Hükümet, sağlıklı kamu maliyesi konusunda her fırsatta övünüyor ve bunu daima temkinli ekonomi politikalarına bağlıyor. Ancak bu politikalar gerçekten temkinli mi, yoksa devletin kasasına büyük miktarda para aktaran, tüketimi canlandıran ve kira fiyatlarını yukarı çeken çok sayıda yabancı işçinin gelişi mi hükümete şans getirdi? Bu işçilerin birçoğu yüksek gelirli.
Adil olmak gerekirse, ana ekonomik göstergelerin tümü etkileyici. Yine bütçe fazlası verilecek, büyüme oranı iyi düzeyde ve kamu borcu artık GSYİH'nın yüzde 50'sinin altında. Bu göstergeler, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarının Kıbrıs'ın kredi notunu düzenli olarak yükseltmesinin ve ekonominin beklentileri hakkında olumlu raporlar yazmasının nedeni.
Olumlu göstergelere rağmen, esnek olmayan devlet harcamalarının artmasına ilişkin endişe verici işaretler var. Bu eğilim birkaç siyasi parti ile bağımsız Mali Konsey tarafından da vurgulandı. 2027'de devletin gelirleri yüzde 1,1 artarken harcamalar yüzde 4,4 artacak.
Sosyal sigorta fonuna akan büyük miktarlar sayesinde bütçe fazlası olacak. Ancak bu, kamu bordrosundaki endişe verici ve istikrarlı artışı gizleyemez. DİSİ (Demokratik Seferberlik Partisi) lideri Annita Demetriou'nun temel eleştirisi de buydu. Demetriou, hükümeti herkese yönelik maaş artışlarını, işe alımların artırılmasını ve belirli bir hedefi olmayan önlemleri tercih etmekle suçladı.
Geçen ay Mali Konsey çok daha eleştirel bir rapor yayımladı. Raporda, bordrodaki sürekli artışın ve diğer esnek olmayan giderlerin önümüzdeki yıllarda kamu maliyesi üzerindeki baskıyı artıracağı uyarısı yapıldı. Bordro yıllık yüzde 7 oranında artıyordu; bu, GSYİH'den çok daha hızlı. Genel hükümetin bordro harcaması 2022'de 3,17 milyar avrodan 2025'te 4,16 milyar avroya yükseldi. Bu, yüzde 38 gibi çarpıcı bir kümülatif artış anlamına geliyor. Aynı dönemde kamu çalışanlarının sayısı yüzde 8,1 arttı. Mali Konsey ayrıca yaşam pahalılığı ödemesi CoLA'nın yapılmasındaki akıl dışılığa değindi. Bu ödemenin maliyeti 2025'te 199 milyon avroya çıkmış, 2022'dekinin beş katına ulaşmıştı. Yüksek yaşam pahalılığı endeksi nedeniyle bu ödeme 2027'de bordroya önemli bir tutar daha ekleyecek.
Hükümetin ekonomideki temkinliliği kamu sektörüne uzanmıyor. Vergi gelirleri sürekli arttığı için hükümet, kamu parasını daha fazla kamu çalışanı işe almaya ve herkese yönelik maaş artışlarına harcadı. Oysa ek gelir altyapı projelerine, yoksulluk sınırının altındakilere yönelik hedefli önlemlere ve kamu hizmetlerinin iyileştirilmesine ayrılabilirdi. Bunun yerine ekonominin en fazla maaş alan ve en az verimli çalışanlarına zam yapıldı. Göstergeler iyi olmaya devam etse de bu, ekonomiyi temkinli yönetmek olarak nitelendirilemez.
