Kıbrıs, Hindistan'ın Akdeniz savunma stratejisi içinde önemli bir ortak haline gelebilir; ortak sanayi projeleri, siber güvenlik iş birliği ve deniz angajmanı fırsatları doğabilir. Hindistan savunma uzmanı Profesör Swasti Rao, Cyprus Mail'e konuştu.
Hindistan Savunma Sekreteri Rajesh Kumar Singh'in adaya gerçekleştirdiği ziyaretin ardından konuşan Rao, ilişkinin diplomatik açıklamalardan öteye geçtiğini söyledi; ancak şimdi anlaşmaları somut projelere dönüştürmenin zorluğu bulunduğunu belirtti.
Hindistan savunma bakanlığına savunma sanayii danışmanı olan Rao, Kıbrıs'ın coğrafi konumu, AB üyeliği ve gelişmekte olan savunma teknolojisi sektörünün iş birliği için fırsatlar sunduğunu söyledi.
"Hindistan'ın Kıbrıs'a ilgisi giderek daha somut hale geliyor" dedi ve 2025'te gerçekleşen Başbakan Narendra Modi ziyaretine işaret etti. Modi, 23 yıl içinde Kıbrıs'ı ziyaret eden ilk Hindistan başbakanı oldu.
Modi, 23 yıl içinde Kıbrıs'ı ziyaret eden ilk Hindistan başbakanı oldu.
"2026 için ikili savunma iş birliği programı, ardından gelen beş yıllık yol haritası ve iki ülkenin savunma sanayi kuruluşları arasındaki anlaşma, her iki hükümete de siyasi desteği sürdürülebilir çalışmaya dönüştürme yolu veriyor."
Singh'in Savunma Bakanı Vasilis Palmas ve Kıbrıs Deniz Komutanlığı ile görüşmelerini içeren ziyaretini ilişkiyi çalışma gündemine taşıdığının bir başka göstergesi olarak tanımladı.
Rao, kıyı gözetimi, karşı-drone sistemleri, insansız platformlar, güvenli haberleşme ve siber koruma alanlarını olası iş birliği alanları olarak gösterdi.
"Kıbrıs daha küçük bir pazar sunuyor, ancak şirketleri uzman yazılım, sensör, entegrasyon ve test katkısı sağlayabilir" dedi.
"Soru, sanayilerinin büyüklüğünün eşit olup olmadığı değil, Kıbrıs'ın hangi kabiliyete ihtiyacı olduğu ve her tarafın nerede değer kattığı olmalı."
Opportunities for wider cooperation
Kıbrıs ve Hindistan'ın zaten savunma ilişkisi sürdürdüğü ülkelerle iş birliği fırsatları da gördüğünü belirtti; özellikle Yunanistan, İsrail ve Fransa.
Hindistan-Yunanistan-Kıbrıs düzenlemesi savunma sanayi projelerini deniz tatbikatları ve arama-kurtarma ile birleştirebilirken, İsrail hava savunması, sensör ve karşı-drone projelerine katılabilir.
Kıbrıs'ın İsrail yapımı Barak MX hava savunma sistemi edinimine değinen Rao, Hindistan ve İsrail'in ayrı Barak-8/MRSAM programında zaten iş birliği yaptığını hatırlattı.
The Barak air defence system
"Bu deneyim, Kıbrıs'ın hava savunmaları çevresinde ihtiyaç duyduğu kabiliyetler konusunda Hindistan-İsrail-Kıbrıs görüşmesini destekleyebilir; gözetleme radarları, karşı-drone sistemleri, entegrasyon, eğitim ve bakım" dedi.
"Başlangıç noktası, üç ülkenin birlikte karşılayabileceği somut bir Kıbrıslı gereksinim olmalı."
European opportunities and limitations
Rao, adanın ortaklık, test, bakım ve bölgesel iş için fırsatlar sunabileceğini söyledi; ancak AB üyeliğinin Avrupa savunma tedarik programlarına otomatik erişim sağlamadığını uyardı.
Hindistan ve AB Ocak ayında Güvenlik ve Savunma Ortaklığı imzaladı; ancak Hindistan şu anda AB'nin Avrupa için Güvenlik Eylemi (SAFE) programına resmen katılmıyor.
"Sadece Kıbrıslı bir yan kuruluş kurmak bu soruları çözmez" dedi ve uygunluk gereklilikleri, Avrupa dışı bileşen kısıtlamaları ve teknolojik kontrolü kastetti.
"Bu nedenle Kıbrıs'ın kendi ulusal tedariki ile AB finansmanı arayan bir projeyi ayırt ederim. İlki, Hindistan ekipmanı veya ortak geliştirilmiş bir çözüm için daha acil bir açılım sunabilir."
