Kıbrıs'ta annelerin çoğu bebeğini emzirmeye başlıyor, ancak özel olarak emzirenlerin sayısı çok daha az.
Bu durum, Sağlık Bakanlığı'nın son açıkladığı verilerinden çıkan belki de en önemli tablo ve anne sütünün desteklenmesine yönelik yeni çabanın arkasında yatıyor.
2015-2024 dönemine ait özet perinatal göstergelerine göre annelerin yaklaşık %87'si bebeğini emzirdi, özel anne sütüyle beslenme oranı ise yaklaşık %28'de kaldı.
İki oran arasındaki fark tek başına bir annenin neden özel emzirmeye devam etmediğini göstermez. Yine de devletin ulusal stratejiyle artık odaklandığı alanı ortaya koyuyor: Emzirmeye başlandıktan sonra neler oluyor ve bir kadın bunu sürdürmek için gerçekten ne kadar desteğe sahip.
Kritik dönem ve doğum öncesi-sonrası destek zinciri
Sağlık Bakanlığı, desteğe duyulan ihtiyacın hem annenin doğumhanede kaldığı sürede hem de taburcu olduktan sonra evde karşılaştığı pratik zorluklarla baş ederken ihtiyaç duyulan dönemde olduğunu vurguluyor.
Bu yaklaşım "sıcak destek zinciri" olarak tanımlanıyor: Kadının hamilelik ve doğumdan lohusalığa, ardından işe dönüşe ve günlük sosyal yaşama kadar takip edilmesi gereken bir ağ.
Uygulamada bu zincir, kanıta dayalı danışmanlığa erişimi, emzirmeye dost sağlık hizmetlerini, anneliği koruyan politikaları ve kadının istemesi halinde emzirmeye devam etmesine izin veren bir çalışma ortamını içeriyor.
İlk saatler önem taşıyor
Özellikle doğumdan hemen sonra yaşananlara özel önem veriliyor.
Dünya Sağlık Örgütü'nün tavsiyelerine dayanarak Bakanlık, doğum sonrası anne ile yenidoğan arasında doğrudan ve kesintisiz cilt teması, bilinen adıyla skin to skin uygulamasını temel bir uygulama olarak gösteriyor.
Uygulama erken başlamayı ve emzirmenin sürmesini destekliyor. Aynı zamanda yenidoğanın vücut ısısını ve glikoz düzeylerini korumaya, solunum ve kalp ritminin stabilizasyonuna yardımcı oluyor ve doğuma uyum sürecindeki stresi azaltıyor.
Bakanlık, skin to skin uygulamasının tüm doğum hizmetleri protokollerine sistematik olarak entegre edilmesini gündeme getiriyor ve gerek olmadığı sürece anne ile bebeğin ayrılmasının önüne geçilmesini istiyor.
Kıbrıs'ta neler değişiyor
Bu çaba, Bakanlar Kurulu tarafından onaylanan gözden geçirilmiş Ulusal Anne Sütü Politikası ile aynı döneme denk geliyor.
Politika, Dünya Sağlık Örgütü ve UNICEF'in "Başarılı Anne Sütü için On Adım"ına dayanıyor ve 2024-2027 Ulusal Anne Sütü Stratejisi ile eş zamanlı yürütülüyor.
Artık odak sadece kadınların anne sütünün faydaları konusunda bilgilendirilmesi değil. Kanıtlanmış şekilde yardımcı olan müdahalelerin pratikte güçlendirilmesi hedefleniyor.
Bunlar arasında uzman danışmanlık, "Bebek Dostu Hastaneler" girişiminin uygulanması ve değerlendirilmesi ile anne sütü ikamesi ürünlerinin uygunsuz tanıtımından korunma yer alıyor.
Sağlık Bakanlığı'na göre rol, sağlık profesyonelleri ve doğumhanelerin yanı sıra aile, işverenler, sağlık hizmetleri, yerel yönetimler ve devletin de üstlenmesi gereken bir konu.
Özellikle işe dönüş döneminde çalışma ortamının emzirmenin sürmesi önünde fiili engel oluşturmaması büyük önem kazanıyor.
Aynı şekilde bir annenin istediği yerde ve zamanda özgürce emzirebilme hakkının toplumsal kabulü de gündeme getiriliyor.
Bu yılki etkinliklerin mesajı "Sürdürülebilir bir yaşam başlangıcı için anne sütü: etkili olanı güçlendiriyoruz".
Mesaj bir vurgu değişikliğini yansıtıyor. Dünya Sağlık Örgütü ve UNICEF'e göre artık kadınların emzirmeye başlamasına ve devam etmesine yardımcı olan uygulamaların neler olduğu biliniyor. Önemli olan bu uygulamaların istikrarlı şekilde uygulanması, değerlendirilmesi ve tüm annelerin erişimine açık olması.
Kıbrıs için %87, anne sütüyle temasın çok yaygın olduğunu gösteriyor. %28'lik özel emzirme oranı ise dikkatleri bir sonraki soruya çeviriyor: Bir anne doğumdan sonra emzirmek isterse bunu yapabilmesi için gerçekten hangi koşullara ve desteğe ihtiyacı var.
