Güney Kıbrıs Adalet ve Kamu Düzeni Bakanlığı, çocuk cezaevini Merkez Cezaevi'nin yanındaki boş bir arsaya kurmayı planlıyor. Bakanlık, modern ön yapımlı modüler birimlerle Ekim 2027'ye kadar hazır olmasını hedefliyor. Kararı, pazartesi günü Meclis Mali İşler Komitesi'nde bakanlığın bütçesini sunan Adalet ve Kamu Düzeni Bakanı Kostas Fytiris açıkladı.
Hukuk Komitesi Başkanı ve DİSİ (Demokratik Seferberlik Partisi) milletvekili Fotini Tsiridou ile AKEL (Emekçi Halkın İlerici Partisi) milletvekili Andreas Pasiourtidis'in sorularını yanıtlayan Fytiris, 2021'den beri bekleyen çocuk cezaevi projesi için ilk planda değişiklik yapıldığını söyledi. Menoya'da bir alan ayrılması kararından vazgeçildiğini belirtti. Bakana göre cezaevinde kalacak çocuk tutukluların sayısı 10 ile 30 arasında. Polis nezarethanelerinin doluluk oranı ise yüzde 180.
Fytiris, kurumların karşı karşıya olduğu baskıyı da anlattı. Bazı durumlarda Ayia Napa'da tutuklanan bir kişinin Baf'ta tutulduğunu, ardından Gazimağusa Mahkemesi'nde çıkarılmak üzere geri getirildiğini söyledi. Bunun polisin işini de zorlaştırdığını ifade etti.
Polis nezarethanelerinin yükünü azaltmak için Menoya'nın merkezi polis nezarethanesine dönüştürülmesine karar verildi. Bakan, onarım çalışmaları sürdüğü için bu nezarethanenin yıl sonundan önce hizmete gireceğini tahmin etti. Çocuk tutuklular için geçici çözüm ise Merkez Cezaevi'nin yanındaki boş arsaya, gerektiğinde başka yere taşınabilecek modern ön yapımlı modüller kurmak. Fytiris, bu modüllerin Ekim 2027'ye kadar hazır olacağını hesapladığını söyledi. Toplantıdan sonra gazetecilere, alanın hazır olması için son tarihin 2026 sonu olduğunu, bu nedenle yeni bir süre uzatımı talep edilmesi gerektiğini belirtti.
Bakan, AKEL milletvekili Argentoula Ioannou'nun, hapisten başka yeniden sosyalleştirme yöntemlerinin de değerlendirilip değerlendirilmediği sorusunu yanıtlamadı. ELAM (Ulusal Halk Cephesi) milletvekillerinin, nezarethanelerdeki aşırı kalabalığın daha az tutuklamaya yol açıp açmadığı sorusuna ise hem kendisi hem de Polis Genel Müdürü olumsuz yanıt verdi.
Bütçe ve güvenlik verileri
Bakanlığın 2027 bütçesi 575 milyon euro olarak belirlendi. Bu rakam geçen yıla göre yüzde 4 artış anlamına geliyor. Cari harcamalar 94 milyon euro, geliştirme harcamaları 26 milyon euro, maaş giderleri ise 454 milyon euro. Maaşlar, bütçenin yüzde 79'una karşılık geliyor.
Fytiris, "Bakanlığın görevi, vatandaş yararına güvenlik sağlamak ve adaleti hizmet ettirmektir" dedi. Bakanlığın toplumsal katkısının, bütçede yer almadığını da vurguladı.
Fytiris, suç verilerine ilişkin olarak 2026'da durumun iyileştiğini söyledi. Yılın ortasına kadar iki cinayet kaydedildi. 2025'te bu sayı 13'tü. Cinayet girişimi sayısı ise 11 oldu. Önceki yıl bu sayı 26'ydı. Diğer suç türlerinde istatistiklerin geçen yılın altında kaldığını belirtti.
