Güney Kıbrıs'ta yardım toplama izni alan kuruluşlarda yasaya aykırı ciddi bir durum tespit edilmedi. Yardım Toplama, Dernekler ve Medya Dairesi Müdürü Yorgos Matthaiopoulos, Politis 107.6 & 97.6 radyosunda Antri Daniil'in sunduğu «Olaylara İkinci Bakış» programına konuştu. Matthaiopoulos, mevcut yasal çerçevenin paranın kötüye kullanılma riskini azaltmak için güvenlik önlemleri sunduğunu belirtti. Ancak yasa ihlali ihtimalini tamamen dışlayamayacaklarını kabul etti.
Yaklaşık 4.000 kayıtlı dernek
Matthaiopoulos, Kıbrıs'ta yaklaşık 4.000 kayıtlı dernek bulunduğunu açıkladı. «Hükümet dışı kuruluş» teriminin derneklerin yanı sıra kâr amacı gütmeyen şirketleri de kapsayan daha geniş bir kavram olduğunu ekledi.
Bir derneğin kaydedilebilmesi için en az 20 kişinin talep etmesi ve tüzük sunulması gerekiyor. Dernekler ayrıca her yıl belirli bilgileri, bu arada mali tablolarını bildirmek zorunda. Geliri ya da cirosu 40.000 avronun üzerinde olan dernekler ise denetlenmiş mali tablo sunmak zorunda.
Matthaiopoulos, 2017'de ilgili yasada değişiklik yapılmasının ardından çok sayıda derneğin kaydının silindiğini söyledi. Bunun nedeni, dernekların değiştirilmiş tüzüklerini öngörülen süre içinde sunmamaları oldu.
Her yardım toplama için izin ve makbuz
Yardım toplamaya gelince Matthaiopoulos, önceden izin alınması gerektiğini anlattı. İzni, İçişleri Bakanlığı başkanlığındaki bir komite veriyor. Komitede polis, Belediyeler Birliği, Sosyal Refah Hizmetleri ve Topluluklar Birliği de yer alıyor.
İzin, diğer hususların yanında para toplamaya yetkili kişileri belirliyor. Yardım toplayanlar, etkinlik sırasında izni göstermek ve aldıkları bağışlar için makbuz vermek zorunda.
Matthaiopoulos, yardım toplamak için gerekli izin olmadan hayırseverlik ya da kamu yararına bir amaç için mali destek çağrısı yapmanın yasa dışı olduğunu net bir şekilde belirtti. Yasa dışı yardım toplama şikâyetlerinin ise cezai soruşturma için polise iletildiğini söyledi.
Gelir ve giderlerin zorunlu açıklanması
Her yardım toplama etkinliği bittikten sonra düzenleyiciler gelir ve giderlerini günlük gazetelerde yayımlamak ve sonuçları yetkili komiteye sunmak zorunda. Geliri 30.000 avronun üzerinde olan etkinliklerde ise hesaplar ayrıca özel bir denetim firmasınca kontrol edilmek zorunda.
Matthaiopoulos, birisi denetim firmasını bile yanıltmayı başarırsa Bakanlığın yasa dışılığı tespit etmekte zorlanacağını kabul etti. Ancak denetçilerin mali verilerin gerçek tablosunu sunma yükümlülüğü olduğunu vurguladı.
Yardım toplamanın her bir faaliyetinin denetlenmediğini de açıkladı. Bunun yerine, etkinlik bittikten sonra mali bilgileri açıklama ve sunma yükümlülüklerine uyulup uyulmadığı kontrol ediliyor. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen düzenleyicilerin gelecekteki izin başvuruları dikkate alınıyor ve reddedilebiliyor.
Kara para aklama değerlendirmeleri
Matthaiopoulos'a göre bu arada, kara para aklama ya da terörizmin finansmanıyla bağlantılı olabilecek kuruluşları tespit etmek için risk değerlendirmeleri yapılıyor.
Tespit edilen vakaların çok az olduğunu ve yıllık olarak izlendiğini söyledi. Geçmişte derneklerle ilgili şikâyetler olduğunu ekledi, ancak daha fazla ayrıntı vermedi.
Bazı kitlesel fonlama türleri yasanın dışında
Matthaiopoulos, internet üzerinden kitlesel fonlama (crowdfunding) ile para toplamaya da değindi. Hukuk Servisinin görüşlerinden sonra ortaya çıkan sorunlara dikkat çekti. Bu sorunlar, Makarios Drousiotis'in cezai davasına ilişkin mali destek çağrısıyla ilgili.
Açıkladığına göre, para toplama faaliyeti hayırseverlik ya da kamu yararı amacı taşımıyorsa Yardım Toplama Yasası kapsamına girmiyor. Bu nedenle ilgili dairenin böyle bir faaliyet için izin başvurusu istemesi mümkün değil.
Matthaiopoulos, mevcut çerçevenin risk azaltma mekanizmaları sunduğunu bir kez daha yineledi. Aynı zamanda, ekonomik katkı yapan vatandaşların iznin geçerliliğini kontrol etmesinin ve makbuz almasının önemini vurguladı.
