Kıbrıs'ta bir süredir hastane ve kliniklerde yaklaşık 600 hemşire açığı bulunuyor ve hemşire sendikaları hükümetin bu sorunu çözmeye yönelik her girişimini engelliyor. Bu durum insanı şaşırtıyor. Asıl moral bozucu olan ise bu engelleme taktiklerinin işe yaraması. Sağlık Bakanlığı, inatçı sendikaları sonunda razı edeceği umuduyla sürekli yaklaşım değiştiriyor, ama bu umut boşa çıkıyor.
Hemşirelerin makul olmayan ve kendi çıkarlarını gözeten tutumunun farkında olan siyasi partiler ise kenarda durmayı tercih ediyor. Doğru olanı destekleyemiyorlar, çünkü büyük bir seçmen grubunu kendilerinden uzaklaştırma riski taşıyorlar. Aynı tutumu öğretmen sendikalarına karşı da takındılar. Öğretmen sendikaları, eğitim bakanlığının yeni değerlendirme sistemine ilişkin yasa tasarısını engellemişti. Eğitim Komitesi Başkanı ise iki tarafın bir uzlaşmaya varması gerektiğini savunmuştu. Öğretmenler işlerinin nasıl değerlendirileceğini kendileri belirlemek isterken uzlaşma nasıl sağlanabilirdi?
Şimdi de partiler, eksikliklerin hastalar için yarattığı riskleri umursamadan hemşire sendikalarının açık engellemesine ve uzatmalı tıkanma taktiklerine göz yumuyor. Umursamıyorlar. Hastanedeki hastalar daha düşük bir bakım standardını kabul etmek zorunda kalabilir ve daha az yatak olabilir, çünkü sendikalar üçüncü ülkelerden hemşire alımına izin vermeyecek. Hiçbir parti halkın çıkarından yana bir tavır almadı. Sağlık Bakanlığı ise çatışmanın en küçük işaretinden bile kaçınarak formaliteden ibaret işler yapıyor, çünkü 16 ay sonra seçim olacak.
Başlangıçta hükümet akıllıca bir fikirle geldi. Kıbrıs üniversitelerinden hemşirelik diploması almış üçüncü ülke vatandaşlarının, temel Yunanca konuşmaları koşuluyla hastanelerde çalıştırılmasına izin verilecekti. Hükümet ayrıca, Kıbrıs'ta çalışabilmek için yabancı hemşirelerin yüksek lisans derecesine sahip olmasını şart koşan mevcut ayrımcı yasayı değiştirmeyi planlamıştı. Ancak tasarıda yalnızca iki yıllık sözleşmelerin verileceği belirtilmesine rağmen sendikalar bu fikre veto koydu.
Sendika patronlarımızı memnun etmek için bakanlık tasarıda değişiklik yaptı. Ancak değiştirilmiş tasarı da perşembe günü Meclis Sağlık Komitesi'nde kabul edilemez bulundu. Yeni teklife göre, bir üçüncü ülke hemşiresinin işe alınabilmesi için iki yıllık mesleki deneyime sahip olması gerekiyor ve vardiya amirliği görevine atanamıyor. Ayrıca her hastanede yabancı hemşire oranı yüzde 10 ile sınırlandırılacaktı.
Sendika yetkilileri bu kez tasarıyı veto etmek için yeni bir gerekçe buldu. Yabancı hemşirelerin farklı kültürünün sorunlar yaratacağını öne sürdüler. Sek sendikasının temsilcisi, yabancıların “Kıbrıs kültürüne” uyum sağlamasının zor olduğunu savundu. Oysa Kıbrıs'ta bugün 100.000'den fazla yabancı işçi çalışıyor ve bunların çoğu yerel kültürü hiç öğrenmeden çok verimli çalışıyor. Bir hemşirenin serum değiştirmek ya da iğne yapmak için o kültürü bilmesi gerekir mi?
Perşembe günkü toplantıda ortaya atılan en saçma argüman ise, mesleği bırakmış 800 ila 1.000 Kıbrıslı hemşirenin geri getirilmesi gerektiğiydi. Bu hemşireler mesleği bıraktıysa, bunun nedeni işi sevmemeleriydi. Tüm hastaneler hemşire ararken hâlâ geri dönmediyse, bundan sonra da asla dönmeyecekler. Komiteye ayrıca hastanelerin, üniversitelerden yılda 200 hemşire mezun olana kadar beklemesi gerektiği de anlatıldı. Sendika yetkilisi, dört yıl içinde açığın kapanacağını iddia etti. Ancak bu dört yılda kaç hemşirenin emekli olacağını ya da mesleği bırakacağını hiç söylemedi.
Daha az genç Kıbrıslının hemşire olarak çalışmaya ilgi duyduğunu da göz önünde bulundurmalıyız. Bu iş zorlu, toplumsal yaşamla bağdaşmayan çalışma saatleri içeriyor ve kazancı nispeten düşük. Bugün kaç Kıbrıslı inşaat sahalarında ya da garson olarak çalışıyor? Büyük olasılıkla öyle bir döneme giriyoruz ki hastanelerimizi doldurmak için yeterli sayıda Kıbrıslı (ya da Kıbrıs'ta çalışmak isteyen AB vatandaşı) hiç bulunamayacak.
Sağlık Bakanlığı bunu akılda tutmalı ve üçüncü ülke hemşirelerinin işe alınmasına izin veren yasayla ilerlemeli. Tasarı için parti desteği sağlamaya çalışmalı ve tek amacı açığı sürdürmek olan hemşire sendikalarını memnun etme girişimlerinden vazgeçmeli. Çünkü bu açıklar ücretleri yukarı çekiyor.
