Cumhurbaşkanı Hristodoulidis, Kıbrıs'ın Avrupa'da daha büyük bir rol oynaması gerektiğine açıkça inanıyor. Kıbrıs'ın yalnızca Avrupa'da bir tatil destinasyonu değil, aynı zamanda AB'ye açılan bir iş kapısı olduğu mesajını yaymaya büyük önem veriyor. Kıbrıs Schengen'e katılırsa, diğer 25 AB üyesi devlet ve Schengen'de yer alan dört Avrupa Serbest Ticaret Birliği üyesiyle (İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve İsviçre) entegrasyon ve bağlantı çok daha kolay hale gelecek.
Son günlerde teknik gerekliliklerin karşılanmasına dair olumlu açıklamalar yapılsa da, Schengen'e hazırlık konusundaki abartılı söylemlerde göz ardı edilen ciddi engeller hâlâ mevcut. Schengen'in temel amacı, üye devletler arasında sınır kontrolü olmadan serbest dolaşım sağlamaktır. Teknik hazırlık sadece Larnaka Havalimanı'nı yenilemek, konsolosluklarda vize prosedürlerini basitleştirmek ve AB ile daha iyi veri paylaşımı yapmaktan ibaret değil. ETIAS web sitesine göre teknik hazırlık, Kıbrıs'ın "Schengen'in dış sınırlarını koruması ve göç ile güvenlik konusunda anlık veri paylaşımı yapabilmesi" anlamına geliyor.
Bu durumda, Türkiye adanın yarısını işgal altında tutarken Kıbrıs'ın Schengen'e nasıl katılacağı belirsizliğini koruyor. Kıbrıs, dış sınırlarının bir bölümü üzerinde kontrol sahibi olmadığı gibi, hâlâ iç sınır kontrolleri de uyguluyor. Bir ay önce bu konu sorulduğunda, Dışişleri Bakanlığı kaynakları teknik hazırlığın iç sınırlar ve güvenlik meselesinden bağımsız olduğu yanılgısını sürdürmeye devam etti. Kaynaklar, "Bazı ülkeler Yeşil Hat konusunda endişelerini dile getirirse, o köprüye geldiğimizde geçeriz" ifadesini kullandı.
Cumhurbaşkanı, Mayıs 2025 başında Lefkoşa'daki bir etkinlikte "2026'da Schengen bölgesine gireceğiz" diye açıklama yaptı. Ancak bu takvim çoktan kaymaya başladı ve Hindistan ziyareti sırasında hedefi 2027 başına erteledi. Geçen hafta Avrupa Komisyonu, beşinci Schengen Durum Raporu'nu yayımladı. Bu rapor, hükümetin teknik hazırlık konusundaki kendi iddialarıyla açıkça çelişiyor. Kıbrıs 2026-2027 Schengen döngüsünün öncelikleri arasında yer alsa da rapordaki dil, ilerlemeyi kabul etmekle birlikte çözülmemiş teknik ve siyasi engelleri vurguluyor. Üstelik Nisan ayında hükümet kaynakları Cyprus Mail'e tüm gereklilikleri karşıladıklarını ve "2025 sonuna kadar teknik hazırlık hedefimize ulaşıldığını" söylemişti. Bu arada Nisan ayında Schengen bölgesi, Kıbrıs'ın dahil olmadığı Giriş-Çıkış Sistemi'ni devreye aldı.
Hristodoulidis, AB Konseyi dönem başkanlığını Avrupa'nın savunma ve güvenliğini güçlendirmek ile göç sorununu ele almak için "dürüst arabulucu olarak çalışmak" amacıyla kullanmaya istekli. Bu mesaj, Kıbrıs'ın Konsey dönem başkanlığı web sitesinde yer alıyor. Bu yılın Ocak ayında dönem başkanlığının başlangıcında yaptığı açıklamada Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula Von der Leyen'e işbirliği için teşekkür etti ve "Daha fazla somut ilerleme ve 2026'da katılımımızı sabırsızlıkla bekliyoruz" dedi. Bu ne anlama geliyor? 2026'da Schengen'e katılmaktan bahsederken gerçekten dürüst bir arabulucu mu oluyordu?
Schengen'in 29 üyesinin tamamı, Kıbrıs'ın katılımını oybirliğiyle onaylamak zorunda. Avusturya ve Hollanda gibi bazı ülkeler, Yeşil Hat'ın oluşturduğu güvenlik riskleri konusundaki endişelerini çoktan dile getirdi. Hükümetin güvencelerine rağmen, Kıbrıs sorunu çözülmeden Schengen'e katılım gerçekçi görünmüyor.
