Birleşmiş Milletler Kıbrıs Özel Temsilcisi Maria Angela Holguin, Cuma günü Ankara'da Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'la bir araya geldi. Bu görüşme, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in önümüzdeki hafta Kıbrıs'a yapacağı ziyaret öncesinde Holguin'in son temaslarını tamamlaması kapsamında gerçekleşti.
Cuma günkü görüşmenin ardından her iki taraftan da resmi açıklama yapılmazken, Türk haber sitesi T24, Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına dayandırdığı haberinde Fidan'ın, "ana vatan ve garantör devlet olarak Türkiye'nin, Kıbrıs sorununun en gerçekçi çözümünün iki devletin yan yana yaşaması olduğuna inandığını" söylediğini aktardı.
Siteye göre Fidan, Holguin'e "Kıbrıslı Türklerin doğal hakları olan egemen eşitlik ve eşit uluslararası statüyü tanımayan ve adadaki gerçekleri dikkate almayan yaklaşımların çözüme katkı sağlamayacağını" ifade etti.
Holguin, hafta başında Brüksel'de Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Komisyon'un Kıbrıs sorunu özel temsilcisi Raffaele Fitto ile ayrı ayrı görüşmüştü.
Von der Leyen, Holguin'le görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada, "Kendisinin, Guterres'le birlikte Kıbrıs sorununu BM çerçevesinde ve AB ilke, değer ve mevzuatına uygun şekilde çözmek için gösterdiği aktif çabayı memnuniyetle karşılıyorum" dedi.
"Avrupa Komisyonu, bu çabayı elimizdeki tüm yardım ve araçlarla destekleyecektir" diyen von der Leyen, Fitto'nun "tüm kilit paydaşlarla temas halinde olduğunu" da sözlerine ekledi.
Fitto ise kendi görüşmesini "yapıcı bir çalışma ilişkisi kurmak ve ilk görüş alışverişinde bulunmak için önemli bir fırsat" olarak nitelendirerek, "Avrupa Birliği, BM öncülüğündeki sürece tam destek vermeye devam ediyor" ifadelerini kullandı.
Henüz doğrulanmamış olsa da Fidan'ın iki devletli çözüm söylemine geri dönmesi, özellikle Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın Pazartesi günü Kıbrıs ziyaretinde aynı yönde açıklamalar yapmasının ardından, Guterres'in adaya yapacağı ziyaret öncesinde Türkiye'nin pozisyonunun sertleştiğinin bir işareti olarak yorumlanabilir.
Yılmaz, "Kalıcı ve sürdürülebilir bir çözümün yolu, iki devletin egemen eşitliğini ve eşit uluslararası statüsünü kabul etmekten geçiyor" demiş ve "Yıllardır süren müzakerelerin sonuçsuz kalmasının nedeni, Rum tarafının Kıbrıslı Türkleri eşit bir ortak olarak kabul etmeyi uygun görmemesidir" diye yakınmıştı.
Ancak Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman, Pazartesi günü yaptığı açıklamada pozisyonundan taviz vermedi. Erhürman, Kıbrıslı Türklerin "yıllardır Kıbrıs sorununu çözmeye istekli olduğunu" belirterek, 2004 Annan Planı'na verdikleri desteği ve 2017'de İsviçre'nin Crans-Montana kayak merkezinde yapılan son ciddi müzakere turuna verdikleri desteği örnek gösterdi.
Erhürman, Guterres'in "bu sefer farklı olmalı" ısrarına atıfta bulunarak, "müzakere olsun diye müzakere ya da beş-artı-bir toplantısı olsun diye toplantı istemiyoruz" dedi ve "sonuç odaklı olmak istiyoruz" vurgusunu yaptı.
"Beş-artı-bir" terimi, adanın iki tarafı, üç garantör devlet olan Yunanistan, Türkiye ve Birleşik Krallık ile BM'yi ifade ediyor. Bu tarafların tümü, Kıbrıs sorunuyla ilgili genişletilmiş bir toplantı düzenlenmesi halinde bir araya gelecek.
Bu haftadan önce Türkiye de bu ihtimale daha açık görünüyordu. Geçen ay Fidan, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi Marta Kos ve İçişlerinden Sorumlu Komisyon Üyesi Magnus Brunner'la birlikte Guterres'in Kıbrıs'taki çabalarına destek veren ortak bir bildiriye imza atmıştı.
Ayrıca von der Leyen ve Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, bu ayın başlarında Ankara'da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi'nin kenarında bir araya geldikleri Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a, Kıbrıs sorununa çözüm getirmek için "yenilenen ivmeyi yakalaması" çağrısında bulunmuştu.
Erdoğan'ın, İstanbul'un Boğaz'ın doğu kıyısındaki Üsküdar ilçesinde Cuma namazı sonrası basına yaptığı açıklamalarda Kıbrıs konusuna hiç değinmemesi dikkat çekti.
Guterres, Pazartesi günü Kıbrıs'a varacak ve Salı sabahı önce Christodoulides'le, ardından Erhürman'la resmi konutlarında ayrı ayrı görüşecek.
Salı günü ilerleyen saatlerde Kayıp Şahıslar Komitesi'ni ziyaret edecek olan Guterres, Çarşamba günü ise BM'nin iyi niyet misyonunda her iki liderle üçlü bir toplantı gerçekleştirecek.
Bu ayın başında Holguin, Kıbrıslılara "kalıcı bir çözüm müzakere etmek için bu tarihi fırsatı değerlendirme" çağrısı yapmış ve Guterres'in "her iki tarafı da nihai bir çözüme yönelik somut adımlar atmaya ikna edecek bir sonraki aşamaları değerlendirdiğini" söylemişti.
