Kıbrıs Enstitüsü, yapay zeka destekli yeni bir yöntemle adanın ilk ağaç biyokütlesi ve karbon stok envanterini oluşturdu. Envater, ormanlık alanlar dışındaki kentsel ağaçları da haritalandırırken, yangın sonrası restorasyon ve iklim adaptasyonu için kritik veriler sağlıyor.
İklim ve Atmosfer Araştırma Merkezi (CARE-C) doktora araştırmacısı ve çalışmanın ilk yazarı Anna Zenonos, "İlk kez, Kıbrıs'ın ağaçlarını daha önce mümkün olmayan bir hassasiyetle ve ağaç düzeyinde izleme yeteneğine sahibiz" dedi.
Zenonos, iklim değişikliğinden en çok etkilenen bölgelerden biri olan Doğu Akdeniz'de kuraklık ve orman yangınları baskısı arttıkça, ekosistemlerin nasıl değiştiğini anlamak ve doğal kaynakları daha etkili yönetmek için güvenilir verilerin her zamankinden önemli hale geldiğini ekledi.
Bulgulara göre, son yedi yılda Kıbrıs ormanları büyüdükçe karbon miktarını artırdı, ancak bu kazanımlar tekrarlayan kuraklık ve yangınların neden olduğu kayıplarla dengelendi.
Çalışma, 2014'ten bu yana 360 binden fazla ağacın yangından etkilendiğini ve bunun sonucunda 300 bin tondan fazla biyokütle ile 140 bin ton depolanmış karbon kaybı yaşandığını tahmin ediyor. Yeni envanter, önceki yöntemlerle aynı doğrulukta ölçülemeyen, özellikle daha küçük ve izole orman yangınlarıyla ilgili kayıpların da tespit edilmesini mümkün kıldı.
Çalışmanın çarpıcı bulgularından biri, Kıbrıs'taki ağaç örtüsünün neredeyse üçte birinin ormanlık alanların dışında yer almasıdır. Aglantzia'daki Athalassa Ulusal Orman Parkı buna iyi bir örnek teşkil ederken, envanter bu kentsel ortamda yüksek yoğunlukta büyük ağaçlar tespit ederek kentsel yeşil alanların önemli katkısını ortaya koymuştur.
Haritalama, Kıbrıs Enstitüsü araştırmacıları tarafından, Orman Dairesi tarafından toplanan saha verilerine dayanarak geliştirilen yeni bir yapay zeka hesaplama modeli aracılığıyla gerçekleştirildi. Bu yöntem, ağaç biyokütlesi ve karbon stoklarındaki değişimlerin sistematik ve tekrarlanabilir bir şekilde izlenmesine olanak tanıyor.
Ağaçlar, karbondioksiti emip biyokütlelerinde depolayarak iklim değişikliğini hafifletmede kilit bir rol oynarken, aynı zamanda yerel mikro iklimlerin soğutulmasına yardımcı oluyor, hava kalitesini iyileştiriyor ve biyoçeşitliliği destekliyor.
Biyokütle, bitki veya hayvanlardan elde edilen organik madde için kullanılan bir diğer terimdir.
