Meclis Genel Kurulu, perşembe günü ısınma yakıtlarındaki özel tüketim vergisinin düşürülmesine ilişkin yasa tasarısını onayladı. Tasarının ilk halinde öngörülen 1 Kasım yerine, indirim 23 Ekim'den itibaren uygulanacak. Önlem 30 Nisan 2027'ye kadar geçerli olacak.
Maliye Komitesi'nde oybirliğiyle kabul edilen indirim, litre başına 6,39 sent tutarında. Bu rakam KDV dahil. KDV hariç indirim 5,373 sent olarak hesaplanıyor. Düzenlemenin devlete maliyeti ise yaklaşık 5,2 milyon euro olarak tahmin ediliyor.
Yasa tasarısı Tüketim Vergileri Yasası'nda değişiklik yapıyor. Buna göre Birinci Ek'in 7, 9, 11 ve 13. sınıflarındaki ürünlere geçici olarak indirimli özel tüketim vergisi oranları uygulanacak. Maliye Komitesi raporunda, uluslararası piyasalardaki uzun süren belirsizliğin ve kışın enerji ürünlerine yönelik talebin artmasının beklenmesinin, hanelerin ısınma maliyetine ek baskı oluşturduğunu belirtiyor.
Komite ayrıca tedbirlerin, artan akaryakıt fiyatlarının etkisini sınırlamayı ve kış dönemi öncesinde tüketicilere destek olmayı amaçladığına dikkat çekiyor. Komite, Avro Grubu'na 18 Mart'ta yapılan bilgilendirmede Avrupa Komisyonu'nun, hanelere yönelik kısa vadeli destek tedbirlerinin değerlendirilebileceğini belirttiğini de hatırlatıyor. Komisyona göre bu tedbirler hedefli ve geçici olmalı, maliyeti hesaplanmış olmalı ve gereksiz yakıt talebi artışını teşvik etmemeli.
AKEL (Emekçi Halkın İlerici Partisi) milletvekili Andreas Pasiurtidis, Hükümet ile Maliye Bakanlığı'nın AKEL'in ve diğer partilerin görüşünü doğru şekilde benimsediğini söyledi. Ona göre vergi indirimi hanelerin rahatlaması için gerekli. Pasiurtidis, partisinin daha önce yaptığı öneriyi yineledi: Avrupa Birliği'nden istisna alınması ve çifte vergilendirmenin kaldırılması konusunda tartışmanın başlatılması. Ayrıca AKEL'in önerdiği tedbirlerin dayanağı ve gerekçesi olduğunu da ekledi.
Alma Partisi'nin lideri Odysseas Mihailidis ise yakıtın tonu başına fiyatının 1.650 euro'dan 1.600 euro'ya düşeceğini açıkladı. Mart ayında ise bu fiyat 950 euroydu. Mihailidis, Hükümetin Avrupa Komisyonu'ndan ısınma yağı için ton başına 20 euro ek istisna istediğini, ancak taşıt yakıtları için böyle bir talepte bulunmadığını eleştirdi. İsveç'in istisna sayesinde 14 sentlik bir indirim sağladığını belirten Mihailidis, Hükümetin yalnızca 2 sent için istisna kararı aldığını söyleyerek bunun açıklamasını istedi.
DİKO (Demokratik Parti) milletvekili Hrisis Pantelidis, bu hükümet döneminde ısınma yağındaki vergilerin düşürüldüğünü ve taşıt yakıtlarındaki indirimli oranın korunduğunu söyledi. Pantelidis, bir dizi üründe ve elektriğe sıfır KDV uygulandığını da belirtti. Pantelidis şunu ekledi: «Kıbrıs ekonomisi ve diğer AB ekonomileri olağan bir dönemden geçmiyor; arka arkaya krizlerle karşı karşıya.»
ELAM (Ulusal Halk Cephesi) milletvekili Marios Pelekanos, Hükümetin son dönemde aldığı yatay ve hedefli tedbirleri memnuniyetle karşıladı. Pelekanos, Maliye Bakanı'nın daha fazla indirim hedefiyle istisna talep etme tutumunu da olumlu buldu. Büyük belirsizlik döneminde ölçülü bir yönetim gerektiğini, kamu maliyesi izin verdiğinde ise savunmasız gruplar için yeni tedbirlerin alınması gerektiğini söyledi.
