Avrupa'yı etkileyen çöl tozu olayları, özellikle Güney Avrupa ve Doğu Akdeniz'de şiddetleniyor. Kıbrıs Enstitüsü araştırmacılarının da önemli katkı sağladığı yeni bir uluslararası çalışma, bu durumun hava kalitesi ve halk sağlığı açısından giderek büyüyen tehditler oluşturduğunu ortaya koydu.
Nature dergisinde yayımlanan araştırma, Sahra ve diğer çöl kaynaklı toz girişlerinin artan şiddetini, iklimle bağlantılı daha geniş değişimlere bağlıyor. Bunlar arasında Kuzey Afrika'da kötüleşen kuraklık ve çölleşme ile tozun Avrupa'ya taşınmasını kolaylaştıran atmosferik sistemlerdeki değişiklikler yer alıyor.
Araştırmacılar, bulguların iklim değişikliğinin yalnızca sıcaklıkları ve aşırı hava olaylarını değil, aynı zamanda insanların soluduğu havayı da etkilediğini gösterdiğini belirtti.
Güney Avrupa'da artık yılda yaklaşık 46 toz olayı yaşanıyor. Bu durum, havadaki partikül madde seviyelerini önemli ölçüde yükselterek hava kalitesini düşürüyor. Toz, Dünya Sağlık Örgütü'nün kabul edilebilir bulduğu yıllık PM10 seviyelerinin yaklaşık üçte birini oluşturuyor.
Çalışma, toz olaylarını astım ataklarındaki artış ve daha yüksek ölüm oranlarıyla ilişkilendiriyor. Son yıllarda toz olayları sırasında günlük ölüm oranı yaklaşık %0,67 artarken, çocuklarda solunum yolu hastalıkları nedeniyle hastaneye yatışlar yaklaşık %2,5 oranında yükseldi.
Araştırma, en çok etkilenen bölgeler arasında yer alan ve son on yılda toz yoğunluğunda en keskin artışı gösteren Kıbrıs ve Doğu Akdeniz'in özel önemine dikkat çekiyor. Güney Avrupa'daki ortalama toz konsantrasyonları, Orta ve Kuzey Avrupa'da kaydedilenlerin iki katından fazla.
Çalışmanın ortak yazarları arasında yer alan Kıbrıs Enstitüsü CARE-C merkezindeki bilim insanları, çöl tozunun bölgenin doğal bir özelliği olduğunu ancak olayların ve etkilerinin şiddetlendiğini belirtti. Toz olaylarını güçlendiren koşulların iklim değişikliğine bağlı olarak geliştiği uyarısında bulunan araştırmacılar, önümüzdeki yıllarda tozun hava kalitesi ve halk sağlığı için daha da büyük bir tehdit haline gelebileceğini ifade etti.
İklim değişikliğiyle mücadelenin yanı sıra gelişmiş uyum stratejilerinin de hayati önem taşıyacağını vurguladılar.
