Kıbrıs, 2030 yılına kadar elektrik üretim kapasitesinin yarısını kaybetme riskiyle karşı karşıya. Yetkililer, eskiyen santrallerin kapatılması ve yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişteki yavaşlık nedeniyle adanın enerji arzında ciddi bir daralma yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Enerji Bakanlığı yetkilileri, mevcut durumda adanın toplam elektrik üretim kapasitesinin büyük bir bölümünün, önümüzdeki birkaç yıl içinde kullanımdan kaldırılması planlanan eski ve verimsiz santrallere dayandığını belirtti. Bu santrallerin yerine yeterli yenilenebilir enerji kapasitesi devreye alınmazsa, Kıbrıs'ın elektrik ihtiyacını karşılamakta zorlanacağı ifade ediliyor.
Enerji Bakanı Michael Damianos, geçtiğimiz hafta yaşanan kesintilerin yüksek elektrik talebi ve konvansiyonel ünitelerdeki arızalardan kaynaklandığını belirtti. Ocak ayından itibaren 120 MW kapasiteli ilk merkezi depolama tesisinin devreye girmesiyle durumun iyileşeceğini söyleyen Damianos, 2030'a kadar arzın yeterli olacağını ancak bu tarihten sonra doğal gaza ihtiyaç duyulacağını vurguladı. Damianos, doğal gazın gelişi için bir takvim vermekten kaçınarak geçmişteki hataları tekrarlamak istemediğini ifade etti.
Enerji Düzenleme Kurumu (CERA) temsilcileri, yapısal sorunun 2029'dan sonra başladığına dikkat çekerek Dikelya'daki altı ve Vasiliko'daki üç ünitenin kalıcı olarak devre dışı bırakılması gerektiğini belirtti. 2015'ten bu yana yapılan tüm yeterlilik çalışmalarının doğal gazın 2022'de gelmesi ve elektrik enterkonnektörünün 2030'da faaliyete geçmesi varsayımına dayandığı ifade edildi. Kurum, AB düzenlemelerine muafiyet için prosedür başlattı ancak yetkililer bu sürecin pahalı ve zaman alıcı olduğu konusunda uyardı.
Kıbrıs Elektrik Kurumu (EAC) Teknik Direktörü Charalambos Menelaou, bazı konvansiyonel ünitelerin beklenen ömürlerinin 20 yıl üzerinde çalıştığını belirterek Dikelya'daki ünitelerin 45 yaşında olduğunu ve sık sık arızalandığını söyledi. Menelaou, Vasiliko'da yeni bir doğal gaz ünitesinin tamamlandığını ancak yakıt gelmediği için atıl durumda olduğunu, Dikelya için planlanan yeni jeneratörlerin ise sadece 80 MW sağlayacağını, oysa 2029 sonrası kaybın 750 MW olacağını ifade etti.
EAC çalışan sendikaları, yıllardır elektrik sisteminin kötüleşen durumuyla ilgili uyarılarda bulunduklarını, yedek kapasite olmaması nedeniyle yedekte kalması gereken ünitelerin her gün devreye alındığını belirtti. Meclis Enerji Komitesi Başkanı Nikos Georgiou, konuyu ulusal güvenlik ve kritik altyapı meselesi olarak nitelendirerek, milletvekillerinin enerji açığı için net bir plan, uygulama takvimi ve hesap verebilirlik talep ettiğini söyledi.
