Brüksel'den muhabirlik
Avrupa Parlamentosu bugün Ege ve Doğu Akdeniz'deki artan gerilim hakkında tartışma yaptı. Parlamento ısrarlı Türk provokasyonlarından söz etti.
Tartışmayı Avrupa milletvekili Lukas Fourlas ve Yunan meslektaşı Manolis Kefalogiannis istedi. Tartışma Avrupa Komisyonu yürütme başkan yardımcısı Raffaele Fitto ve tüm siyasi gruplardan milletvekillerinin katılımıyla gerçekleşti. Gündemde bölgedeki Türk faaliyetleri, hava sahası ve deniz haklarına ilişkin anlaşmazlıklar, enerji projeleri ve Kıbrıs meselesi vardı.
Parlamento önünde konuşan Fitto, AB'nin Yunanistan ile Türkiye arasındaki gerilimi yakından izlediğini söyledi. Diyalog, uluslararası hukuka saygı ve iyi komşuluk ilişkileri çağrısı yaptı. Doğu Akdeniz'de sürdürülebilir gerilimin azaltılması ile Kıbrıs meselesinde ilerlemenin bölgesel istikrar ve AB-Türkiye ilişkilerinin geleceği için gerekli olduğunu vurguladı.
Tartışma, bu haftaki genel kurul toplantısına katılmayan Feidias Panagiotou hariç Kıbrıslı milletvekillerinin Türkiye'ye yönelik sert eleştirileriyle damgalandı.
Fourlas, Türkiye'nin Kıbrıs Cumhuriyeti'ne karşı kaydettiği ihlallerin yüksek sayısını gündeme getirdi ve AB'nin tepkisini sorguladı.
"Sadece üç ay içinde Kıbrıs Cumhuriyeti 520 hava ihlali ve 23 deniz ihlali olmak üzere Türkiye'den toplam 543 ihlal kaydetti" dedi.
"Buna rağmen burada Avrupa'nın nasıl ve ne zaman tepki vereceğini tartışmaya devam ediyoruz. Avrupa'nın sonunda bir sorun olduğunu anlaması için kaç ihlale daha ihtiyacı var?" diye sordu.
The Left grubunu temsilen konuşan Avrupa milletvekili Giorgos Georgiou, Türkiye'nin "Mavi Vatan" doktrininin komşu ülkeler için ciddi bir tehdit oluşturduğunu söyledi. Ankara'nın deniz taleplerine, Türkiye-Libya deniz bölgeleri mutabakatına ve Kıbrıs-Yunanistan elektrik bağlantı projesi Great Sea Interconnector'ın engellenmesine değindi. AB'nin tepki vermemesini eleştirdi.
"Avrupa, quo vadis?" diye sordu.
S&D'li Avrupa milletvekili Kostas Mavrides, Doğu Akdeniz ve Ege'deki tırmanmayı ısrarlı Türk provokasyonlarının sonucu olarak nitelendirdi. Yeni Osmanlı "Mavi Fantezi" olarak tanımladığı yaklaşımı reddetti. "Vatan bizim" dedi.
Hava sahası ve enerji konusundaki anlaşmazlıklar
Tartışma Yunan hava sahasına ilişkin süregelen anlaşmazlıklara da kaydı. Yunan Savunma Bakanlığı'na göre Salı günü 7 Türk uçağı Yunan hava sahasını ihlal etti: iki F-16 savaş uçağı, bir CN-235 keşif uçağı ve dört insansız hava aracı.
Türkiye bu değerlendirmeyi reddediyor. Türkiye, karasularından itibaren 6 deniz mili ötesindeki Yunan hava sahasını tanımıyor ve Yunan iddiasının Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü kurallarına aykırı olduğunu savunuyor.
Fourlas, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'de "korsan gibi davrandığını" söyledi. Türkiye'yi AB üyesi devletlerin egemenlik haklarını sorgulamak, hava sahası ve karasularını ihlal etmek, Avrupa enerji projelerine müdahale etmek ve Kıbrıs'ta işgalci birlikleri tutmakla suçladı.
"O halde size soruyorum: Kıbrıs ve Yunanistan Avrupa'dan daha az mı? Neden böyle davranıyorsunuz?" diye ekledi.
Enerji projeleri bir başka çekişme noktası oldu. Girit ile Kıbrıs arasında Great Sea Interconnector'ın döşenmesi için deniz dibinde araştırmalar planlanıyor. Türkiye hattın kendi münhasır ekonomik bölgesinden geçtiğini savunuyor. Aynı zamanda Türkiye, kendi karasuları ile Kıbrıs arasında önerilen bir doğalgaz boru hattı için araştırmalar yapıyor. Daha önce AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Türkiye'yi Kıbrıs Cumhuriyeti'nin egemenliğine saygı göstermeye çağırmıştı.
Mavrides konuyu kullanarak Fitto'ya doğrudan sordu. AB'nin işgalci olarak nitelendirdiği Rusya'ya yaptırım uygulamasını, işgalci ve işgal gücü olarak tanımladığı Türkiye'ye yaptırım uygulamamasını sordu. Türkiye'nin Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ni, Avrupa hukukunu ve diğer uluslararası kuralları ihlal ettiğini belirtti.
Avrupa Halk Partisi'nden Avrupa milletvekili Michalis Hadjipantela da AB'den acil ve net bir yanıt istedi. Konunun Yunanistan'ın, Kıbrıs'ın ve tüm Avrupa'nın egemenliğiyle ilgili olduğunu vurguladı. Kıbrıs'ın Türk işgali altında kaldığını ve Türkiye'nin Avrupa ilkeleri ve değerlerinden giderek uzaklaştığını savundu.
ECR grubunu temsilen konuşan Avrupa milletvekili Geadis Geadis, AB'nin Türkiye'ye yaklaşımında ikiyüzlülükle suçladı ve somut adımlar, aralarında yaptırımların da bulunduğu önlemler istedi. Dayanışma açıklamalarının yeterli olmadığını söyledi.
Tartışmayı kapatırken Komisyon yürütme başkan yardımcısı Raffaele Fitto, AB'nin Yunanistan ve Kıbrıs'a olan dayanışmasını yineledi ve Türkiye ile iş birliğinin sürdürülmesi gerektiğini vurguladı. Yunan-Türk ilişkilerinde sürdürülebilir gerilimin azaltılması ve Birleşmiş Milletler çerçevesinde Kıbrıs meselesinin kapsamlı çözümü için çağrısını yineledi. Bunların bölgesel istikrar ve AB-Türkiye ilişkilerinin geleceği için gerekli olduğunu belirtti.