Fytiris, YKAN'ın (Narkotiklerle Mücadele Dairesi) faaliyetlerine de değindi. 30 Eylül'e kadar 898 dosya açıldığını ve bu dosyalarda 949 kişinin yer aldığını söyledi. Diğer maddelerin yanı sıra 358 kilogram esrar ve 417 kilogram ketamin el konuldu. DİKO (Demokratik Parti) milletvekili olan Mali İşler Komitesi Başkanı, YKAN'ı başarıları nedeniyle tebrik etti.
Bakan, Vasiliko'daki enerji merkezini devlet için en kritik altyapı olarak niteledi. Polis, buraya kara, deniz ve hava yoluyla bütünleşik bir güvenlik sistemi kurulmasının gerektiğini değerlendirdi. Bu sistemin toplam maliyetinin 4,2 milyon euro olduğunu belirtti.
Göç konusunda Fytiris, 22 Ekim 2026'ya kadar yasa dışı kalmaktan 2.118 kişinin tutuklandığını, 1.991 kişinin sınır dışı edildiğini ve 5.072 kişinin gönüllü olarak ülkesine döndüğünü açıkladı. Aynı dönemde 1.418 yasa dışı giriş kaydedildi. Havalimanlarında ise 990 kişiye giriş yasağı uygulandı. Erotokritou'nun polisteki boş kadrolara ilişkin sorusunu yanıtlayan Bakan, boş kadro sayısının 642 olduğunu ve bu pozisyonların dört ila altı ay içinde doldurulmasının beklendiğini söyledi.
İtfaiye Teşkilatı konusunda Bakan, operasyonel kapasitenin ve önleyici çalışmaların güçlendirildiğini anlattı. DİSİ milletvekili Charalambos Petrides'in kıyı güvenlik gücünün kurulmasına ilişkin sorusuna ise, kıyı güvenlik gücünün kıyı şeridinden münhasır ekonomik bölgeye kadar deniz faaliyetlerini koordine etmek için gerekli olduğunu söyledi. Bu gücün göç, terör eylemleri ve kirlilik konularından sorumlu olacağını belirtti. Yasa tasarısı Hukuk Dairesi'nde bulunuyor. Teknik hukuki incelemenin kasımın başında tamamlanması bekleniyor. Bakana göre finansmanın büyük bölümü Avrupa fonlarından gelmesi bekleniyor.
Cinsel şiddet konusunda Fytiris, "red flag" platformunun Ocak ayının sonuna kadar hazır olacağını söyledi. Platform aracılığıyla tüm devlet kurumları bilgi paylaşabilecek ve potansiyel mağdur ya da failler zamanında tespit edilebilecek.
Toplantıdan sonra Bakan, "Suç hiçbir zaman ortadan kalkmayacak. Hedefimiz, onu sıradan vatandaşın günlük hayatını etkilemeyecek düzeye indirmek. Gücünü azaltmak ve vatandaşın bunu fark etmemesini sağlamak istiyoruz" dedi. Durumu güzelleştirmediklerini de ekledi. Ayrıca, Organize Suçla Mücadele Dairesi'nin kurulduğunu ve şimdiden başarılar elde ettiğini belirtti.
Yeni cezaevi ve cezaevlerindeki önlemler
Bakana göre temel hedef, Ayios Sozomenos'ta 1.500 kişilik kapasiteye sahip yeni bir cezaevi inşa etmek. Nihai karar verilmeden önce ilgili kurumların etüt çalışmalarını tamamlaması ve bölgedeki belediyelere ana planın sunulması bekleniyor. Böylece "altın orta yol bulunabilecek". 2027 bütçesinde etüt ve ön çalışmalar için 1 milyon euro ayrıldı.
Fytiris, geliştirme harcamalarının geçen yıla göre yüzde 5 azaldığını belirten Fotini Tsiridou'ya yanıt verdi. Bu azalmanın, yeni cezaevi kararı nedeniyle cezaevinin yeni kanadının uygulanmasının askıya alınmasından kaynaklandığını açıkladı. Tsiridou ve DOĞRUDAN DEMOKRASİ milletvekili Yiannis Laouris'in yeni cezaevlerinin takvimine ilişkin sorusuna ise, projenin dört ila beş yıl süreceğini tahmin ettiğini söyledi. Çalışmaların 2027 sonuna kadar başlamasının beklendiğini belirtti.
