Güney Kıbrıs'ta inşaat sendikaları ΠΕΟ, ΣΕΚ ve ΔΕΟΚ, Çalışma Bakanlığı'nın üçüncü ülkelerden işçi çalıştırma izinlerini yenileme kararına sert tepki gösterdi. Sendikalara göre bu kararlar, hakkında resmi şikâyet bulunan ve iş mevzuatını ihlal ettiği tespit edilen işletmeler için de yenileniyor. Bu nedenle sendikalar, sert önlemlerle uyarıda bulunuyor.
Üç sendika ortak açıklamada, kanunlara aykırı davrandığı kanıtlanmış işverenlere çalışma izni verilmemesini istiyor. Ayrıca bu işletmelere ilişkin kararların derhal yeniden incelenmesini talep ediyor. Sendikalar, izin onaylanmadan veya yenilenmeden önce gerçek anlamda denetim yapılmasını ve şantiyelerdeki denetimlerin güçlendirilmesini de istiyor.
Sendikalara göre Çalışma Bakanlığı, herhangi bir başvuruyu onaylamadan önce yüklenicilerin ve alt yüklenicilerin toplu iş sözleşmelerini ve iş mevzuatını uyguladığından emin olmalı. Bakanlık ayrıca yüklenicilerin işçilere ve sosyal fonlara karşı yükümlülüklerini yerine getirdiğini de doğrulamalı.
Sendikalar özellikle kamu projeleri üstlenen işletmelere dikkat çekiyor. Kıbrıs halkının finanse ettiği projelerde ihlallerin daha ağır olduğunu vurguluyorlar. Bakanlıklar, yarı kamu kuruluşları ve yerel yönetimlerle sözleşme imzalayan yüklenicilerin, sözleşme koşulları gereği sektörel ya da yaygın toplu iş sözleşmelerini uygulamakla yükümlü olduğunu belirtiyorlar.
Sendikalar bu çerçevede hükümeti eleştiriyor. Hükümetin, üçüncü ülkelerden işçi çalıştırma izni vererek sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletmeleri ödüllendirdiğini savunuyorlar. Devletin hem işveren hem de ihale makamı olarak bu tür uygulamalara göz yumamayacağının ve kolaylık sağlayamayacağının altını çiziyorlar.
ΠΕΟ, ΣΕΚ ve ΔΕΟΚ'a göre, İş Teftiş Dairesi'nin denetimleri ile izin yenileme kararları arasında da bir çelişki var. Sendikalara göre Daire ihlalleri kayda geçiriyor, şikâyette bulunuyor ve mahkûmiyet sağlıyor. Ancak yenileme süreci, aynı uygulamaların gerçek bir yaptırım olmadan devam etmesine izin veriyor.
Sendikalar, bu tür olaylara göz yumulmasının haksız rekabete yol açtığı, toplu sözleşmeleri ve çalışma koşullarını zayıflattığı ve sektördeki tüm işçilere zarar verdiği konusunda uyarıyor. Ayrıca üçüncü ülkelerden gelen işçilerin istismar edildiğini ve iş haklarını çiğnemek için araç olarak kullanıldığını iddia ediyorlar.
Sendikaların dört talebi şunlar:
Mevzuatı ve toplu iş sözleşmesini ihlal ettiği kanıtlanmış işverenlere izin verilmemeli. Bu işletmelere ilişkin izin yenileme veya iptal kararları derhal yeniden incelenmeli.
İzin verilmeden önce etkin bir denetim yapılmalı. Teknik komiteler yeniden kurulmalı ve sendika ile işveren örgütleri bu sürece dahil edilmeli.
İş teftiş ve şantiye denetimleri güçlendirilmeli.
Toplu iş sözleşmelerinin tüm koşulları ile yürürlükteki iş mevzuatı eksiksiz uygulanmalı.
Sendikalar, «İşçi mevzuatına uyulması isteğe bağlı olamaz, seçici biçimde de uygulanamaz» diyerek vurguluyor. Yanıt alınamazsa işçi haklarını savunmak için sert önlemlere başvuracaklarını da duyuruyorlar.
