Kuzey Kore, nükleer silah üretim kapasitesinde "çok ciddi" ilerlemeler kaydetti. IAEA Başkanı Rafael Grossi, Çarşamba günü Seul'de yaptığı açıklamada ülkenin muhtemelen yeni bir uranyum zenginleştirme tesisi kurduğunu ve kilit nükleer kompleksindeki faaliyetleri artırdığını belirtti.
Uranyum zenginleştirme, silah sınıfı malzeme elde etmek için nükleer reaktörden çıkarılan kullanılmış plütonyumun yeniden işlenmesine ek olarak alternatif ve uzmanlara göre daha etkili bir yol sunuyor.
IAEA başkanı, Kuzey Kore'nin Yongbyon nükleer kompleksindeki 5 megavatlık reaktör, yeniden işleme birimi, hafif su reaktörü ve diğer tesislerdeki faaliyetlerin hızla arttığını teyit etti.
Kuzey Kore'nin birkaç düzine nükleer savaş başlığına sahip olduğu tahmin ediliyor. Grossi basın toplantısında, hafif su reaktörünün çalıştırılması ve Yongbyon dışındaki tesislerin devreye alınması gibi faaliyet işaretlerine dikkat çekti.
Grossi, "Tüm bu gelişmeler, Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti'nin nükleer silah üretimi alanındaki kapasitesinde çok ciddi bir artışa işaret ediyor" dedi.
Gözlemciler, Yongbyon'daki uranyum zenginleştirme tesislerine benzer yeni bir tesis inşa edildiğini tespit etti. Grossi, dış özelliklerin analizinin zenginleştirme kapasitesinde önemli bir genişlemeye işaret ettiğini söyledi.
Grossi bu ayın başında ajansın yönetim kurulu toplantısında, Yongbyon'da başkent Pyongyang yakınlarındaki bir diğer kilit nükleer tesis olan Kangson'daki zenginleştirme tesisine benzerlik gösteren yeni bir binayı izlediklerini bildirmişti.
ABD merkezli Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Nisan ayına ait uydu görüntülerinin IAEA'nın değerlendirmesini desteklediğini belirtti. Merkez raporunda, görüntülerin silah sınıfı malzeme üretebilecek kapasitede bir uranyum zenginleştirme tesisinin tamamlandığına işaret ettiğini ifade etti.
Grossi Çarşamba günü, ajansın Kuzey Kore'nin nükleer silah programında Rus teknolojisi kullanıldığına dair herhangi bir kanıt görmediğini söyledi. İki ülkenin geçen yıl imzaladığı işbirliği anlaşmasındaki atıfların sivil nükleer projelerle sınırlı göründüğünü, ancak kesin sonuçlara varmak için henüz erken olduğunu ekledi.
Grossi, "Nükleer silahlara yönelmek hiçbir ülkeye daha fazla güvenlik sağlamaz" diyerek bunun aksine silahlanma yarışını tetikleyebileceği uyarısında bulundu.
Grossi, Güney Kore'nin nükleer güçle çalışan denizaltı inşa programına da değindi. Seul'ü silahlanma risklerini önlemek için ajansla yakın çalışmaya davet ettiğini ve bu konuda resmi görüşmelerin başlayacağını açıkladı.
Nükleer denizaltılar özel zorluklar taşıyor çünkü denizaltılardaki nükleer yakıt, görevler sırasında uzun süre denetlenemeyebiliyor.
Grossi, "Bu faaliyetin nükleer silahların yayılmasına yol açmaması şarttır" diyerek IAEA'nın malzeme sapmasına karşı "sarsılmaz bir güvence" arayacağını belirtti.
Güney Kore Dışişleri Bakanı Cho Hyun, Grossi ile yaptığı görüşmede ülkenin Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'na taraf olarak en üst düzeyde güvence önlemleri aldığını ve nükleer denizaltı projesinde IAEA ile şeffaf biçimde çalışacağını teyit etti.
Güney Kore'nin denizaltı planları, Devlet Başkanı Lee Jae Myung ve ABD Başkanı Donald Trump'ın geçen Kasım ayında ticaret ve güvenlik konusunda ortak adımları sonuçlandırmasının ardından ilerleme kaydetti. Washington bu kapsamda müttefikinin nükleer güçle çalışan denizaltı inşa planını onayladı.