Avrupa Merkez Bankası (ECB), euro bölgesinde müzakere edilen ücret baskılarının 2026 yılı boyunca ve 2027'nin başında istikrarlı kalacağını bildirdi. Öte yandan Kıbrıs'tan gelen ayrı veriler, yılın ilk çeyreğinde işçi kazançlarının artmaya devam ettiğini, ancak çalışanların çoğunluğunun hâlâ ulusal ortalamanın oldukça altında kazandığını ortaya koydu.
ECB'nin en son ücret takip sistemi, Temmuz 2026'nın ilk haftasına kadar imzalanan toplu iş sözleşmelerine dayanarak, tek seferlik ödemelerin yumuşatıldığı müzakere edilen ücret baskılarının 2026 için yüzde 2,3 olduğunu gösterdi. Bu oran, katılımcı ülkelerdeki çalışanların yüzde 44,3'ünü kapsayan anlaşmalara dayanıyor. 2027'nin ilk çeyreğinde ise bu oranın yüzde 2,7'ye yükselmesi bekleniyor ve şu anda kapsama oranı yüzde 28,4 seviyesinde.
Merkez bankası ayrıca takip sisteminin ileriye dönük ufkunu Mart 2027'ye kadar uzattı. Eylül 2026 güncellemesinin, ek ücret anlaşmalarının tamamlanmasıyla birlikte kapsamı 2027'nin ikinci çeyreğine kadar genişleteceği belirtildi.
ECB, Haziran 2026 sürümüyle karşılaştırıldığında, en son verilerin müzakere edilen ücret baskılarına ilişkin değerlendirmesini büyük ölçüde değiştirmediğini, yeni imzalanan anlaşmaların bu yıla ilişkin görünümü önemli ölçüde etkilemediğini ifade etti.
ECB, ücret takip sisteminin bir tahmin olarak yorumlanmaması gerektiğini vurguladı. Bunun nedeni, sistemin yalnızca mevcut aktif toplu iş sözleşmelerini yansıtması ve yeni anlaşmalar imzalandıkça revizyona tabi olması.
Ayrıca kurum, takip sisteminin müzakere edilen ücret artışı göstergesini tam olarak kopyalamadığını, bu nedenle iki ölçüm arasında zamanla farklılıklar olmasının beklendiğini belirtti.
İşgücü maliyetlerine ilişkin daha geniş bir değerlendirme için ECB, euro bölgesinde çalışan başına ücretin 2026 yılında yüzde 3,2 oranında artacağını öngören Haziran 2026 Eurosystem personel makroekonomik tahminlerine işaret etti.
Enflasyon tazminatı, ikramiye ve geçmişe dönük ödemeler gibi tek seferlik ödemeleri 12 aylık bir döneme yayan ana ücret takip sistemi, 2026'nın ilk çeyreğinde ortalama yüzde 1,8, ikinci çeyreğinde yüzde 2,1 ve üçüncü ile dördüncü çeyreklerinde yüzde 2,6 olarak gerçekleşti.
ECB'ye göre bu kademeli artış, esas olarak 2024'te yapılan ancak 2025'te tekrarlanmayan büyük tek seferlik ödemelerin istatistiksel etkisinin azalmasını yansıtıyor. Bu mekanik etkinin 2026'nın ikinci yarısında neredeyse tamamen ortadan kalkması bekleniyor.
2027'nin ilk çeyreğinde ana gösterge yüzde 2,7'ye ulaşıyor. Bu da müzakere edilen ücret baskılarının yıl dönümünde büyük ölçüde istikrarlı kaldığını, tek seferlik ödemelerin ise sınırlı bir rol oynadığını gösteriyor.
Bu arada, tek seferlik ödemelerin yumuşatılmadığı ücret takip sistemi, 2026'da yüzde 2,6 ve 2027'nin ilk çeyreğinde yüzde 2,7 oranında müzakere edilen ücret artışı gösterdi.
Bu ölçüm, 2026'nın ilk çeyreğinde ortalama yüzde 2,9 iken, ikinci çeyrekte yüzde 2,6'ya, üçüncü ve dördüncü çeyreklerde ise yüzde 2,5'e geriledi.
ECB'nin tek seferlik ödemeleri hariç tutan ve kalıcı müzakere edilen ücret artışlarını yansıtan ölçümü, 2026 yılı boyunca büyük ölçüde istikrarlı bir şekilde yüzde 2,6 civarında seyretti ve 2027'nin ilk çeyreğinde hafifçe yüzde 2,7'ye yükseldi.
Çalışan kapsama oranı, 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 47,0, ikinci çeyreğinde yüzde 45,7, üçüncü çeyreğinde yüzde 42,5 ve dördüncü çeyreğinde yüzde 42,0 olarak gerçekleşti. 2027'nin ilk çeyreğinde ise bu oran yüzde 28,4'e düştü. Bu düşüş, geleceğe yönelik anlaşmaların daha sınırlı olmasını yansıtıyor.
