Güney Kıbrıs, iltica başvuruları sonuçta reddedilen Suriyi vatandaşlarını sınır dışı etmeye başladı. philenews'in öğrendiğine göre ada, Suriyelileri zorla geri gönderen Avrupa Birliği üye devletlerinden birkaçından biri oldu.
Göç ve Uluslararası Koruma Bakan Yardımcılığı, Bakan Yardımcısı Nicholas Ioannides'in daha önce açıkladığı gibi polis ve diğer devlet kurumlarıyla birlikte son günlerde ilk zorunlu geri göndermeleri gerçekleştirdi. Sınır dışı edilenler, Uluslararası Koruma İdari Mahkemesi'nin de başvurularını reddetmesinin ardından Kıbrıs'ta yasa dışı olarak yaşıyordu.
Aynı dönemde Bakan Yardımcılığı'na bağlı İltica Servisi, Ioannides'in talimatıyla açıkça temelsiz olan Suriyeli başvurularını hızla reddetme çalışmalarını sürdürüyor. Servis ayrıca hâlihazırda ikincil koruma statüsü verilmiş olanların bu statüsünü iptal ediyor.
Kıbrıs'ta yasa dışı yaşayan yabancı uyruklulara yönelik denetimlerin önümüzdeki dönemde yoğunlaşması bekleniyor. Daha fazla geri gönderme ve sınır dışı işleminin de takip edeceği belirtiliyor.
Bakan Yardımcılığı'ndaki bir kaynak, ülkede yasa dışı kalanları gönüllü olarak evlerine dönmeye ve durumlarına uygun olabilecek mali teşviklerden yararlanmaya çağırdı. Kaynak ayrıca yasa dışı göçmenleri işe alan ya da barındıran Kıbrıslılardan topluma ve ülkeye karşı sorumluluk almalarını istedi.
Sınır dışı işlemleri, Suriyelilerin ve ailelerinin mali teşvik karşılığında gönüllü olarak dönmesinin ardından geliyor. Suriyelilerin ülkelerine dönmesine yardımcı olmayı amaçlayan ‘SFAS-B’ programı haziran ayından ekim ayının sonuna kadar yürütüldü ve aileleri geri dönmeye teşvik etmek için mali destek sundu.
Aralık 2024'te Şam'da yönetimin değişmesinin ardından birçok AB ülkesinde Suriyelilerin geri gönderilmesine ilişkin tartışmalar yoğunlaştı. Hükümetler üzerindeki harekete geçme baskısı da giderek artıyor.
Ioannides, 27 Ekim'de Sigma TV'de yaptığı açıklamada hakkı kalmayan Suriyeliler için zorunlu geri göndermelerin başlayacağını duyurdu. Aralık 2024'ten bu yana 5.000'den fazla iltica başvurusunun reddedildiğini, yaklaşık 6.000 Suriyelinin Kıbrıs'tan gönüllü olarak ayrıldığını ve 6.000'den fazla kişinin de geri dönme niyetini dile getirdiğini söyledi. Ioannides, iki destekli gönüllü geri dönüş programının uygulandığını da ekledi.
Daha önce açıklanan bir programda, iltica taleplerini geri çeken ya da koruma statüsünden vazgeçen Suriyelilere yetişkin başına 2.000 euro, çocuk başına 1.000 euro verileceği duyurulmuştu. Başvurular o yıl 2 Haziran ile 31 Ağustos arasında kabul edildi.
Kıbrıs, mayıs ayında Suriyelilere iltica vermeyi otomatik olarak durdurdu ve her başvuruyu tek tek değerlendirmeye başladı. Ioannides aynı ay, Suriye'nin Kıbrıs'a ulaşmaya çalışırken denizde yakalanan vatandaşlarını geri almayı kabul ettiğini de açıkladı.
Kıbrıs, nisan 2024'te Lübnan'dan tekneyle gelenlerde sert bir artış yaşanmasının ardından Suriyelilerin iltica başvurularının işlemini askıya almıştı.
BM Mülteci Ajansı ve Avrupa Konseyi, Kıbrıs'a tekneyle gelen göçmenleri geri itmeyi durdurması çağrısında bulundu. Kıbrıs bu iddiayı reddediyor. Ekim 2024'te Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Kıbrıs'ın 2020'de sularında yakalanan ve iltica talepleri işleme alınmadan Lübnan'a geri gönderilen iki Suriyelinin haklarını ihlal ettiğine hükmetti.