Bakan, cezaevlerindeki bir dizi reformdan da söz etti. Gardiyan kadrolarını doldurmakta zorlandıklarını anlattı. İlan edilen 90 kadronun yalnızca 35'i dolduruldu. Avrupa Birliği vatandaşlarının da işe alınabilmesinin önünün açılacağını söyledi.
Milletvekillerinin cep telefonlarının tespiti ve devre dışı bırakılması ile cezaevlerindeki dronlara karşı alınacak önlemlere ilişkin soruları üzerine Fytiris, cep telefonlarının cezaevine nasıl girdiğinin incelenmesi gerektiğini söyledi. Tüm girişlerdeki güvenliğin artırılması gerektiğini vurguladı. Cep telefonu sinyallerinin kesilmesi çalışmasının her koğuşa anten kurularak aşamalı olarak ilerlediğini belirtti. Tüm koğuşlardaki kurulumun 2027'nin ilk çeyreğinde tamamlanmasının beklendiğini söyledi. Drone karşıtı sistemin tamamlandığını ve yasa dışı eşyaları cezaevlerine sokmaya çalışan dronların tespit edildiğini ekledi.
ELAM milletvekili Linos Hadjigeorgiou'nun cezaevlerindeki yabancı oranına ilişkin sorusunu yanıtlayan Bakan, bu oranın yüzde 60 civarında olduğunu söyledi. Yiannis Laouris'in mahkum başına düşen maliyetle ilgili sorusuna ise, cezaevlerinin yıllık bütçesinin 47 milyon euro olduğunu ve kişi başına düşen maliyet hakkında ayrıca bilgi vereceğini belirtti.
Gözetim yasası ve adalette gecikmeler
Komite Başkanı Christiana Erotokritou, "Benim ülkem, gözetlemeye ilişkin yasası olmayan tek ülke" dedi. Hükümetin bu konuda yeni bir yasa tasarısını yeniden Meclis'e sunup sunmayacağını sordu. Fytiris, bunun Bakanlığın önceliği olduğunu söyledi. "Bu olmadan, organize suçun her zaman bir adım önünde kalırız" diye yanıtladı.
Fotini Tsiridou, Andreas Pasiourtidis, Argentoula Ioannou, Marios Pelekanos, Christiana Erotokritou, Michalis Paraskeva ve Diana Konstantinidou gibi milletvekilleri, Kıbrıs'taki adalet sisteminin "trajik durumunu" vurguladı. Özellikle ilk derece mahkemelerindeki büyük gecikmelere ve kararların uygulanmasındaki yavaşlığa dikkat çektiler. Bakan, birçok konunun yargı yetkisiyle ilgili olduğunu belirterek yanıt vermekten kaçındı. Dava sürelerinin kısaltılması için "yargı yetkisinin bizden talep edeceği her şeyde" Bakanlığın destek olmaya hazır olduğunu ekledi.
Fotini Tsiridou ve AKEL milletvekili Giorgos Koukoumas'ın Maccabi'nin Limasol'da maç yapma kararına ilişkin sorusunu yanıtlayan Bakan, henüz hiçbir maçın yapılmasına karar verilmediğini söyledi. Ayrıca polis güvenlik maliyetinin maçı talep eden tarafa ait olacağını ve kulübe fatura gönderileceğini açıkladı.
Argentoula Ioannou'nun kuryelere yönelik saldırılarla ilgili sorusuna yanıt veren Fytiris, platform şirketleriyle bir toplantı yapıldığını söyledi. Bu toplantıda, kuryelere GPS'li saat ve kırmızı bir acil durum düğmesi verilmesini, böylece olayların anında tespit edilebilmesini önerdiklerini belirtti. Ayrıca parklara veya tehlikeli, karanlık noktalara teslimat yapılmamasını istediklerini ekledi. Polis Genel Müdürü Themistos Arnaoutis, vakaların çoğunun aydınlatıldığını ve olayların soygun niteliğinde olduğunu açıkladı. Saldırılara hem Kıbrıslı hem de yabancı kişilerin karıştığını, bazı kişilerin tutuklandığını söyledi.