Genel AB-Hindistan savunma ilişkisi gelişirken ikili iş birliğinin önceliklendirilmesi gerektiğini söyledi.
2026-2031 savunma yol haritasından ne gibi somut sonuçlar çıkabileceği sorulduğunda Rao, deniz gözetimi içeren bir pilot proje ile başlamayı önerdi.
"En güvenilir ilk büyük sonuç, bir alıcı, bütçe ve operasyonel deneme içeren tanımlı bir pilot olur" dedi.
Bunun "Hindistan insansız sistemlerinin Kıbrıslı sensörler, yazılım veya siber güvenlik kabiliyetleriyle birleşmesi, muhtemelen Yunan, İsrail veya Fransız katılımıyla" olabileceğini ekledi.
İlgili bir tatbikatın teknolojinin bir limanın izlenmesinde veya bir denizaltı kablosuna yönelik şüpheli tehdide müdahale etmede test edilebileceğini söyledi.
India’s Indo-Mediterranean strategy
Rao, Hindistan'ın güvenlik çıkarlarının giderek Akdeniz'e uzandığını söyledi.
"Hindistan'ın ticaret, enerji ve güvenlik çıkarları Hint Okyanusu'nun batı kenarında durmuyor. Kızıldeniz, Süveyş ve Doğu Akdeniz Avrupa'ya uzanıyor ve bir noktadaki sorun tüm güzergâhı etkiliyor."
Önerilen Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) bu stratejik ilgiyi güçlendiriyor; ancak Orta Doğu'daki istikrarsızlık gelişimini zorlaştırıyor.
Indian defence secretary Singh during his Cyprus visit
Rao, Hindistan'ın Avrupa bağlantılarını tek bir kapıya bağımlı kalmak yerine "Marseille, Trieste ve Selanik dahil limanlar üzerinden çeşitlendirmesi gerektiğini, Volos'un da ticari gerekçelerle incelenmeye değer olduğunu" söyledi.
Çin kontrolündeki Pire limanına odaklanan bir stratejiye kıyasla Selanik'in Balkanlar ve Üç Deniz bölgesine bağlantılarıyla özel avantajlar sunduğunu savundu.
Rao, Kıbrıs'ın rolünün anakara Avrupa ulaşım merkezlerinden farklı olabileceğini söyledi.
"Kıbrıs, anakara demiryolu kapısının yerini tutamaz. Değeri farklıdır; önemli bir deniz kavşağında bulunan bir adadır ve aktarma, lojistik, deniz hizmetleri, gözetleme ve acil müdahale gibi potansiyel rollere sahiptir."
Kıbrıs ve Yunanistan ile düzenli Hindistan donanma liman ziyaretleri, bilgi paylaşımı ve tatbikat katılımının arama-kurtarmadan öteye giderek gemi trafiğinin izlenmesi, limanların korunması, denizaltı kablolarına müdahalenin tespiti ve insansız deniz platformlarının test edilmesi gibi alanlara genişleyebileceğini öne sürdü.
The regional strategic dimension
Hindistan'ın Kıbrıs, Yunanistan ve İsrail ile artan iş birliğinin daha geniş jeopolitik önemine ilişkin Rao, Türkiye'nin Pakistan ile savunma ilişkisinin Yeni Delhi'de endişe yarattığını kabul etti.
Ancak Hindistan'ın bölgesel ortaklıklarını Ankara'ya karşı resmi bir hizalanma olarak yorumlamaya karşı uyardı. "Bu ortaklıkları Türkiye'ye karşı resmi bir blok olarak tanımlamam" dedi.
"Bununla birlikte, Hindistan ve Kıbrıs'a deniz istikrarı, egemen haklar ve bölgesel statüko üzerinde tek taraflı değişikliklerin önlenmesi konusunda ortak bir ilgi sağlıyor."
Nihayetinde Rao, sürdürülebilir iş birliğinin "Hindistan'ın Doğu Akdeniz'de kalıcı bir askeri varlık kurmasını gerektirmeyeceğini" söyledi.
"Yeni Delhi'nin Avrupa bağlantılarını, Yunanistan ve Kıbrıs ile ortaklıklarını ve onları birbirine bağlayan deniz yollarının güvenliğini artık tek bir stratejik sorun olarak görmesi gerekiyor."
"Kıbrıs, Hindistan onu savunma ihracatı için küçük bir destinasyondan ziyade daha geniş ağ içindeki yetenekli bir ortak olarak gördüğünde önem kazanıyor."
