodulidis, önce Netanyahu ile görüştü, ardından Abbas ile bir araya geldi. Kıbrıs üzerinden sağlanan yardım hakkında bilgi verdi ve yaklaşan Kıbrıs AB Dönem Başkanlığı'nın rolüne değindi.
Kıbrıs ile Birleşik Arap Emirlikleri, «Amalthea» hakkında ortak bir açıklama yaptı. Açıklamaya göre Aşdod üzerinden 1.200 ton yardım gönderilecek ve bu yardım «Amalthea Fonu» tarafından finanse edilecek.
13 Ekim – Şarm el-Şeyh
Hristodulidis, Gazze için hazırlanan 20 maddelik planın çerçevesinde Kıbrıs'ın altı girişimini sundu.
23 Ekim – Brüksel
Avrupa Konseyi toplantısında Hristodulidis, AB liderlerine Gazze için Kıbrıs'ın altı maddelik planını sundu.
Aralık – BM
Kıbrıs, Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkına ilişkin karar tasarısına lehte oy kullandı.
Kıbrıs, AB Konseyi Dönem Başkanlığı'nı üstleniyor. Öncelikler arasında Gazze için barış planının desteklenmesi ve Kıbrıs koridoru üzerinden yapılan yardımın sürdürülmesi yer alıyor.
28 Ocak – Avrupa Parlamentosu
Kombos, AB'nin Gazze'de yalnızca bir seyirci olarak kalamayacağını söyledi.
19 Şubat – Washington
Kombos, Board of Peace toplantısına gözlemci olarak katıldı. Kıbrıs, yeniden inşa ve güvenlik konularında öneriler sundu.
13 Temmuz – Brüksel
Filistin için Bağışçılar Grubu'nun 2. toplantısında Kombos, Doğu Kudüs'teki hastaneler için yeni finansman açıkladı.
29–30 Ekim – Lefkoşa
Abbas'ın çalışma ziyareti, Hristodulidis'in seçilmesinden bu yana iki liderin üçüncü görüşmesi oluyor. Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda baş başa görüşme ve çalışma yemeği yapılacak. Görüşmede ikili ilişkiler, bölgesel gelişmeler, «Amalthea», AB–Filistin ilişkileri ve Kıbrıs sorunu konuşulacak.