Milletvekillerinin görüşleri
DİSİ milletvekili ve Hukuk Komitesi Başkanı Fotini Tsiridou, DİSİ için değişmez önceliklerin adaletin daha hızlı sağlanması, suçla etkin mücadele ve hukukun üstünlüğünün güçlendirilmesi olduğunu söyledi. Polisin modernizasyonu, kalkınması ve kapasitesinin daha iyi kullanılmasının bekleyen konular arasında olduğunu belirtti ve polis personel eksikliğine dikkat çekti. "Sokaklarda daha fazla polis görmek istiyoruz. Gençlerin suça karışması yükselmiş durumda. Özellikle küçüklerin uyuşturucu sorunu trajik boyutlara ulaştı. Bu nedenle sağlam bir yeniden yapılanmaya ihtiyaç var" dedi.
AKEL milletvekili Andreas Pasiourtidis, vatandaşların hâlâ güvende hissetmediğini ve cezasızlık duygusunun yaygın olduğunu söyledi. Adalet sistemindeki sorunlara değinerek, "Mahkemelere başvuran vatandaşların sayısı giderek azalıyor" dedi. Bu durumun büyük gecikmelerden kaynaklandığını belirtti. Bütçeyi "bu yıl da yönetsel" olarak nitelendirdi. Kamu yatırımları için kaynakların sınırlı olduğunu ve birçok sorunun yıllardır çözülemediğini ekledi. "Konuların doğru önceliklendirilmesinde, ayrılan kaynaklarda ve siyasi irade konusunda eksikler var" dedi.
ELAM milletvekili Marios Pelekanos, partisinin koruma statüsü başvurusu yapmadan ülkede kalmaya devam edenlere ilişkin Bakanlıktan yazılı bir yanıt beklediğini söyledi. Okullardaki uyuşturucu önleme faaliyetlerine ilişkin bilgi talep ettiklerini de ekledi. Gözetime gelince, "Bakanın konuya değindiğini ve yasa tasarısını önümüzdeki dönemde Meclis'e yeniden sunacağını söylediğini memnuniyetle karşılıyoruz" dedi. Devletin her zaman organize suçun bir adım önünde olması gerektiğini ve bunun kaçınılmaz bir zorunluluk olduğunu vurguladı.
Toplantıda Alma Hareketi lideri Odysseas Michailidis, Denetim Dairesi'nin modelinin değiştirilmesi konusunda Bakana "ne zaman bu görevden çekileceksiniz?" diye sordu. Bu önerinin anayasaya aykırı bulunduğunu hatırlattı. Alma Hareketi milletvekili Eirini Charalambidou ise hükümetin Yolsuzlukla Mücadele Kurumu'nun soruşturma yetkilerine ilişkin yasa tasarısını sordu. Ayrıca AİHM kararlarının uygulanmasını denetleyecek bağımsız bir kurumun kurulmasına ilişkin Bakanlığın görüşünü talep etti. Fytiris, bu sorulara yazılı olarak yanıt vermek üzere süre istedi.
DOĞRUDAN DEMOKRASİ milletvekili Yiannis Laouris, partisinin adalete ilişkin görüşlerinin modernizasyon, bürokrasinin azaltılması, daha fazla polis denetimi, hesap verebilirlik, polisin etkin denetimi, şeffaflık ve vatandaşların toplum güvenliğine katılımı üzerine olduğunu söyledi. Polisin yasa dışı varlıklara el koyup koymadığını sordu. Bakan bu soruya olumlu yanıt verdi. Laouris, son üç yılda polis memurlarına yönelik yolsuzluk şikayetlerine ilişkin verileri ve fotoğraflı tespit sistemine bağlı tahsil edilmemiş para cezalarını da talep etti.
