Fransa'da sendikalar, öğrenci ve üniversite örgütlerinin katılımıyla bugün, Perşembe 5 Kasım'da ulusal çapta grev yapıyor. Protestoların merkezinde pahalılık, ücretlerde artış ihtiyacı ve hükümetin 2027 bütçe taslağında öngördüğü kesintiler bulunuyor.
Sendika temsilcileri, toplumsal havanın son derece gergin olduğunu anlatıyor. Vatandaşların hoşnutsuzluğunun arttığını ve ülkedeki durumun hâlâ kırılgan olduğunu söylüyorlar.
Örgütler, 21 Ekim'de hükümet yetkilileriyle yaptıkları görüşmenin sonuçlarından memnun olmadıklarını belirtiyor. Görüşmede çalışanları ilgilendiren ekonomik ve çalışma konuları masaya yatırılmıştı.
CGT Genel Sekreteri Sophie Binet, Pazartesi günü France 2 kanalına yaptığı açıklamada şunları söyledi: «İki şey istiyoruz: Her yerde ücret artışları ve bugünkü haliyle ülke için yıkıcı olan bütçe taslağının gözden geçirilmesi.»
Binet, uyarısında şöyle konuştu: «Özel sektör çalışanlarının, kamu görevlilerinin, emeklilerin ve gençlerin katılacağı, büyük bir birlik gününe sahne olacak.»
Ücret artışları «tüm işletmelerde»
5 Ekim'de yayımladıkları ortak açıklamaya göre sendikalar, Meclis'in incelediği 2027 bütçe taslağıyla hükümetin «başta en savunmasız ve hasta kesimlere yöneldiğini, sosyal yardımları dondurduğunu ve sosyal sigortanın koruyucu rolünü daralttığını» savunuyor.
Sendikalar ayrıca kamu hizmetlerine ayrılan kaynakların azaltılmasını ve kamu görevlilerinin ücret endeksinin dondurulmasını eleştiriyor. Bu önlemler de bütçe taslağında yer alıyor. Sendikaların ortak platformu, ortak açıklamasında yedi temel talep sıralıyor. Bunlar arasında «tüm sosyal yardımların» artırılması da var.
Ücretlerle ilgili olarak platform, tüm işletmelerde ve meslek kollarında derhal pazarlık süreci başlatılmasını istiyor. Amaç, ücretleri yükseltmek ve kadınla erkek arasında eşit ücret ilkesini güvence altına almak.
Talepler arasında şunlar da yer alıyor:
Emekli maaşlarında artış.
Kamu görevlilerinin ücret biriminin güncellenmesi ve mesleki kariyerlerinin geliştirilmesine yönelik önlemler alınması.
Asgari ücretin (SMIC) artırılması.
Asgari ücret konusu, 21 Ekim'deki sendikalarla görüşmede de gündeme gelmişti. O görüşmede hükümet, CFTC sendikasının başkanı Cyril Chabanier'nin daha önce açıkladığına göre, asgari ücretle ilgili bir tartışmanın önünü «açmıştı».
Ülkede yaklaşık iki milyon çalışanın asgari ücretle çalıştığını belirten Çalışma ve Sosyal Dayanışma Bakanı Jean-Pierre Farandou, birkaç gün sonra France Inter radyosundaki açıklamasında asgari ücrete acil bir zam yapılmasının «tabu olmadığını» ancak konunun henüz karara bağlanmadığını ifade etti. Dolayısıyla 5 Kasım grevi, sendikaların asgari ücret artışı talebini yeniden güçlü bir şekilde gündeme getirmeleri için bir fırsat olacak.
«Vergi adaleti» talepleri
Protestoların bir diğer merkezinde iklim krizi var. Ortak açıklamada, küresel ısınmayla mücadele ve toplumun yeni koşullara uyumu için daha fazla kaynak ayrılması talep ediliyor. Açıklamada ayrıca endüstriyel üretimin ülkeye geri dönmesini ve karbonsuzlaştırılmasını sağlayacak bir planın benimsenmesi isteniyor.
Sendikalar, kamu hizmetlerinin finansmanının güçlendirilmesini de istiyor. Amaç, kamu hizmetlerinin «geleceğe hazırlanabilmesi, gençlerin eğitilebilmesi, yaşlıların bakılıp desteklenebilmesi ve iklim düzensizliğiyle mücadele edilebilmesi».
Son olarak sendikalar, «mülk, miras ve temettü gelirlerinin vergilendirilmesine yönelik vergi adaleti önlemlerini» talep ediyor. Ayrıca Senato'daki özel araştırma komisyonunun hesaplamalarına göre, devletin 2023 yılında işletmelere aktardığı 211 milyar avroluk devlet yardımının «değerlendirilmesi, koşullandırılması ve yeniden dağıtılması» gerektiğini savunuyor.
Fransa'daki sendikaların genel talepleri, çalışma koşulları ve her mesleğin kendine özgü durumlarına göre sektörlere özgü taleplerle de tamamlanıyor. Eğitim sektöründe Snes-FSU, diğer talepleri arasında «Ulusal Eğitim Sistemi için kaynak ayrılmasını ve eski Eğitim Bakanı Jean-Michel Blanquer'in 2018'de yürürlüğe koyduğu Lise reformunun kaldırılmasını» istiyor.
Ulaşım sektöründe ise devlete ait demiryolu şirketi SNCF'nin en büyük sendikaları, «sosyal bozulma ve ücretlerdeki durgunluğu» eleştirerek eyleme çağrıda bulunuyor.
Öğrenciler ve üniversiteliler çalışanların yanında
Ancak perşembe günü sokağa çıkacak olanlar yalnızca çalışanlar değil.
Fransız Haber Ajansı AFP'ye konuşan FSU'nun Genel Sekreteri Caroline Séverin, «Bu gün, gençlik hareketleriyle de bağlantılı bir gün» dedi.
Öğrenci Sendikal Birliği USL'nin sözcüsü Sabrine Karbach ise 31 Ekim'de yaptığı açıklamada, «Perşembe günü okulları ve kampüsleri kapatacağız, ardından çalışanların çağrısıyla 5 Kasım'daki gösteriye katılacağız» diyerek öğrencilerin kararını duyurdu.
Eylemlere ayrıca «Sarı Yelekliler» hareketinin de katılması bekleniyor. Hareket, «5 Kasım halkındır» sloganıyla sokağa çıkacak.
