Polis Çarşamba günü, Kıbrıs’ta arızalı hava yastıklarının geçmişine ve ülkeye ithalatına ilişkin soruşturma dosyasını hukuk hizmetine teslim ettiğini doğruladı.
Dosyanın hukuk hizmetine sunulması, geçici bir komitenin konuyu araştırmasının ardından üç kişiye karşı ceza davası açılmasını önermesinden 15 ay sonra geldi. Başsavcı George Savvides geçen yıl temmuzda söz konusu raporu teslim almış ve hem polise hem de kabineye iletmişti.
Şimdi Savvides’in polis dosyasını incelemesi ve kovuşturmaya gidilip gidilmeyeceğine karar vermesi bekleniyor. Savvides’in polisten ek soruşturma talep etmesi de mümkün.
Geçici komite, eski Yüksek Mahkeme yargıcı Michalakis Christodoulou başkanlığında, baro başkanı Michael Vorkas ve denetim ofisi üyesi Theodosios Hadjimichail’den oluşuyordu.
Rapor, 2013 ile 2023 arasında ulaştırma bakanlığı yapan dört kişinin Kıbrıs pazarına arızalı hava yastıklarının yayılması konusunda “ağır sorumluluk” taşıdığını yazdı. Bu dört bakan Efthymios Flourentzou, Marios Demetriades, Vasiliki Anastasiadou ve görevdeki Gazimağusa bölge valisi Yiannis Karousos’tu.
Rapor, dördünün de “sorumluluğu kabul etmediğini ya da üstlenmediğini” belirtti. Komite, rollerine göre onlardan böyle bir beklenti içinde olduğunu, sorumluluktan kurtulmanın “kimsenin kendilerini Takata hava yastıklarındaki sorun ve kara ulaşım dairesinin bu soruna yaklaşımı konusunda bilgilendirmediği” gerekçesiyle yapıldığını kaydetti.
“Biliyor olsalardı gündeme getirirlerdi ve bakanlık dönemlerinde diğer konularla da ilgilendikleri kanıtlandığı üzere kesinlikle ilgilenirlerdi” denildi raporda; komite bu görüşe katılmadığını ifade etti.
“Bir bakanın bir konuyla doğrudan ve kişisel olarak ilgilenmesi gerekmeksizin sorumluluk kendisine atfedilebilir” denildi. “Siyasi ve toplumsal piramidin en üstündeki kişiler eylemlerinin sorumluluğunu üstlenmezse genel ve siyasal cezasızlığın pekişmesini teşvik ederler.”
Eski bakanlar ‘eylemsizlik, ihmal ve kayıtsızlık’tan sorumlu
Rapor, eski bakanların kara ulaşım dairesinin gösterdiği “eylemsizlik, ihmal ve kayıtsızlık”tan sorumlu olduğunu belirtti.
Daha sonra raporda, Karousos’un halefi Alexis Vafeades’in 2023 ile bu yılın ağustos ayı arasında görev yaptığı ve 2023’te “kendisine verilen bilgi” nedeniyle sorunun çözümüne dahil olduğu kaydedildi. Bu bilgiyi, o yıl arızalı bir hava yastığı kazasında hayatını kaybeden Kyriakos Oxinos’un babası vermişti.
Rapor, Vafeades’in “yetkili makamlar ya da kendisini usulüne uygun şekilde bilgilendirmesi gereken bakanlık daimi sekreteri tarafından bilgilendirilmediğini” söyledi.
Raporu geçen temmuzda sunduktan sonra Christodoulou, Savvides’in “önerileri benimsemekle sorumlu olduğunu ve mahkemelerin nihai hakem olduğunu” belirtti.
Komitenin “yetki kötüye kullanımı, adam öldürme, taksirle ölüme neden olma ve ciddi yaralama ihtimali” tespit ettiğini söyledi.
Olası ceza davaları, 2017’de arızalı bir hava yastığı sonucu yaşamını değiştiren yaralanmalar yaşayan Alexandros Lougos’un davası ile arızalı hava yastığı kazalarında hayatını kaybeden Styliani Giorgalli ve Oxinos’un davalarıyla da ilgili.
Hava yastığı sorunu, Japon şirketi Takata’nın ürettiği arızalı hava yastıklarından kaynaklanıyor. Şirketin hava yastıkları yüksek ısı veya nem maruziyetine bağlı bir kusur taşıyor ve bu koşullarda açıldığında patlama eğilimi gösteriyor.
Bu patlama, hava yastığının metal şişiricisini dışarı ve koruması amaçlanan kişinin yönüne doğru fırlatıyor; bu durum ek yaralanmalara ya da bazı durumlarda ölüme yol açabiliyor.
