Kıbrıs Doğrudan Demokrasi örgütü, Cumhurbaşkanı Hristodulidis ile bir görüşme yapılmasını ve 2030 yılındaki elektrik arzı, fiyatlar, enerji depolama ile şebekeler konusunda somut kararlar alınmasını talep ediyor. Örgüt, 2 Kasım 2026 tarihli açıklamasında Enerji, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı'nın muhtırasına verdiği yanıtı teknik olarak yetersiz buluyor.
Muhtıra, «Daha ucuz elektrik ve güvenli tedarik için öneriler» başlığını taşıyor ve 17 Ekim 2026'daki Kıbrıs genelindeki protestonun ardından sunuldu. Bakanlık yanıtını 27 Ekim'de bakanın gönderdiği bir mektupla iletti. Örgüte göre yanıt ağırlıklı olarak yapılan işleri sıralıyor ve gelecekteki kararlara atıfta bulunuyor, ama önerilere yeterince cevap vermiyor. Örgüt, bakan ve danışmanlarıyla daha önce bir görüşme yapıldığını da belirtiyor. Ancak bu görüşmede de tatmin edici yanıtlar alınamadığını söylüyor.
Örgüte göre 2030 arzı konusunda ciddi bir risk var. Doğal gazla elektrik üretiminde güvenilir tedarikte 2029 yılının sonrasında en az iki yıllık bir gecikme yaşanabilir. Örgüt bunun bir risk tahmini olduğunu, kesin bir durum olmadığını vurguluyor. Olası bir geçiş dönemi istisnası için Avrupa kurumlarıyla hızlıca temas kurulmasını ve bu istisna onaylanmazsa alternatif bir planın hazırlanmasını istiyor. Dekeleia'daki planlamada, 360 MW'lık baz yük ünitelerinin devreden çıkarılmasını, 80 MW'lık zirve ve yedek gaz türbinleri öngörüsüyle karşılaştırıyor. Bu iki durumun eşdeğer bir değiştirme olmadığını savunuyor.
Fiyatlar konusunda örgüt, Bakanlığın dayandığı teklif sınırlarının aşırı yüksek ücretlere karşı gerçek bir koruma sağlamadığını ileri sürüyor. Bakanlık, gün öncesi piyasada MWh başına 500 euro ve dengeleme piyasasında MWh başına 1.000 euro sınırına işaret ediyor. Örgüt bu sınırları, aylık toptan fiyatların MWh başına yaklaşık 200 euro olan ortalamasıyla karşılaştırıyor. Teklif sınırlarının ortalama fiyatlarla aynı olmadığına ve dengeleme piyasasının farklı bir piyasa olduğuna dikkat çekiyor. Örgüt, teknoloji bazında belgelenmiş maliyete ve makul kâra dayanan, yasallık denetimine tabi ve faydanın tüketicilere aktarılmasını güvence altına alan geçici bir fiyat tavanının değerlendirilmesini istiyor.
Örgüt ayrıca depolama için iki yönlü Fark Sözleşmelerinin (CfD) uygulanmasının değerlendirilmesini talep ediyor. Açıklamasına göre Avrupa Komisyonu, Yunanistan'daki benzer düzenlemeyi 24 Kasım 2021'de onayladı. Örgüt, çalışma gruplarına ve personel eğitimine yapılan atıfların Kıbrıs'ta uygulanacağına dair bir karar anlamına gelmediğini savunuyor. Depolama projeleri için yalnızca MW cinsinden gücün değil, MWh cinsinden kapasitenin, deşarj süresinin, uygulama aşamasının ve 2030'a kadar işletmeye alınma tarihlerinin de açıklanmasını istiyor.
Şebekelerle ilgili olarak örgüt, belirli batarya destekli fotovoltaik sistemlerde yalnızca şebekeye enerji vermeyen başvuruların kabul edildiğine dikkat çekiyor. Kısıtlamaların teknik olarak mümkün olduğu yerlerde kaldırılması için somut projeler ve zaman çizelgeleri talep ediyor. Aynı zamanda toptan fiyatlar, dengeleme maliyeti, rekabet ve faturalardaki gerçek tasarruf hakkında verileri içeren üç aylık kamuya açık bir raporun yayımlanmasını yineliyor. Örgüt, Elektrik ve Doğal Gaz Düzenleme Kurumu'nun (RAEK) bağımsızlığına saygı duyulmasının, kendi görüşüne göre hükümetin planlama ve koordinasyon sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını belirtiyor.
Örgüt, her öneri için gerekçeli bir yanıt, maliyet hesabı, sorumlu kurumun belirlenmesi ve somut süreler talep ediyor. Temel elektrik tüketimine yönelik hedefli bir vergi indirimi ile uygulanabilir bir 2030 elektrik arzı planı talebini de yineliyor. Açıklamada örgütün başkanı Fidias Panayiotou, tüketicinin gecikmelerin ve zamanında karar alınamamasının maliyetini artık üstlenemeyeceğini söylüyor.
