Ortaöğretimdeki öğrencilerin beşte birinden azı meslek eğitimi ve öğretim programlarına devam ediyor, dedi Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis. Hristodulidis, dokuzuncu ulusal yarışma SkillsCyprus 2026'nın açılış törenindeki konuşmasında bunu söyledi. Kıbrıs'ta öğrencilerin yalnızca yüzde 17,9'u meslek eğitimine devam ediyor. Bu oran, AB ortalaması olan yüzde 52,4'ün çok altında.
Avrupa Komisyonu'nun her üye devlet için hazırladığı tavsiyelerde, Kıbrıs ekonomisinin istikrarlı ve olumlu seyrine dikkat çekildiğini belirten Hristodulidis, verimlilik, inovasyon ve beceri alanlarındaki zorlukların da kaydedildiğini ekledi. Komisyon, meslek eğitiminin cazibesini artırma ihtiyacı gördüğünü belirtti. Ardı ardına gelen Kıbrıs hükümetleri ise süregelen işgücü açığına rağmen bunu başaramadı.
Kıbrıs, yıllardır elektrikçi, tesisatçı, oto tamircisi, inşaat işçisi, boyacı ve ekipman teknisyeni açığıyla karşı karşıya. Bu işler iyi ücret getirse de genç nüfusun yalnızca küçük bir kesimi bu alanlara ilgi duyuyor. Şimdi de hemşire açığı var. Bunun nedeni, bu işlerin düşük statülü sayılması ve herkesin, daha az para kazansa bile, beyaza yakalı olmak istemesi mi? Yoksa gençlerin artık fiziksel işlere ilgi duymaması mı?
Kıbrıs'ta üniversite eğitimi her zaman büyük değer taşıdı. Ada'da üniversite olmadığı yıllarda ebeveynler, çocuklarını yurt dışındaki üniversitelere göndermek için büyük fedakârlıklar yapardı. Çünkü diploma, maddi ve sosyal açıdan kendini geliştirmenin kesin yolu sayılırdı. Üniversite eğitimi hiçbir zaman gencin ufkunu genişletmek ve zekâsını keskinleştirmek için görülmedi. Daha fazla para kazanma imkânı ve sosyal statü elde etmek için görüldü.
Bugün üniversite diplomaları yaygın hale geldi ve birçoğunun değeri tartışmalı. Bu nedenle mezunların çoğu, geçmişte olduğu gibi ne yüksek kazanç ne de sosyal statü garantisine sahip. Yine de gençler tesisatçılık ya da elektrik işlerine ilgi duymuyor. Belki de nedeni, birçok gencin hedefinin, teknik becerisi olan kişilere pek pozisyon sunmayan kamu hizmetinde hayalindeki işi bulmak olması.
Konuşmasında Hristodulidis, Teknik Lise'nin işleyişinden söz etti. Bunu “Kıbrıs eğitim ortamında bir dönüm noktası olan bir yenilik” olarak niteledi. Kurum zaten genişletilmişti. Bu durum, öğrencilerin tercih ve isteklerine hitap eden böyle özel bir okulun bulunmamasındaki boşluğu ortaya koyuyordu. Ancak Cumhurbaşkanı Teknik Lise'nin varlığına fazla anlam yüklemiş olabilir. Kurum gerçekten bu kadar başarılı olsaydı genişletilir ve AB'de meslek eğitimine katılımın en düşük olduğu ülke olmazdık.
En azından hükümet, cumhurbaşkanının olumlu bakış açısına rağmen, ele alınması gereken bir sorun olduğunu kabul ediyor. Hazır çözümler yok ve toplumun elle yapılan işlere bakışını değiştirmek zor olacak. Bu nedenle hükümetin konuyu incelemesi ve gençleri mesleki eğitime çekmek için bir plan geliştirmesi gerekiyor.
