Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ile Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman salı günü bir araya gelecek. Hükümet sözcüsü Konstantinos Letymbiotis bunu pazartesi günü açıkladı. Görüşme, iki liderin sürdürdüğü haftalık görüşmelerin en son turu olacak.
Letymbiotis, “Hedefimiz, üzerinde anlaşılan çerçeve içinde kesintiye uğrayan müzakereleri kaldıkları noktadan yeniden başlatma çabasında esaslı bir ilerleme sağlamak” dedi.
Letymbiotis, bu konuya aynı yapıcı tutumla, tutarlılıkla ve somut önerilerle yaklaştıklarını da ekledi. Ona göre esaslı bir diyalogla sonraki adımlar için gerekli koşullar yaratılabilir. Letymbiotis bu düşüncesini şöyle ifade etti: “Bunu aynı yapıcı ruhla, tutarlılıkla ve somut önerilerle ele alıyoruz; esaslı bir diyalogla sonraki adımlar için koşulların yaratılabileceğine inanıyoruz.”
Görüşme, iki liderin Larnaka ilçesinin Pyla köyünde birlikte katıldığı iki toplumlu festivalden yalnızca üç gün sonra gerçekleşecek. Hristodulidis festivale katılımları hakkında “Barış mesajı veriyoruz” dedi.
Hristodulidis, “Birlikte yaşam mesajı ve vatanımızın nihayet yeniden birleştirilmesi gerektiğine dair bir mesaj veriyoruz. Yakın zamanda Kıbrıslı Türk basınına verdiğim röportajda söylediğimi yineliyorum: Rum Kıbrıslılar ve Kıbrıslı Türkler karar verseydi, vatanımız kesinlikle yeniden birleşirdi” dedi.
Yine de iki liderin pozisyonları, bir çözüm sonrası Kıbrıs'taki siyasi eşitlik de dahil olmak üzere birçok konuda hâlâ oldukça uzak. Hristodulidis pazar günü, bir çözüm bulunması hâlinde iki toplum arasında dönüşümlü başkanlık talebinde ısrar eden Erhürman'ın “ön koşul koyduğunu” ileri sürdü.
Hristodulidis şöyle konuştu: “Türk tarafının müzakerelerin yeniden başlaması için şartlar ve ön koşullar koyduğu açık. Bizden, Türk Kıbrıslı toplumunu ilgilendiren belirli pozisyonları önceden kabul etmemizi istiyorlar. Buna karşılık Kıbrıs sorununun diğer önemli yönlerine ilişkin kendi pozisyonlarımızı tartışmaya ya da kabul etmeye hiç istekli görünmüyorlar.”
Dönüşümlü başkanlık, Kıbrıslı Türk tarafının gözünde, BM kararlarında öngörülen ve adanın iki büyük toplumu arasındaki siyasi eşitliğin temelini oluşturuyor.
Dana: Dönüşümlü başkanlık siyasi eşitliğin vazgeçilmez unsuru
Erhürman'ın müsteşarı Mehmet Dana, Cyprus Mail gazetesine yaptığı açıklamada dönüşümlü başkanlığın siyasi eşitlik için “vazgeçilmez bir unsur” olduğunu söyledi. Dana, “Siyasi eşitlik, sınırlı sayıda belirli yetkinin ortaklaşa kullanılmasını gerektiren bir yapının temelini oluşturuyor. Bu konu pazarlığa açık değil” dedi.
İki liderin görüşmelerinde neyi tartışacakları konusunda da anlaşmazlık sürüyor. Hristodulidis, geçen ay yapılan bir toplantıda 19 yeni tartışma maddesi öne sürmüştü.
Bu 19 maddenin içeriği kamuoyuna açıklanmadı. Erhürman ise bu maddeleri “işlere çomak sokmak” olarak nitelendirdi.
Erhürman, görüşmelerin temelinin BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in temmuzun sonunda adada dile getirdiği “güven artırıcı önlemlere ilişkin yedi öneriye” dayanması gerektiğine inandığını söyledi.
Bu yedi konu şunlardı: geçiş noktaları, mayın temizliği, karma evliliklerden doğan çocukların vatandaşlığı, spor, ortak afet müdahalesi ve düzensiz göçle mücadele için ortak bir mekanizma.
Bu arada BM temsilcisi Maria Angela Holguin'in bu ayın sonundan önce adaya dönmesi bekleniyor. Holguin cumartesi günü, adadaki bölünmenin iki yakasında güven artırıcı önlemlerin “hayata geçirilmesi gerektiğini” söyledi. Ona göre bu önlemler, yakınlaşma için “güven yaratmalı ve gerçek siyasi iradeyi olgularla göstermeli”.
Politis gazetesine konuşan Holguin şöyle sordu: “Son iki yılda taraflar, iletişimi kolaylaştıracak bir geçiş noktası, mayın temizliği ya da adanın genelindeki plastik kirliliğini ortadan kaldırmak için ortak bir çaba konusunda anlaşamadıysa, on yıllardır süren bölünmeyi ve iki toplum arasında büyüyen uzaklığı aşabilecek siyasi, ekonomik ve sosyal bir model konusunda nasıl anlaşabilirler?”
