AB Konseyi Dönem Başkanı Kıbrıs ile Avrupa Parlamentosu, küresel çelik üretim fazlasının Avrupa pazarına etkisini önlemeye yönelik yeni bir düzenleme üzerinde geçici anlaşmaya vardı.
Pazartesi günü geç saatlerde sonuçlanan anlaşma, AB çelik sektörünü ticaret sapması ve aşırı arzdan korumak için güncellenmiş bir çerçeve getiriyor. Düzenleme aynı zamanda uluslararası ticaret yükümlülüklerine uyumu ve alt sektörler dahil işletmelere esneklik sağlamayı hedefliyor.
Yeni düzenleme, 30 Haziran 2026'da süresi dolacak mevcut koruma önlemlerinin yerini alarak düzenleyici boşluk oluşmasını engelleyecek.
Avrupa Komisyonu'na göre bu girişim, küresel çelik üretim fazlasının 2027 yılına kadar 721 milyon tona ulaşacağı öngörülerine karşılık olarak hazırlandı. Bu rakam, AB'nin yıllık tüketiminin beş katından fazlasına denk geliyor.
Önlemler ayrıca yaklaşık 2,5 milyon istihdamı korumayı ve AB'nin karbonsuzlaştırma hedeflerini desteklemeyi amaçlıyor.
Anlaşma, yıllık 18,3 milyon ton gümrüksüz kota ile bu eşiği aşan ithalata yüzde 50 vergi uygulanmasını öngörüyor.
Bu hükümler, yeni koruyucu çerçevenin temelini oluşturan 30 çelik ürün kategorisine uygulanacak.
Düzenleme ayrıca çelik tedarik zincirinde izlenebilirliği artırmayı amaçlayan bir "eritme ve dökme" gereksinimi getiriyor.
Kurallar, izlenebilirlik gereksinimlerine tabi olmaya devam edecek Avrupa Ekonomik Alanı üyeleri dışında tüm ülkelerden yapılan ithalata uygulanacak.
Kıbrıs Enerji Bakanı Michael Damianos, "Avrupa çelik endüstrisi ekonomimiz, güvenliğimiz ve yeşil dönüşümümüz için stratejik bir sektördür" dedi.
Damianos, "Bu anlaşma AB'ye küresel üretim fazlasıyla mücadele için kurallara dayalı daha güçlü bir araç sağlarken, adil rekabeti ve uzun vadeli dayanıklılığı güvence altına alıyor" şeklinde ekledi.
Avrupa Parlamentosu INTA Komitesi Başkanı Bernd Lange ise anlaşmayı "Çelik sektörünü haksız ticaret uygulamalarından korumak, küresel rekabet gücünü desteklemek ve iklim nötrlüğüne geçişi sağlamak için atılmış kritik bir adım" olarak değerlendirdi.
Anlaşma ayrıca, ithalat kotalarını 2024 seviyelerine kıyasla yaklaşık yüzde 47 azaltan yenilenmiş bir tarife-kota sistemi içeriyor.
Uygulama ilk yılında kullanılmayan kotaların bir sonraki döneme devri için sınırlı esneklik tanınıyor.
İkinci yıldan itibaren Komisyon, mevcut piyasa koşullarına göre bu esnekliğin devam edip etmeyeceğini değerlendirecek.
Ek hükümler arasında güçlendirilmiş izleme ve gözden geçirme mekanizmaları yer alıyor. Komisyon, düzenlemenin yürürlüğe girmesinden sonraki altıncı ve on ikinci aylarda ürün kapsamını yeniden değerlendirecek.
AB ayrıca Rus çelik ithalatına bağımlılığı azaltma ve arz kaynaklarını çeşitlendirme niyetini bir kez daha teyit etti.
Anlaşmaya eşlik eden ortak bildiri, eş-yasa koyucular ve Komisyon'un Rusya'ya ekonomik bağımlılığı azaltma taahhütlerini vurguladı.
Bildiri, çelik ithalatını çeşitlendirme ve Rus çelik ürünlerini kademeli olarak devre dışı bırakma çabalarının sürdüğünü de belirtti.
Üzerinde uzlaşılan metin, önümüzdeki haftalarda Avrupa Parlamentosu ve Konsey tarafından resmi olarak kabul edilmek üzere sürece devam edecek.
Açıklamaya göre düzenlemenin 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe girmesi planlanıyor.