ECB, dört ücret göstergesinin farklı amaçlara hizmet ettiğini açıkladı. Ana takip sistemi geçici ödemeleri yumuşatırken, tek seferlik ödemeleri hariç tutan ölçüm yapısal ücret artışlarını yakalıyor. Yumuşatılmamış seri, yıllık müzakere edilen ücret hareketlerini daha yakından takip ediyor ve çalışan kapsama göstergesi, mevcut anlaşmaların katılımcı ülkeler arasında ne kadar temsil edici olduğunu gösteriyor.
Bu daha geniş Avrupa arka planına karşı, Kıbrıs da Çarşamba günü Cystat tarafından yayınlanan geçici verilere göre sürekli ücret artışı kaydetti.
İstatistik servisi, ortalama brüt aylık kazancın 2026'nın ilk çeyreğinde 2.601 Euro'ya yükseldiğini bildirdi. 2025'in aynı döneminde bu rakam 2.508 Euro idi ve yıllık yüzde 3,7'lik bir artışı temsil ediyor.
Ancak Cystat'ın rakamları, ortalama maaşın çoğu çalışanın fiilen kazandığını temsil etmediğinin de altını çiziyor. Nispeten yüksek gelirler genel ortalamayı yükseltirken, işçilerin en büyük payı önemli ölçüde daha az alıyor.
Gerçekten de, çalışanların yüzde 40,9'u ayda 1.500 Euro ile 2.999 Euro arasında kazanarak en büyük maaş grubunu oluştururken, yüzde 33,9'u 1.500 Euro'dan az kazandı.
Diğer bir yüzde 13,1'i 3.000 Euro ile 4.499 Euro arasında, yüzde 6,4'ü 4.500 Euro ile 5.999 Euro arasında ve yüzde 5,7'si ayda 6.000 Euro veya daha fazla alıyor.
Mevsimsellikten arındırılmış ortalama brüt aylık kazanç, ilk çeyrekte 2.652 Euro'ya ulaştı ve 2025'in dördüncü çeyreğine göre yüzde 0,8'lik bir çeyreklik artış kaydetti.
Mevsimsellikten arındırılmamış ortalama, önceki çeyrekteki 2.932 Euro'dan düştü. Bunun nedeni, yıl sonu ikramiyeleri ve diğer ek ödemelerin tipik olarak yılın son aylarında kazançları şişirmesi.
İlk çeyrekte ortalama brüt aylık kazanç erkekler için 2.776 Euro, kadınlar için 2.378 Euro oldu.
Bir yıl öncesine kıyasla erkeklerin kazancı yüzde 3,3 artarken, kadınların kazancı yüzde 4,2 arttı.
Mevsimsellikten arındırılmış bazda, kazanç erkekler için 2.823 Euro, kadınlar için 2.434 Euro olurken, çeyreklik artışlar sırasıyla yüzde 0,7 ve yüzde 1,0 oldu.
Cystat ayrıca milliyete göre farklılıkları da vurguladı. Kıbrıslı çalışanların yüzde 45,2'si 1.500 Euro ile 2.999 Euro arasında kazanırken, yüzde 27,4'ü 1.500 Euro'nun altında kazandı.
Kıbrıslı olmayan çalışanlar arasında yüzde 46,7'si 1.500 Euro'dan az kazanırken, yüzde 32,6'sı 1.500 Euro ile 2.999 Euro arasında aldı.
Ancak gelir skalasının üst ucunda, Kıbrıslı olmayan çalışanların yüzde 8,5'i 6.000 Euro veya daha fazla kazanırken, bu oran Kıbrıslı çalışanlarda yüzde 4,3 oldu. Bu durum, yabancı işçilerin kazanç dağılımının hem en alt hem de en üst uçlarında daha fazla temsil edildiğini gösteriyor.
Erkekler arasında yüzde 31,1'i 1.500 Euro'dan az, yüzde 42,3'ü 1.500-2.999 Euro arasında, yüzde 13,1'i 3.000-4.499 Euro, yüzde 6,3'ü 4.500-5.999 Euro ve yüzde 7,2'si ayda en az 6.000 Euro kazandı.
Kadınlar için bu oranlar sırasıyla yüzde 37,4 (1.500 Euro altı), yüzde 39,2 (1.500-2.999 Euro), yüzde 13,1 (3.000-4.499 Euro), yüzde 6,5 (4.500-5.999 Euro) ve yüzde 3,8 (6.000 Euro ve üzeri) şeklinde gerçekleşti.
Milliyet kırılımı ayrıca, Kıbrıslı olmayan erkeklerin yüzde 44,5'inin ve Kıbrıslı olmayan kadınların yüzde 50,3'ünün 1.500 Euro'dan az kazandığını gösterdi. Kıbrıslı erkek ve kadınlarda bu oranlar sırasıyla yüzde 22,9 ve yüzde 32,3 idi.
Ücret skalasının üst ucunda, Kıbrıslı olmayan erkeklerin yüzde 10,3'ü en az 6.000 Euro kazanırken, bu oran Kıbrıslı erkeklerde yüzde 5,3 oldu. Kıbrıslı olmayan kadınların yüzde 5,5'i en az 6.000 Euro kazanırken, Kıbrıslı kadınlarda bu oran yüzde 3,1 olarak kaydedildi.