DİSİ (Demokratik Seferberlik Partisi) milletvekili Savia Orfanidu, tedbiri vatandaşların yükünü hafifletmeye yönelik olumlu bir adım olarak nitelendirdi. Ancak enflasyon krizini ve pahalılığı bütünüyle çözmediğini söyledi. Orfanidu, hükümet politikalarının yeniden ayarlanmasını, yapısal tedbirlerle bütüncül bir yaklaşımı ve mevcut kaynakların en çok etkilenen nüfus gruplarına yeniden dağıtılmasını istedi.
AKEL Genel Sekreteri Stefanos Stefanu, yakıt maliyeti tartışmasının yalnızca rakam karşılaştırmalarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini, Kıbrıs'taki yaşam koşullarının da dikkate alınması gerektiğini söyledi. Birçok hanenin en az iki araca ihtiyaç duyduğuna ve anne babaların ile büyük ebeveynlerin çocukları ve torunları için yaptığı ulaşımlara dikkat çekti. Stefanu, diğer AB ülkelerinin daha fazla seçenek sunduğunu belirtti. Denetim Dairesi'nin bir araştırmasına göre kamu ulaşım araçlarının yetersiz olduğunu ve toplu taşıma ücretinin özel araçla yapılan yolculuğun maliyetinden daha yüksek olduğunu aktardı.
Stefanu, AKEL'in mevcut kaynakların yeniden dağıtılmasına katıldığını, ancak bu kaynakların artırılmasını da talep ettiğini belirtti. Ona göre artan devlet gelirlerinin bir kısmı sosyal politikalar aracılığıyla halka geri dönmeli. Ayrıca yüksek fiyatlardan, hakim konumlarından ve oligopollerden kazanç sağlayanlardan kaynak aktarılmasını istedi.
Doğrudan Demokrasi milletvekili Yannis Laouris kalıcı çözümler istedi. Enerjinin vergilendirilmesini, temel ihtiyaç maddesi olduğu için mantıksız buldu. Partisinin kısa süre içinde beş yasa önerisi sunacağını açıklayan Laouris, devletin temel ihtiyaç maddelerinden vergi alıp ardından kısa süreli indirimler için, kendi deyimiyle, «sadaka» vermesinin de mantıksız olduğunu söyledi.
DİKO milletvekili Adamos Aspris, devletin küresel bir krizin sonuçlarına mümkün olduğu ölçüde karşılık verdiğini söyledi. Diğer partilerin önerilerine yanıt veren Aspris, bunların bir sınırı olması gerektiğini savundu. Devletin bütçe fazlasını harcaması ya da vergileri sıfırlaması durumunda ne olacağını sorarak İspanya'yı örnek gösterdi. Devlet desteğinin özenle ve dikkatle sağlanması gerektiğini de vurguladı.
DİKO milletvekili Hristiana Erotokritu, Kıbrıs'ın hem taşıt hem de ısınma yakıtlarında AB'nin en düşük vergilerine sahip ülkeler arasında olduğunu hatırlattı. İndirimin şimdi yapıldığını, çünkü insanların buna ihtiyacı olduğunu belirtti. Erotokritu, yasanın ilk tasarıda öngörülen 1 Kasım yerine gece yarısından itibaren yürürlüğe gireceğinin altını çizdi.
Erotokritu ayrıca büyük jeopolitik krizin maliyetini karşılayacak bir tedbir bulunmadığını söyledi. Ancak hükümetin mali imkânları doğrultusunda elinden geleni yaptığını belirtti. Maliyeti daha da düşürecek istisnaya ilişkin Avrupa Komisyonu'ndan bir yanıt beklendiğini aktardı. KDV'nin sıfırlanmasına neden izin verilmediğini de defalarca anlattığını ifade eden Erotokritu, aksi takdirde «faturayı Kıbrıslı yurttaşa keseceğiz» diyeceklerini kaydetti.
