Son günlerde Kıbrıs Elektrik Kurumu'nun (EAC) şebeke ve/veya elektrik üretim tesislerinde arıza sayısında artış yaşanıyor. Bu durum, Kıbrıs'ın çeşitli bölgelerinde geçici elektrik kesintilerine yol açıyor.
Ancak olumlu tarafı, bu arızaların birbiriyle bağlantılı olmaması ve tek bir sorundan kaynaklanmaması. Aksine, farklı üretim ve dağıtım sistemlerini ilgilendiriyor.
Örneğin geçtiğimiz günlerde bir EAC yeraltı kablosunda arıza meydana gelirken, dünkü teknik sorun ise EAC'nin Dikelya santralindeki bir üretim ünitesiyle ilgiliydi. Yetkililer bu olayların birbiriyle bağlantılı olmadığını belirtiyor.
Rekora yaklaşılıyor
Şebekedeki arıza artışıyla son günlerdeki elektrik tüketimi arasında ilişki bulunuyor. Tüketimdeki artışta, önceki günlere kıyasla yükselen sıcaklıkların da etkisi var.
Pazartesi gecesi talep 1.286 megavata ulaştı. Bu, 22 Temmuz 2024'te kırılan 1.294 MW'lık rekor seviyeye oldukça yakın. Yüksek sıcaklıkların devam etmesi halinde bu rekorun 2026 yılı içinde kırılması mümkün.
Yetkilileri asıl endişelendiren de bu. Zira Kıbrıs'ın kurulu konvansiyonel elektrik üretim kapasitesi 1.478 MW seviyesinde. Ancak bilindiği gibi bakım ve diğer faktörler nedeniyle tüm üniteler aynı anda çalışamıyor, bu nedenle mevcut kapasite bu rakamın altında kalıyor.
Talep rekor seviyeleri aşmadığı sürece elektrik arzı yeterli görünse de asıl risk, bir üretim ünitesinde arıza meydana gelmesi. Böyle bir durumda elektrik kesintileri neredeyse kaçınılmaz olacak. Aynı zamanda, arıza olmasa bile talebin çalışan ünitelerin kapasitesini aşması halinde kesintilerin yaşanabileceği de göz ardı edilmemeli.
20 günde 4 doğrulanmış arıza
Küçük yerel olaylar veya planlı kesintiler sayılmazsa, 1 Temmuz ile 21 Temmuz arasında dört büyük arıza meydana geldi.
Bunlardan ikisi üretim ünitelerinde yaşandı ve Kıbrıs'ın çeşitli bölgelerinde kesintilere yol açtı. Diğer ikisi ise dağıtım şebekesinde meydana geldi ve Lefkoşa bölgelerini etkiledi.
İlk arıza 10 Temmuz'da Vasilikos santralinde yaşandı. AT/S 1 ünitesindeki teknik sorun nedeniyle 60 megavatlık üretim kaybı oldu ve ülke genelinde çeşitli bölgelerde yük atma (elektrik kesintisi) uygulandı. Arıza saat 20:10'da meydana geldi, elektrik 20:37'de geri geldi.
İki gün sonra, 12 Temmuz'da bir EAC yeraltı şebeke kablosundaki arıza, Lakatamia bölgelerinde elektrik kesintisine neden oldu. Etkilenen bölgeler arasında Agios Mamas, Anthoupolis, Archangelos-Anthoupolis bölgesi ve Nicosia Mall yer aldı. Yüksek sıcaklık veya nem, arızanın olası nedeni olarak gösterildi.
EAC şebekesinde yeni bir arıza 20 Temmuz'da Lefkoşa'da meydana geldi. Bir yeraltı kablosundaki aşırı yüklenme nedeniyle Engomi'nin bir kısmı ve Kykkos trafik ışıklarından Hippocrateon'a kadar olan bölge elektriksiz kaldı.
Dördüncü arıza ise 21 Temmuz'da Dikelya santralindeki bir üretim ünitesinde yaşandı. 51 megavatlık üretim kaybı, Kıbrıs'ın çeşitli bölgelerinde yük atma ve geçici elektrik kesintilerine yol açtı. Elektrik arzı 17 dakika içinde yeniden sağlandı.
Toplamda, doğrulanan dört arızadan ikisi Vasilikos ve Dikelya'daki üretim sisteminde meydana geldi ve ülke genelinde elektrik arzını etkiledi. Diğer ikisi ise dağıtım şebekesiyle ilgiliydi ve Lakatamia ile Engomi bölgelerini etkiledi.
Yetkililere göre, sıcaklıklar yükseldikçe bu tür arızaların daha sık ve daha kolay meydana gelmesi muhtemel. Bu nedenle önümüzdeki dönemde arıza sayısında artış bekleniyor.
